Port Sunlight is een Brits dorp met een luchtje

Beeld rv

Op reis van Liverpool naar Noord-Wales, brengt een treintje zonder toiletten, dat geëxploiteerd wordt door de NS, ons langs een dorpje met de tropische naam Port Sunlight. In de negentiende eeuw gebouwd voor werknemers van de zeepfabriek van de gebroeders Lever, die na hun dood zou samengaan met de Nederlandse Margarine Unie om Unilever te vormen.

De Levers waren hun kleine imperium begonnen met het produceren van zeep, waarvan Sunlight de bekendste was. Naar die zeep werd het dorp genoemd. Er werden ruime huizen met een fraaie architectuur gebouwd voor de arbeiders maar er kwam ook een ziekenhuis, een zwembad, een theater en later een museum met de naam van de vrouw van de oudste broer. William Hesketh Lever bracht er zijn schilderijenverzameling in onder.

De gedachte was dat arbeiders na gedane arbeid moesten kunnen ontspannen. William was een congregationalist, dus lid van een calvinistische kerkgemeenschap met grote nadruk op de zelfstandigheid van de plaatselijke kerk, en altijd oog voor de sociaal zwakken. Veel congregationalisten, waaronder de Levers, waren geheelonthouders, omdat ze de gevolgen van drank in veel arbeidersgezinnen zagen. Overigens was William ook voorstander van verdergaande kolonisatie van Afrika en Azië (misschien ook om er voor te zorgen dat de aanvoer van palmolie gewaarborgd bleef). Hoewel hij altijd congregationalist bleef, maakte hij ook carrière binnen de vrijmetselarij.

The Beatles

Port Sunlight is ook vandaag nog een lust voor het oog. De meeste huizen staan op de monumentenlijst. En in Port Sunlight vond in 1962 het eerste optreden van The Beatles plaats met Ringo Star als drummer, nadat Pete Best uit de groep was gezet. In tegenstelling tot de margarine, die de basis was van de Nederlandse inbreng in Unilever, maakt zeep nog steeds in allerlei vormen een belangrijk deel uit van de multinational.

We waarschuwen alvast: u hoeft dit niet per se te weten, maar meer Nutteloze Kennis vindt u in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden