Prachtige vertelling in een zinderende woestijn

Eindelijk is hij af, de film die George Sluizer in 1993 niet kon voltooien door het overlijden van zijn hoofdrolspeler. Maar de regisseur redde 'Dark Blood' van de ondergang en maakte er een overdonderend werk van. Over de schoonheid van de natuur en vernietigingsdrang van de mens.

Kom maar op met dat Gouden Kalf, want George Sluizer (80) verrichte afgelopen donderdag, in een volgepakte Utrechtse Stadssschouwburg, een klein wonder. Na negentien jaar ging zijn 'onvoltooide voltooide film' - zoals festivaldirecteur Willemien van Aalst 'Dark Blood' aankondigde - eindelijk in première. En wat voor film is het geworden! Een prachtige, allegorische vertelling in de zinderende hitte van de Amerikaanse woestijn, met de jong gestorven Hollywoodster River Phoenix als een soort geestverschijning wakend over twee dwalenden.

Om even kort te memoreren: toen de opnamen van 'Dark Blood' in 1993 bijna waren voltooid, overleed hoofdrolspeler River Phoenix. De 23-jarige Hollywood-ster was tussen de opnamen door gaan stappen, en bezweek op de stoep van Johnny Depps nachtclub The Viper Room aan een overdosis. Een groot verlies, niet in de laatste plaats voor Sluizer, die zijn film niet kon voltooien. Het filmmateriaal kwam terecht in een loods van een verzekeringsmaatschappij, die er na enkele jaren vanaf wilde, en over wilde gaan tot vernietiging. Sluizer liet het filmmateriaal - 700 kilo in totaal - daarop stelen en verschepen naar Europa. Over de film is tot op de dag van vandaag juridisch gebakkelei, waardoor distributie nog even op zich laat wachten.

De 80-jarige regisseur redde zijn film van de ondergang, en voltooide zijn project afgelopen zomer, met hulp van zijn vrouw en dochter, Anne en Anouk Sluizer, en zijn 'editor' Michiel Reichwein. Onder de gasten die gisteren ook het podium beklommen, waren de Amerikaanse cameraman Ed Lachman en de Nederlandse 'production designer' Jan Roelfs. Sluizer las zelf voor uit een brief van Phoenix' moeder, die uitlegde dat zij over het algemeen niets te maken wil hebben met de filmische erfenis van haar zoon, maar de regisseur het beste wenst.

Kortom: een film met een bizarre conceptie, die in de Nederlandse filmhistorie zijn gelijke niet kent. Alle ophef maakte de wereldpremière op het Nederlands Film Festival behoorlijk spannend. Maar Sluizer kan zich met 'Dark Blood' zonder meer voegen bij die andere Europese meesters die existentialistische vertellingen situeerden in het woestijngebied, zoals Michelangelo Antonioni en Wim Wenders.

De Amerikaanse actrice Judy Davis en de Engelse acteur Jonathan Pryce vormen het Hollywoodkoppel dat in een glanzende Bentley de woestijn in rijdt voor een romantisch weekend. Als ze stranden, worden ze opgevangen door een jong verweduwde kluizenaar, Boy, die met eenvoudige middelen een huis heeft gebouwd aan de rand van de wereld. Het is een prachtrol van River Phoenix, helemaal thuis in het land van de indianen, jankend als een wolf in de nacht, en in de loop van de film meer en meer een geestverschijning.

Er ligt een prachtige christelijke thematiek in besloten. Hij is het licht in de woestijn. En het is de vrouw die het waarneemt. In de deze week eveneens verschenen interviewbundel 'Wie zijn ogen niet gebruikt, is een verloren mens' (zie hieronder), spreekt Sluizer over wat de Fransen 'le regard' noemen. 'Het gaat om zien. Zien betekent begrijpen, dat is bijna parallel. Als je goed kunt zien, is de wereld ook niet meer vreemd voor je en heb je ook geen psychiater of psycholoog nodig', aldus Sluizer.

In 'Dark Blood' ziet en begrijpt de man de wetten niet van de andere wereld waarin hij terecht is gekomen. Hij probeert er vergeefs zijn eigen wetten van geld en bezit op toe te passen. Hij is druk met zijn auto, zijn sigaretten en zijn afspraken. Maar wat hier heerst is de geest, misschien wel de Heilige Geest, die de vrouw haar reis laat voortzetten, misschien wel zwanger gelijk Maria.

Daar waar stukjes film ontbreken, omdat ze eenvoudigweg niet werden opgenomen, horen we de stem van de regisseur zachtjes op de geluidsband het verhaal aanvullen. Een perfecte oplossing voor een overdonderende, ontroerende film die behalve bij de schoonheid van de natuur, stilstaat bij de vernietigingsdrang van de mens. Sluizer behandelt het hele spectrum, van de verdrijving van de indianen van hun grondgebied, tot het gebruik van de woestijn als nucleair testgebied.

¿¿¿¿¿

'Dark Blood' is een van de 36 speelfilms die deze en volgende week meedingen naar het Gouden Kalf voor de Beste Film. Tijdens het Nederlands Film festival is ook een 15 films tellend retrospectief te zien van George Sluizer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden