Postzegels ter ere van Bosch

Aandacht voor 500ste sterfjaar van belangrijkste middeleeuwse kunstenaar van Nederland

Alsof het tien kleine schilderijtjes van Jeroen Bosch zijn. Tien tafereeljes op postzegelformaat die samen het grotere verhaal vertellen dat Bosch vijf eeuwen geleden heeft geschilderd op zijn drieluik 'De Hooiwagen'.

Met de uitgifte van dit speciale postzegelvel besteedt PostNL aandacht aan de viering van het 500ste sterfjaar van Jheronimus (Jeroen) Bosch (ca. 1450 's-Hertogenbosch - 1516). Hij is de belangrijkste middeleeuwse kunstenaar van de Nederlanden. Zijn schilderijen worden bevolkt door wonderlijke figuren, duiveltjes, monsters, engelen en heiligen. Ze verbeelden de grote thema's van zijn tijd.

Bosch' wereldberoemde triptiek 'De Hooiwagen' gaat over hebzucht en vergankelijkheid. Op elk van de tien zegels, die maandag officieel worden gepresenteerd in 's-Hertogenbosch, staat een fragment uit het middenpaneel van dit drieluik uit de collectie van het Prado Museum in Madrid.

De postzegels zijn ontworpen door Jeroen Hoedjes van Studio Kluif. 'De Hooiwagen' was volgens hem als enige werk van Bosch perfect geschikt om er tien tafereeltjes uit te halen die ieder voor zich ook een mini-verhaaltje vertellen. In eerste instantie wilde Hoedjes tien verschillende typische Bosch-figuurtjes los van hun omgeving afbeelden op de zegels. Ook keek hij naar de letters van Jheronimus, toevallig precies tien. Dat gaf wel een mooi resultaat, maar het verband verdwijnt zodra je een postzegel losmaakt uit het vel.

Hij koos voor het middenpaneel van het drieluik, omdat onder de hooiwagen twee rijen personen staan, met daartussen een relatief lege ruimte. "Daar kon ik mooi de typografie in kwijt. Ik heb niets hoeven manipuleren. Alleen de kleur is wat opgefrist."

Op elke zegel staat een tekst, geschreven door kunsthistoricus en hoogleraar Jos Koldeweij, een kenner van het werk van Bosch. Hij beschrijft hoe iedereen uit pure hebzucht zoveel mogelijk hooi probeert te bemachtigen van de hooiwagen, die richting de hel rijdt. Zelfs monniken en paters vechten erom en laten zien dat ook zij gehecht zijn aan nutteloze aardse goederen. Koldeweij: "Bosch laat zien dat hebzucht agressief maakt en dat kan zelfs tot moord en doodslag leiden."

Wie nieuwsgierig wordt naar het echte drieluik, kan gaan kijken in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Daar maakt De Hooiwagen nog tot 10 januari deel uit van de expositie 'Van Bosch tot Bruegel'. Daarna verhuist het naar Het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch voor de grote jubileumtentoonstelling over Jeroen Bosch (13 februari-8 mei).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden