Powned worstelt met rebels imago

Powned werkt samen met Veronica, ooit een jonge, brutale hond.¿Blijkbaar vinden ze elkaar sexy omdat beide tegendraads zijn.¿ (Trouw) Beeld
Powned werkt samen met Veronica, ooit een jonge, brutale hond.¿Blijkbaar vinden ze elkaar sexy omdat beide tegendraads zijn.¿ (Trouw)

Weblog GeenStijl vindt zichzelf uit als televisiezender, Powned. Het beleidspan voor de ’stijlloze’ zender kan ieder moment gereed zijn. Hoe recalcitrant kun je zijn als je opgenomen wilt worden in de gevestigde orde van de publieke omroep?

Jonathan Maas

’Gristenhonden’ en ’ChristenUnie Jugend’. Shockblog GeenStijl is nooit mild geweest met het kwalificeren van de gelovige Nederlander. ’Nodeloos kwetsend’ is de schandpaaljournalistiek van het weblog en niets en niemand ontziend. Vriend en vijand waren dan ook verrast toen Dominique Weesie, oprichter van het weblog, bij Knevel & Van den Brink pleitte voor grenzen aan de vrijheid van meningsuiting en zelfs voor bijzonder onderwijs. „Het is toch niet zo raar dat je wordt opgevoed met geboden als gij zult niet dit en gij zult niet dat?”, voegde hij er aan toe. „Ik heb zelf veel gehad aan mijn Bijbelse opvoeding.” Wat is er gebeurd met Weesie?

Weesie zat in het programma omdat hij die week zijn vertrek bij GeenStijl had aangekondigd. Hij zal de komende tijd al zijn aandacht richten op het aan GeenStijl gelieerde omroepinitiatief Powned. Dat moet ’Hilversum opblazen’ - de opruiende rebelse belofte waarmee GeenStijl 50.000 leden voor Powned wist binnen te halen, voldoende voor een aanvraag om toetreding tot het bestel. Maar de zogenoemde reaguurders van GeenStijl (lezers die reacties achterlaten) waren niet te spreken over Weesies beschaafde optreden bij de evangelische omroep en voelden zich bekocht. ’Beschamend’ noemden ze het. ’Ongelofelijk zoals we hier bedonderd zijn’, ’Ik verwacht weinig meer van Powned’.

Jarenlang schopte Weesie op GeenStijl tegen Hilversum aan, waarvandaan gesubsidieerde media de burger linkse propaganda zouden voorschotelen. Begin dit jaar liet hij weten mee te willen eten uit de ruif van 800 miljoen euro om een tegengeluid te laten weerklinken. Maar hoe rebels kun je zijn wanneer je ingekapseld raakt binnen de gevestigde orde? Zijn de rebellen van GeenStijl al getemd voordat ze het Hilversumse bastion betreden?

„We rijden nu binnen de bebouwde kom”, illustreert Weesie. „Op elke hoek staat een agent met een flitser, dus we rijden maar eventjes netjes 50.” Waarmee hij wil zeggen: in de fase tot toetreding tot het publieke bestel (het Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur toetsen nu de aanvraag) zijn alle ogen gericht op Powned, niet alleen die van Hilversum maar ook die van politiek Den Haag. Weesie: „Iedereen is bezig zich een mening over ons te vormen.”

Het is niet voor het eerst dat een rebellenclub van buiten de Hilversumse orde wil verstoren. Ruim tien jaar geleden was BNN het brutaalste jongetje van de klas. Zo gooide oprichter Bart de Graaff voor een uitzending eens de ruiten van een benzinestation aan diggelen om te testen hoe snel de politie ter plaatse was. Niet vreemd dat Weesie onlangs langs ging bij de omroep die nog steeds regelmatig reuring weet te veroorzaken met spraakmakende, onaangepaste programma’s zoals ’Spuiten en slikken’ en ’De Grote Donorshow’. BNN houdt kantoor ver van het Mediapark vandaan, op een troosteloos industrieterrein aan de rand van een woonwijk. „Een weloverwogen, symbolische locatie”, lachen Lucas Goes en Pim Castelijn, respectievelijk algemeen directeur en directeur tv bij de jongerenomroep. Als rebellenzender wil je niet te dicht tegen het establishment aanschuren. Aan een vergadering hier en daar op het Mediapark valt niet te ontkomen, maar ze kiezen zorgvuldig: als je er eentje kunt missen, prima. Hun belangrijkste advies aan Weesie?

„Een helder doel en inhoudelijke missie hebben”, zegt Goes. „Dominique vertelde ons dat hij een autoprogramma wil gaan maken. Wat is daar GeenStijl of Powned aan, vroegen wij hem. Dat wordt het vanzelf, als wij het op onze manier maken, antwoordde hij. Te naïef. Je moet weten wat je pijlers zijn, zodat je daar binnen continu kunt vernieuwen. Anders moet je jezelf keer op keer helemaal opnieuw uitvinden.”

„Reizen en avontuur zijn een belangrijke pijler voor ons”, zegt Castelijn. „Als andere omroepen ook reisprogramma’s maken, gaan wij niet ineens bridgen tot pijler maken.”

Alle medewerkers moeten het DNA van de omroep helder op hun netvlies hebben, stellen ze. „GeenStijl is een duidelijk merk, maar of dit naar tv te vertalen is...”, twijfelt Goes. Volgens mediahistoricus Huub Wijfjes maakt Weesie met Powned een ’cruciale fout’. „Het levensgevoel van GeenStijl is anti-establishment. Paradoxaal genoeg willen ze zelf een oneindige vrijheid hebben en tegelijk alles onderdrukken waar ze het niet mee eens zijn. Dit alles in anonimiteit. Dat werkt niet op tv.”

Wijfjes denkt ook dat de potentiële doelgroep van Powned te veel een niche is, terwijl televisie een massamedium is. De vergelijking met eerdere rebellenclubs gaat wat hem betreft dan ook niet op. „BNN is een niet-politiek gedreven, flitsende jongerenomroep. Powned is een club voor de oudere, belletjetrekkende man. Voor je het weet heb je straks een soort EenVandaag met Rutger (GeenStijl-verslaggever die voor het weblog filmpjes maakt), die iedereen ongewild een draaiende camera voor zijn neus houdt. Dat is stomvervelend om naar te kijken en wordt heel snel een trucje.”

Weesie benadrukt dat Powned niet de grofheid en hardheid van GeenStijl zal hebben. „We willen serieuze onderwerpen behandelen en mooie dingen maken à la de Britse documentairemaker Louis Theroux”, zegt hij.

Zit Powneds achterban daar wel op te wachten? Weesie meent van wel, al klagen reaguurders op GeenStijl dat de club steeds minder vilein en recalcitrant is. Weesie wimpelt dat weg. „Ik trek mij niet zoveel aan van negatieve reacties van een paar boe-roepers. Het is net als in een verkiezingscampagne: je belooft veel, maar uiteindelijk moet je toch een coalitie vormen. Binnen het publieke bestel zijn er regels waar we ons aan dienen te houden. Wij willen de boel niet laten imploderen. We willen dingen veranderen en goede televisie maken gericht op jongeren met interesse voor nieuws. De NOS probeert het nu met een journaal van 60 seconden, maar opent nog steeds met de AWBZ-premie. Totaal verkeerde keuzes.”

Wat het levensgevoel van Powned wordt en of dat echt een stroming is, moet nog blijken. Maar mocht het nieuwe rebellie binnen het Hilversumse betekenen, dan is de vraag hoe Powned dit weet te handhaven. Ook Veronica was ooit een jonge, brutale hond met spraakmakende programma’s. Nu is het een commerciële omroep zonder urgentie, die vooral Amerikaanse sitcoms herhaalt. De oorzaak, volgens Wijfjes: „In plaats van regelmatig een vernieuwingsslag te maken zijn ze blijven hangen in het idee dat het in de vrije jaren zestig zoveel beter was. Ze zijn zo een fossiel geworden.” De mensen van het eerste uur zijn te lang blijven hangen en jong talent kreeg te weinig ruimte, stelt Wijfjes. „Dat is de dood in de pot. Veronica heeft Bart de Graaff laten gaan, die zijn eigen omroep begon: BNN. Het succes van die omroep is te danken aan het feit dat die een kweekvijver is voor jong talent.”

Bij BNN word je niet oud, is het gedeelde gevoel daar. Tv-directeur Pim Castelijn: „Het is een kwestie van een aantal jaar. We vernieuwen ook dwars tegen goede resultaten in.” Weesie wijst erop dat je mensen niet te snel moet laten gaan. Volgens hem is het merk Veronica juist verkwanseld doordat iedereen die aan de wieg ervan stond nu weg is. „Bij BNN zie je dat Bart genoeg geloofsgenoten en vertrouwelingen om zich heen had verzameld die de identiteit konden bewaken toen hij wegviel.”

Peter Contant werkt sinds halverwege de jaren negentig bij Veronica en is nu hoofdredacteur en algemeen directeur van de tv-gids. Hij wijt de teloorgang van de sterke identiteit die Veronica ooit had aan de ’enorme mediaconsumptie’ van vandaag. Die maakt het volgens hem moeilijker onderscheidend te zijn. Contant: „Vroeger was Veronica de pionier die het volk gaf wat er nog niet was. Nu is dat complexer. Toch probeert Veronica onderwerpen nog op een eigen, vernieuwende manier te belichten. Het programma dat Johnny de Mol met kinderen met het syndroom van Down heeft gemaakt bijvoorbeeld: ’Down met Johnny’. Onvoorspelbaar en ongewoon.” Aan het feit dat deze programma’s van Veronica niet meer het gesprek van de dag zijn, gaat Contant voorbij. Liever refereert hij aan de uitzendingen die Powned maakte bij Veronica: „Ondertussen heeft Powned Veronica nodig om zich aan de wereld te presenteren. Blijkbaar vinden ze elkaar sexy omdat beide tegendraads zijn.”

In een van die uitzendingen zagen we de tegendraadse Rutger samen met de baas van de publieke omroep Henk Hagoort in de tuktuk over het Mediapark rijden. Het zag er uit alsof de twee het gezellig hadden met elkaar. Gezapig zelfs. Een teken dat de club van Weesie al getemd is voordat deze Hilversum binnentreedt?

Als mediaminister Plasterk na het advies van het Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur besluit dat Powned welkom is binnen het bestel, krijgt Powned vijf jaar zendtijd om te bewijzen dat het iets toevoegt. Weesie stelt zichzelf scherpere deadlines. „De eerste jaren zullen we bezig zijn onze weg te vinden. Maar als we na drie jaar nog steeds een lulletje rozenwater zijn, dan geven we het geld terug en zijn we weg. Dan is internet blijkbaar meer ons ding.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden