'Populisme maakt de stad kapot'

Hamit Karakus: 'Als zoon van een gastarbeider heb ik mijn hele leven moeten knokken.' Beeld Phil Nijhuis
Hamit Karakus: 'Als zoon van een gastarbeider heb ik mijn hele leven moeten knokken.'Beeld Phil Nijhuis

Als lijsttrekker voor de PvdA in Rotterdam moet Hamit Karakus een verkiezingsnederlaag op 19 maart zien af te wenden. Hij gruwt van de harde taal van de grote concurrent Leefbaar Rotterdam.

Hamit Karakus vindt het jammer dat het in de campagne voornamelijk om oneliners gaat.

De Rotterdamse PvdA-lijsttrekker is op zijn best als bestuurder en regelaar. Goed luisteren naar de man in de straat. Achter de schermen overleggen met ministers, net zolang tot er een oplossing is. Als zijn tegenstanders cijfers verdraaien of achterhouden, is Karakus de eerste om daarop te wijzen. Hij kent zijn dossiers en legt graag uit hoe het zit.

Stevige uitspraken zijn precies de specialiteit van zijn tegenstander: Leefbaar Rotterdam-lijsttrekker en debatdier Joost Eerdmans. Karakus: "Eerdmans zegt: 'Wij gaan Rotterdam als eerste uit de crisis halen'. Prima. Wie wil dat niet. Maar hoe ga je dat doen?"

De PvdA heeft wel concrete plannen, zegt Karakus. "Wij zeggen: we gaan 12.000 banen creëren. En de gemeentelijke sociale eis verbreden. Wij vragen corporaties en andere partners bij opdrachten werklozen in te zetten en koffie of broodjes in te kopen in de stad. Ja, dat is haalbaar. We doen het al."

Toch haalde dit college, waarin u wethouder bent, maar twintig procent van de gestelde doelen. Het aantal mensen in de bijstand is gegroeid. De werkloosheid is veertien procent, het hoogste van de vier grote steden.

"Niet om te bagatelliseren, maar in Rotterdam is die altijd het hoogst geweest. We hebben wel 16.000 mensen aan een baan geholpen. We hebben maakindustrie en 101 bedrijven hiernaartoe gehaald en de bouw voortgezet. Rotterdam wordt bij een crisis als eerste geraakt. Als het beter gaat, profiteert Rotterdam ook als eerste. Targets als woontevredenheid en het vasthouden van gezinnen hebben we net niet gehaald, maar wel verbeterd. In 2013 moest 76 procent van de Rotterdammers naar tevredenheid wonen in de stad. Dat we dat niet haalden, heeft ook met de crisis te maken. Mensen worden in een crisis onzeker over hun toekomst."

Dit jaar dreigt de PvdA in alle grote steden te verliezen. In de peilingen staat Leefbaar op vijftien zetels, de Pvda op tien.

Resoluut: "Wij gaan hier niet verliezen. Het zal een nek-aan-nekrace worden, net als vier jaar geleden. Ik geloof niet dat de Rotterdammer zal stemmen op loze kreten.

"Leefbaar Rotterdam wakkert angst en onderbuikgevoelens aan en creëert een verdeelde stad. Eerdmans doet alsof de metro's onveilig zijn, maar dat is niet het geval. Leefbaar wil Oost-Europeanen aanpakken. Ik kom met een Polenhotel als concrete oplossing. Ondertussen maakt Leefbaar mensen in de buurt bang door te flyeren. De problemen met Oost-Europeanen zijn: uitbuiting, huisjesmelkers en overlast in kwetsbare wijken. Daar hebben wij concrete stappen tegen gezet, met een huisjesmelkerswet en het bestrijden van malafide uitzendbureaus.

"Je moet Rotterdammers niet wijsmaken dat wanneer je een quotum invoert van duizend Oost-Europeanen per jaar, de duizend-en-eerste niet komt. Alsof je die kunt tegenhouden. Dat is een papieren werkelijkheid. Of je moet een muur om de stad bouwen. Met Eerdmans die aan de poort controleert."

Leefbaar Rotterdam noch de PvdA sluit samenwerking na de verkiezingen uit. Maar de kans daarop is 'heel klein', zegt Karakus. "De koers van Leefbaar is niet helder. De partij heeft twee stromingen. Een gematigde, en een harde PVV-koers. Mij is onduidelijk waar Eerdmans bij hoort. Oprichter Ronald Sörensen bepaalt nog steeds de koers. Hij zit nu voor de PVV in de Eerste Kamer. Eerdmans is zijn aangestelde manager. Als Leefbaar een PVV-koers gaat varen, is het verschil onoverbrugbaar."

Volgens de laatste peiling zou Leefbaar een college kunnen vormen met D66 en CDA of de VVD. Dan bent u niet nodig.

"Dan komt er een populistisch, rechts beleid in de stad. Populisme maakt de stad kapot. Daar zit geen opbouw of realiteitsgehalte in. Ik wil verschillen overbruggen. Die posters van de VVD die in de stad hangen: 'in Rotterdam spreken we Nederlands', wat is er tegen andere talen? Gelúkkig zijn we een internationale stad waar mensen hun cultuur kunnen beleven."

De PvdA moest het bij vorige verkiezingen hebben van de allochtone stem. Die aanhang kalft flink af.

"Gelukkig gaat de emancipatie goed, de PvdA is een emancipatiemotor. Veel allochtone jongeren zijn hoger opgeleid en hebben hogere inkomens."

En gaan VVD of D66 stemmen.

"Onze partij is breed. Wij maken geen onderscheid. D66 is voor hoogopgeleiden, Leefbaar Rotterdam voor boze mensen en de VVD voor rijken. In onze partij herkennen alle groepen zich."

Toch was de kritiek vorig jaar dat de PvdA in Rotterdam-Feijenoord vooral voor Turken zou zijn. Het deelgemeentebestuur stapte op na een rapport waarin cliëntelisme en vriendjespolitiek werden vastgesteld.

"Wij zijn niet trots op wat daar gebeurd is. Eén: de PvdA heeft de conclusies uit het rapport omarmd. Twee: we zijn een ledenpartij. Afdeling Feijenoord heeft kennis van het rapport genomen en zag geen belemmering iemand op de lijst te zetten (de in juli afgetreden bestuurder Seyit Yeyden is weer kandidaat in Feijenoord -red.). De leden besloten dat Yeyden een tweede kans verdient."

In een filmpje van een recente bijeenkomst waar ook u sprak, zegt Yeyden dat hij moest aftreden omdat politieke tegenstanders hem zwart maakten. Daar klinkt weinig spijt in door. Heeft u voldoende schoon schip gemaakt?

"Je moet hem vragen naar zijn mening. De conclusies van het rapport hebben we omarmd." Als Karakus vervolgens zegt dat zijn partij gestuurd wordt door leden en niet door een familie, doelt hij op Leefbaar Rotterdam. Volgens critici maken daar enkele bevriende politici en verwanten de dienst uit.

Maar daar is geen sprake van cliëntelisme en machtsbederf.

"Weet ik niet, weet ik niet. Daar ga ik niet over, dat is een partijding."

Onlangs dook ook een filmpje op waarin u in het Turks feestzalen belooft. Waarom doet u dat?

"Over die feestzalen heb ik de raad steeds ingelicht, ik heb dat juist niet sneaky gedaan. Maar het is toch van de gekke dat als je een bepaalde achtergrond hebt, dit je levenslang wordt nagedragen. Ik ben wethouder. Als de bewoners van Hillegersberg een hockeyveld willen, kunnen ze dat krijgen. Het gaat niet om Turken. Marokkanen en Kaapverdianen wilden ook een feestzaal. Ja, dit was een bijeenkomst voor Turken, maar de pers was gewoon uitgenodigd. 'Dossier EenVandaag' zond het uit en framede het als een geheime bijeenkomst."

Karakus pakt zijn iPad erbij en toont een fragment uit de uitzending. Te zien is hoe hij een Turks buurthuis binnengaat. "Dit was een bijeenkomst in West. Die man die je op de rug ziet, is ook PvdA-kandidaat. Binnen zaten er meer. Maar hoe filmen ze het? Vanuit een auto, met spannende muziek. Alsof het een geheim beraad is! We hebben daar ons programma toegelicht en dat van tevoren gecommuniceerd. Waarom film je vanuit een auto als bekend is wat daar gebeurt? Je kunt ook uitstappen en vragen: Beste vriend, wat ben je aan het doen?"

Is dat de kwetsbaarheid waardoor u twijfelde aan uw kandidatuur voor het lijsttrekkerschap?

"Ik heb dit vaker meegemaakt, ook als politieagent en makelaar. Je weet dat je mogelijk op je Turkse achtergrond wordt afgerekend. Ik wil niet zielig gevonden worden, ik ben niet zielig. Als zoon van een gastarbeider heb ik mijn hele leven moeten knokken." Karakus' campagnewoordvoerder wijst erop dat het internetforum van RTV Rijnmond volstroomde met racistische reacties toen Karakus lijsttrekker werd. Karakus: "Daar hou ik rekening mee. Ik doe alles om Rotterdam vooruit te helpen, ik sta nooit stil bij gemeenschappen of religies.

"In dossiers, door de ombudsman en door Leefbaar werd ik vrijgepleit over de moskeeinternaten (Karakus zou brandonveilige situaties hebben gedoogd, omwille van zijn Turkse achterban -red.). Maar iedereen denkt: 'Er zal wel wat aan de hand zijn, want hij is een Turk'. Maar zelfs als alle feiten op een rij staan, wordt daar niks mee gedaan. Wat moet ik dan doen: een blonde pruik opzetten? Ik ben integer. Ik zal nooit het Rotterdams belang schaden en kan iedere Rotterdammer in de ogen kijken."

Van politieagent tot wethouder
Hamit Karakus (Kirsehir, Turkije, 1965) was politieagent en makelaar. In 2004 werd hij actief voor de PvdA. Sinds 2006 is hij wethouder in Rotterdam. Hij houdt zich bezig met wonen, ruimtelijke ordening, vastgoed, stedelijke economie, Midden- en Oost-Europeanen en Rotterdam-Zuid. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart is hij lijsttrekker in de Maasstad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden