Porosjenko: separatisten bereiden grote aanval voor

Een Oekraïense soldaat op patrouille, vandaag in Marinka in Oost-Oekraïne. Rebellen voerden gisteren een grootschalige aanval uit op het plaatsje vlakbij Donetsk, maar wisten het niet in handen te krijgen. Beeld ap
Een Oekraïense soldaat op patrouille, vandaag in Marinka in Oost-Oekraïne. Rebellen voerden gisteren een grootschalige aanval uit op het plaatsje vlakbij Donetsk, maar wisten het niet in handen te krijgen.Beeld ap

De pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne bereiden mogelijk een groot nieuw offensief voor. Daarvoor waarschuwde de Oekraïense president Petro Porosjenko vandaag, nadat de rebellen gisteren twee plaatsjes bij het rebellenbolwerk Donetsk aanvielen met zware wapens. De rust is vandaag wat weergekeerd, maar de vrees voor een nieuw 'zomeroffensief' lijkt reëel.

De beschietingen van woensdag speelden zich af rond de plaatsjes Marinka en Krasnohorivka, een kilometer of tien ten westen van Donetsk. Vroeg in de ochtend begonnen zij de plaatsjes te beschieten met zware wapens, waarna het Oekraïense leger het vuur beantwoordde. Overdag stelden de separatisten Marinka onder controle te hebben, maar vandaag bleek het plaatsje nog in handen van het Oekraïense leger.

Kolossale dreiging
President Porosjenko sprak in het parlement in Kiev van "een kolossale dreiging van grootschalige vijandelijkheden door Russische en terroristische troepen", de Oekraïense benaming voor de pro-Russische separatisten. "We moeten ons hier serieus op voorbereiden", zei Porosjenko, die eraan toevoegde dat er 9000 Russische militairen in Oost-Oekraïne actief zijn.

De timing en locatie waren onverwacht, maar dat er een keer een aanval zou komen stond zo goed als vast. De afgelopen maanden is de spanning langs de bestandslijn langzaam weer verder opgelopen.

De wapenstilstand die 15 februari is ingegaan is langs een groot deel van de frontlijn redelijk nageleefd, behalve rond een drietal 'hotspots': ten noorden van het andere rebellenbolwerk Loegansk, in het zuiden bij de strategische havenstad Marioepol en ten westen van Donetsk. Hier worden vrijwel dagelijks beschietingen uitgevoerd.

Vaak kan moeilijk worden vastgesteld wie met schieten begint en geven beide partijen elkaar de schuld. Ook vandaag verweet Rusland Kiev het vuurgevecht te hebben uitgelokt om de internationale gemeenschap zover te krijgen hardere sancties in te stellen tegen Moskou.

Waarnemersmissie
Maar dat verwijt bleek niet waar te zijn, dankzij het werk van de SMM-waarnemersmissie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). De waarnemers stonden er vrijwel met de neus bovenop, toen de rebellen dinsdagavond vanuit Donetsk konvooien met zware wapens begonnen aan te voeren.

In een gedetailleerd rapport van vanochtend stelde de waarnemersmissie zeker tien tanks van de separatisten te hebben gezien, en pantservoertuigen, zware kanonnen en luchtafweergeschut, die alle in westelijke richting reden.

Tussen half vijf en vijf uur 's nachts vuurden de rebellen zo'n 250 artilleriegranaten en raketten richting de Oekraïense troepen in het westen rond Marinka. Het vuur werd snel daarop beantwoord door de Oekraïeners, die zo'n honderd granaten afvuurden op posities van de rebellen in Donetsk.

President Porosjenko. Beeld epa
President Porosjenko.Beeld epa

De rest van de dag rapporteerde de OVSE meer beschietingen over en weer. Een poging om een aantal rebellenleiders te bellen en afspraken te maken over het staken van de vijandelijkheden, leverde niets op. Volgens het 'spot report' van de waarnemersmissie waren zij óf onbereikbaar, óf wilden niet met de OVSE praten. De SMM-missie meldde ook gistermiddag een brief te hebben ontvangen van de Oekraïense legerleiding, die stelde dat zij zich door de aanval gedwongen zag opnieuw zware wapens bij Marinka te plaatsen.

Schending wapenstilstand
Vandaag zei de OVSE te hebben vastgesteld dat zware wapens van beide partijen die eerder waren teruggetrokken van de frontlinie niet meer in de depots te vinden zijn. Dat wijst volgens de OVSE-woordvoerder 'op een schending' van de wapenstilstand die is vastgelegd in het akkoord van Minsk, dat in februari werd gesloten. Zowel de rebellen als Oekraïne hebben zich daarin verplicht om hun zware wapens tientallen kilometers achter de frontlijn terug te trekken.

Er komen ook steeds meer aanwijzingen dat de rebellen nog altijd zware wapens en manschappen krijgen geleverd door Rusland. Moskou ontkent dit stellig, maar die ontkenning wordt steeds ongeloofwaardiger. Zo heeft Oekraïne al verschillende keren mannen opgepakt die hebben bekend Russische militairen te zijn. En onlangs zagen journalisten van persbureau Reuters vier treinen met zware wapens aankomen in een plaats vlakbij de Russisch-Oekraïense grens.

Daar komt bij dat rebellenleider Aleksandr Zachartsjenko al meermalen heeft gezegd pas te zullen stoppen met vechten als de volledige provincies Donetsk en Loegansk onder controle zijn van de rebellen. Bovendien irriteert het de rebellen dat de Oekraïense troepen nog steeds zo dicht bij hun bolwerken Donetsk en Loegansk staan. De separatisten willen deze steden tot hoofdsteden maken van hun 'volksrepublieken', maar zolang zij de veiligheid van de burgers die er wonen niet kunnen garanderen is dat plan waardeloos.

Dat alles belooft weinig goeds voor de toch al wankele wapenstilstand. Die zou door een nieuw incident in het van wapens vergeven gebied compleet kunnen instorten, waarna de oorlog weer volledig oplaait en alle vredesoverleg voor niets is geweest.

Tot nu toe heeft het conflict sinds april vorig jaar al aan meer dan 6400 mensen het leven gekost, en gevreesd wordt dat dat er snel meer zullen worden als er inderdaad tot een zomeroffensief komt.

undefined

Waarnemers van de SMM-monitormissie van de OVSE in Oekraïne. Beeld epa
Waarnemers van de SMM-monitormissie van de OVSE in Oekraïne.Beeld epa
null Beeld Google maps
Beeld Google maps
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden