Positie van Bakijev was onhoudbaar

Koermanbek Bakijev (zonder hoed achter de microfoon ) wil een toespraak houden in Osj maar de bijeenkomst wordt verstoord. (FOTO EPA) Beeld EPA
Koermanbek Bakijev (zonder hoed achter de microfoon ) wil een toespraak houden in Osj maar de bijeenkomst wordt verstoord. (FOTO EPA)Beeld EPA

’Somberder dan ooit’, volgens een familielid, keerde Koermanbek Bakijev gistermiddag terug in zijn slaperige geboortedorp Tejit om er zijn wonden te likken. Het plaatsje ligt op een steenworp afstand van Dzjalalabad in het zuiden van Kirgizië. Na de staatsgreep van 7 april had de afgezette president zich er teruggetrokken met zijn naaste familieleden en vertrouwelingen. Tijdens zijn verblijf wapperde de nationale vlag van Kirgizië op het dak van zijn ouderlijk huis.

’s Ochtends nog had Bakijev geprobeerd zijn aanhangers te mobiliseren in Osj, de tweede stad van het land. ’Het volk staat achter de legitieme president’, stond te lezen op spandoeken die zijn volgelingen hadden meegebracht het centrum van Osj, terwijl een paar honderd meter verderop duizenden mensen tegen hem demonstreerden. Toen de president het woord wilde nemen verstoorde een groep met knuppels bewapende jongeren de bijeenkomst. Bakijevs bewakers schoten met automatische wapens in de lucht en evacueerden hun chef.

Het incident in Osj was tekenend voor de uitzichtloze positie waarin Bakijev zich al dagen bevond. Formeel nog steeds in functie weigerde hij af te treden en de weg vrij te maken voor de interim-regering van oppositieleider Roza Otoenbajeva. Dinsdag meldde een regeringswoordvoerder dat Bakijevs onschendbaarheid was opgeheven en dat hij zou worden gearresteerd. Twee dagen later verklaarde een andere zegsman doodleuk dat dat volgens de wet helemaal niet kon. „De leden van de voorlopige regering coördineerden hun uitspraken niet”, zegt Paul Quinn-Judge, bureauchef van de International Crisis Group in Bisjkek. „Maar duidelijk was wel dat Bakijev zijn post moest opgeven en het land moest verlaten, zodat de regering formeel met de Verenigde Staten of Rusland kon gaan praten over financiële hulp.”

Bakijev zei bereid te zijn tot onderhandelen en zelfs tot aftreden, mits zijn veiligheid en die van zijn naaste familieleden zou worden gewaarborgd. „Mijn liquidatie is voor niemand een uitweg uit de situatie”, aldus Bakijev. „Otoenbajeva moet mijn veiligheid garanderen en een onrechtmatige terechtstelling van mij en mijn entourage voorkomen.”

Maar de leiders van de interim-regering bleven de uitlevering eisen van onder anderen Bakijevs broer Zjanysj en zijn oudste zoon Marat. Zjanysj zou op 7 april opdracht hebben gegeven het vuur te openen op demonstranten in Bisjkek. Marat Bakijev is mogelijk betrokken bij de moord op een bekende Kirgizische journalist.

Op het vliegveld van Dzjalalabad deden zijn broer Zjanysj en de voormalige minister van defensie Bakijev uitgeleide. Tegen beiden was een arrestatiebevel uitgevaardigd. „Diegenen die misdaden op hun geweten hebben zullen worden gearresteerd en berecht”, aldus een regeringsverklaring afgegeven kort na Bakijevs vertrek. Daarmee was de jacht geopend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden