Prachtamaniet en grote parasolzwam zijn er vroeg bij

Goed moment om de natuur in te trekken: als hete pofmais ploppen de paddestoelen uit de grond. Al die plensbuien van de afgelopen weken hebben hun effect niet gemist.

Nu de nazomerzon even terug is, steken paddestoelen overal de kop op. De natte bodem zorgt ervoor dat ze wat vroeger dan normaal tevoorschijn komen. Een wandeling over landgoederen levert dit weekeinde geheid mooie plaatjes op.

's Ochtends vroeg, landgoed Koningshof van Natuurmonumenten bij Aerdenhout. De zon is net op. De dauw vormt dikke druppels op blad en struik. Een eenzame hardloper zwoegt over smalle duinpaadjes. Rondom de Appelberg, een oud binnenduin, ontvouwt zich een sprookjeslandschap. Fier staan ze recht overeind, met tientallen tegelijk: grote parasolzwammen. Velden vol. Soms wel 30 centimeter hoog. Verderop, een paar melige stuifzwammen, vlak bij elkaar. Een koeienboleet. Het is vroeg herfst geworden.

"Het komt door de plensbuien", zegt Martijn Oud, bestuurslid van de Nederlandse Mycologische Vereniging, de club van paddestoelenexperts. "Ze komen ineens met grote aantallen boven. Vaak in groepen bij elkaar."

Paddestoelen doen het goed bij veel vocht, de bosgrond is nat, het nazomerzonnetje helpt. Oud: "Het is niet zo dat je nu ineens veel meer soorten ziet, maar wel heel veel paddestoelen. Het betekent ook dat we in oktober veel minder paddestoelen zullen zien."

De soorten rond de Appelberg zijn vrij algemeen. Voor de kenners is de grote parasolzwam de lekkerste paddestoel die er is. De hoed wordt als een soort schnitzel gebakken. De steel is trouwens erg taai. "Maar", zegt Oud, "begin er niet aan, want er zijn ook soorten die er sprekend op lijken en extreem giftig zijn."

Op het 200 hectare grote landgoed Koningshof zijn ook zeldzamere soorten te vinden. Zo staan er nog wat oudere exemplaren van de puntmutswasplaat en nog jonge exemplaren van de melige bovist, twee soorten die op de Rode Lijst (2008) staan als 'kwetsbaar'.

Martijn Oud, die bijna alles weet van paddestoelen die in Noord-Holland voorkomen, hoopt dat boswandelaars dit weekeinde ook prachtamanieten zullen zien. De omstandigheden zijn er ideaal voor, zegt hij. Deze statige, zeldzame paddestoel gedijt goed bij een overmaat aan regenwater. De eerste exemplaren zijn afgelopen week al gezien in het kasteelpark van Nijenrode in Breukelen, meldde Oud woensdag op de website natuurbericht.nl.

De prachtamaniet komt bijna alleen voor in het rivierengebied, in oude lanen en bossen op rivierklei. Vooral in lanen en landgoederen in het Kromme Rijngebied, langs de Vecht bij Breukelen en langs de IJssel bij Zwolle. Op andere plaatsen is deze paddestoel zeer zeldzaam. Vooral Utrecht met zijn vele kasteelparken en landgoederen op rivierklei biedt hiervoor kans op succes. De hoed van de prachtamaniet heeft een doorsnede van acht tot soms wel tachtig centimeter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden