Dominique Weesie wil dat aspirant-omroep Powned volgend jaar definitief een plek krijgt in het publieke bestel.

InterviewPowNedbaas Dominique Weesie

Powned-baas Dominique Weesie: Onze programma's moeten aan het denken zetten

Dominique Weesie wil dat aspirant-omroep Powned volgend jaar definitief een plek krijgt in het publieke bestel.Beeld Maartje Geels

Ruim tien jaar geleden maakte PowNed rebels zijn entree in Hilversum. Nu wil de aspirant-omroep ‘programma’s maken die ertoe doen’, zegt oprichter Dominique Weesie. Om tot het publieke bestel te kunnen toetreden zijn 20.000 leden extra nodig. ‘Aan onze programma’s moet een randje zitten, ze moeten aanzetten tot nadenken.’

“We kunnen niet eeuwig dat pestjochie met die snottebel blijven”, zegt Dominique Weesie, de baas van aspirant-omroep PowNed. “We willen verbreden, programma’s maken die ertoe doen.” Weesie, bekend om zijn scherpe mening, zit aan de vergadertafel in de bescheiden redactieruimte in Amsterdam-Zuid. “Maar een kwaliteitsomroep zullen we wel nooit worden.”

De ‘Publieke Omroep Weldenkend Nederland En Dergelijke’ (PowNed) kwam voort uit de website GeenStijl. Oprichter Weesie richtte de omroep op als luis in de pels van het publieke bestel. In zijn kielzog nam hij onder anderen Rutger Castricum mee, die berucht was vanwege de hinderlijke wijze waarop hij de roze GeenStijl-microfoon mensen onder de neus duwde. Hetzelfde deed hij bij ‘Pownews’, het nieuwsprogramma dat de eerste jaren dagelijks werd gemaakt.

Na een mislukte poging om een ‘web-only omroep’ te worden, maakt PowNed inmiddels weer programma’s en documentaires voor televisie. Een deel van de productie is nog steeds uitsluitend online te zien, waar de omroep claimt de grootste te zijn. Maar het ledenaantal is inmiddels teruggelopen tot 30.000. Om de status van aspirant-omroep af te schudden en volgend jaar definitief toe te treden tot het publieke bestel heeft de omroep er opnieuw 50.000 nodig. Als het lukt om die te werven, moet PowNed volgens de me­diawet fuseren met een bestaande omroep.

Heeft PowNed nog wel een toekomst en bij welke omroep zou die dan liggen?

“Zeker heeft PowNed een toekomst en onze online kijkcijfers bewijzen dat. Draagvlak kun je ook op een andere manier meten, maar die leden, die komen er ook wel. Voor die fusie flirten we met veel verschillende partijen, maar zij ook met ons. Als we straks een volwaardige omroep zijn, krijgen we ook meer budget. Dat is interessant voor bestaande omroepen, want dan worden ze groter en dat geeft ze meer status in het bestel. Eigenlijk is het een wedstrijdje ver plassen. Logischerwijs passen we beter bij BNNVara of de VPRO dan bij de EO, maar het kan wel tot 2021 duren voor weten waar we terechtkomen.”

Wat moet het rechtse PowNed met een linkse omroep als de VPRO?

“Wij zaten en zitten niet te wachten op zo’n stempel, ik hoop eigenlijk dat we een beetje ongrijpbaar zijn. We zijn bijvoorbeeld niet zoals WNL ‘vrolijk rechts’. Er is in onze maatschappij sinds de dood van Theo van Gogh, vijftien jaar geleden, veel veranderd. We kijken nu anders naar zaken als homo-emancipatie, vrouwenemancipatie of Zwarte Piet. Toen ik voor het eerst hoorde van de beweging ‘Zwarte Piet is racisme’, dacht ik ‘kom op, man’, maar inmiddels weten we ook waarom dat mensen pijn doet.”

Bent u zelf linkser geworden?

“Ik ben vorige maand vijftig geworden en misschien is het zo dat je naarmate je ouder wordt ook wijzer wordt. En ik heb twee dochters van acht en elf jaar, dan denk je toch net wat langer na over hoe je de wereld voor hen achterlaat. Ik zit ook niet zo vaak meer op media als Twitter, waar door zowel links als rechts veel wordt gescholden. Er zitten nog wel mensen met een goede mening, maar het mist nuance en daar ben ik wel een beetje klaar mee.”

Toch kun je een programma als ‘Onrecht!’ nauwelijks genuanceerd noemen. Daarin helpen twee jonge presentatoren slachtoffers van onrecht alsnog hun recht te halen. Het loopt regelmatig uit op een handgemeen en werd door sommige televisierecensenten behoorlijk gekraakt als oppervlakkig effectbejag. Weer werd de vraag opgeworpen: waarom mag PowNed nog steeds deze troep maken van onze belastingcenten?

“Ik vind Onrecht! dus echt hilarische televisie”, zegt Weesie. “Oké, het is geen ‘Nieuwsuur’, maar deze jongens nemen zichzelf steeds de maat en drijven voortdurend de spot met zichzelf. Daarbij is presentator Bram Krikke echt een uniek talent. Hoe hij zich presenteert op verschillende platforms en bijvoorbeeld tijdens de opnames even een filmpje maakt met de daders voor het sociale medium TikTok – de jeugd vindt dat echt fantastisch. Het kan je smaak niet zijn, maar bedenk dan voor welke doelgroep dit is gemaakt. Het is een programma recht in het hart van NPO 3, dit is wat zij willen zijn. Ja, dit soort televisie mag echt worden gemaakt van ons belastinggeld. Het kan niet allemaal educatief verantwoord zijn, jongeren willen ook gewoon plat vermaak. En dat moet je ook maken om niet helemaal van ze te vervreemden.”

Nog altijd zitten de meeste kijkers van PowNed op internet. Een programma als ‘Onrecht!’ trekt op televisie ongeveer 350.000 kijkers, maar online worden de filmpjes meer dan een miljoen keer bekeken. Nu wil de NPO dat alle PowNed-programma’s voortaan uitsluitend te zien zijn via het NPO-­YouTube-kanaal en NPOStart. Dat ziet PowNed als een bedreiging voor het eigen YouTube-kanaal.

Beeld Maartje Geels

Wat is er mis met NPOStart?

“Wat is er níet mis mee? Bij Netflix heb ik met drie drukken op de knop alles wat ik wil, maar NPOStart heeft nog nooit gewerkt. Ik begrijp het niet, het is langzaam en absoluut niet gebruiksvriendelijk. Na acht jaar overleg is nog niets gebeurd. Beloftes, beloftes. We hebben – en dat zegt minister Arie Slob ook – een goed platform nodig dat kan concurreren met YouTube en Netflix. Daarvoor moeten RTL, SBS en de NPO de krachten bundelen. Als we nog vijf jaar doorgaan zoals we het nu doen, dan is het gebeurd, dan hebben de Amerikanen het hier voor het zeggen.”

Het argument van de NPO is dat die staat voor pluriformiteit. Met NPO­Start wil ze jongeren uit hun filterbubbel helpen en juist andere programma’s aanbieden. Dat kan toch ook online?

“De NPO wil televisie spelen op internet. Die strategie is kansloos. Dat je eerst iets kijkt van PowNed en dan een programma krijgt met Emma Wortelboer, daar zitten jongeren niet op te wachten, die kiezen liever zelf hun filmpjes uit. Dat is juist de reden dat ze op YouTube zitten.

“Om zoveel mogelijk mensen te bereiken kun je producties het best gelijktijdig op verschillende kanalen plaatsen. En dan het liefst daar waar de jongeren ook zijn. Dus zowel op YouTube als op NPOStart. Of bij Dumpert, De Telegraaf of Trouw. Als de afzender maar duidelijk is. Het gaat om publiek geld. Daarmee wil je zoveel mogelijk mensen bereiken en met name jongeren, want dat is enorm lastig.”

Waar staat PowNed over vijf jaar?

“Om het bestel pluriform te houden heb je buitenbeentjes nodig, en ik denk dat wij zo’n buitenbeentje zullen blijven. En ook dat we dus nog altijd flinke kritiek zullen oogsten. Dat is goed, dat zijn we gewend en dat houdt je scherp. Zodra mijn oma, die nu 98 is, zegt dat ze iets een leuk programma vindt, gaat het mis. Of als het merendeel van onze programma’s uitwisselbaar wordt en je echt het logo bovenin nodig hebt om te weten dat iets van PowNed is.

“Aan onze programma’s moet een randje zitten, ze moeten een beetje schuren, aanzetten tot nadenken. Maar ik wil geen mening opdringen. Het wordt heel saai als we het allemaal met elkaar eens zijn. Dus als heel Hilversum rechtsaf gaat, sla ik per definitie linksaf. Maar de puberfase zijn we wel voorbij. Misschien zijn we wel jong-volwassen geworden, al gaat het nog steeds met vallen en opstaan. 

“Maar ik waak ervoor om main­stream worden. Dan word je behang. Dan doe je er niet meer toe. En als je er niet meer toe doet, dan ben ik weg. En anders hoop ik dat ze me wegsturen. Ja, dat hoop ik echt.”

Powned, hoe zat het ook alweer?

Powned, geboren uit GeenStijl, zou Hilversum gaan opschudden en de gevestigde linkse media een lesje leren. Maar allengs werd het stiller. Nu willen ze opnieuw groeien en definitief toetreden tot het publieke bestel.

Eerst bedacht oud-Telegraafjournalist Dominique Weesie GeenStijl, een naar eigen zeggen ‘tendentieuze, ongefundeerde en nodeloos kwetsende’ website, met vooral opiniërende artikelen. Het enorme succes daarvan werd opgemerkt door de Telegraaf Media Groep, die de site in 2006 overnam. Dat was voor Weesie het signaal dat het tijd was voor een nieuw avontuur en dus richtte hij samen met Marianne Zwagerman en Jan Bennink op 23 december 2008 de ‘Publieke Omroep Weldenkend Nederland En Dergelijke’ (PowNed) op. De 50.000 leden die daar volgens de Mediawet voor nodig zijn, waren binnen drie maanden binnen, omdat PowNed zich gesteund zag door de achterban van GeenStijl. Op 4 november 2009 trad de verse omroep als aspirant-lid toe tot het publieke bestel.

Aanvankelijk was het vooral het programma ‘PowNews’ waarmee de omroep dagelijks op televisie was. Dat programma moest net als GeenStijl de gelederen opschudden en nieuws brengen met een rebelse inslag. Verslaggevers als Jan Roos, Danny Ghosen en Rutger Castricum werden eropuit gestuurd om netelige vragen te stellen aan politici en trokken menig beerput open. Zo werden de demonstranten van de Occupy-beweging op het Beursplein in Amsterdam neergezet als uitvreters en een deel van hen later ontmaskerd als koperdieven. Tevens onthulden ze hoe eenvoudig het was om via een gewoon koeriersbedrijf illegaal vuurwerk het land binnen te smokkelen. Vanuit Studio Plantage in Amsterdam praatte Weesie de items aan elkaar met ronkende teksten als “Wij van PowNed zijn gek op tieten, schieten en helikopters”.

Geheel in stijl eindigde PowNews in 2014 met een klap die nog lang nadreunde. De laatste uitzending werd besteed aan een item over burgemeester Onno Hoes van Maastricht, die een erotisch afspraakje had met een jongere man. Het kostte de burgemeester zijn baan en leidde tot een rechtszaak die pas dit voorjaar werd beslist in het voordeel van PowNed.

PowNed heeft naar verhouding zeer hoge overheadkosten

Nadat PowNews eindigde, waren de uitzendingen niet meer dagelijks, maar kwam PowNed met het wekelijkse praatprogramma Studio PowNed. Daarvan waren de kijkcijfers op lineaire televisie niet best, maar online was er wel belangstelling voor. De omroep die tot doel had de internetgeneratie te bereiken, besloot derhalve om de ‘eerste omroep te worden die uitsluitend online televisie maakt’. Dat was niet goed, zegt Weesie achteraf. De aspirant-omroep was minder zichtbaar en leek te verdwijnen uit het collectieve geheugen. Critici vroegen zich af waarom er nog steeds belastinggeld moest naar de pulpprogramma’s van een schijnbaar wegkwijnende omroep, die inmiddels ook al niet meer over het benodigde ledenaantal beschikte.

In het jaarverslag van 2018 erkent PowNed dat de strategie om uitsluitend online programma’s te maken niet juist en onwettig was. Volgens de Mediawet moeten omroepen ook lineaire televisie maken om hun bestaansrecht te valideren. Inmiddels worden er weer tv-programma’s gemaakt, zoals het praatprogramma ‘De Hofbar’ van Rutger Castricum en ‘Onrecht!’, waarin Bram Krikke en Dennis Schouten slachtoffers van onrecht helpen alsnog hun recht te halen. Daarnaast maakt PowNed onder meer documentaires die aansluiten bij maatschappelijke onderwerpen, zoals ‘Dat zijn geen grappen’, waarin in gesprekken met bekende cabaretiers de grenzen van de grap worden verkend.

Uit onderzoek bleek dat PowNed in 2017 naar verhouding zeer hoge overheadkosten had. Ook dat kwam de omroep op forse kritiek te staan. Volgens algemeen directeur Lucas Goes is dat te wijten aan het gebrek aan geproduceerde televisieprogramma’s in dat jaar. De budgetten worden verdeeld op basis van het aantal programma’s, met name die op lineaire televisie. Omdat PowNed in dat jaar uitsluitend online programma’s maakte, pakt de uitkomst van dat rapport ongunstig uit voor de omroep, aldus Goes.

Dit jaar heeft PowNed twintig programma’s gemaakt voor de gewone televisieprogrammering.

Lees ook:

Powneds ‘Onrecht’ is rampzalig slecht

Nu Rutger Castricum zijn wilde haren kwijt is, investeert omroep Powned in nieuwe plaaggeesten voor sensatie-tv. Sinds dit seizoen maken Dennis Schouten (23) en Bram Krikke (25) het programma ‘Onrecht’

PowNed wil alleen nog op internet

Omroep PowNed wil van radio en tv verdwijnen en alleen nog op internet uitzenden. Dat is goedkoper en trekt veel meer kijkers, zegt voorzitter Dominique Weesie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden