Populaire arabist die meer en meer anti-islam werd

Als arabist en islamkenner was Hans Jansen jarenlang een graag geziene gast in de televisiestudio's en op opiniepagina's. Gisteren is de spraakmakende deelnemer aan het publieke debat overleden, na een herseninfarct dat hij zondag opliep. De Europarlementariër voor de PVV werd 72 jaar.

In zijn woonkamer in Amsterdam-Zuid stonden de boekenkasten zelfs midden in de kamer, met gangpaden ertussen. Het enige wat hij deed, zei hij tien jaar geleden in Trouw, was navertellen wat er in al die 'doodsaaie handboeken over de islam' staat. "Dat probeer ik een beetje olijk en snaaks te doen." Hij noemde zichzelf neutraal en hij vond het gewoon zijn taak ook 'de lelijke dingen' over de islam te melden.

Twee politieke moorden markeerden het denken van Jansen over de islam. Eind jaren zeventig werd hij directeur van het Nederlands Instituut in Caïro. Hij deed onderzoek naar de moord op de Egyptische president Sadat in 1981. Hij kroop in het gedachtengoed van de jonge, islamitische daders en schrok van hun donkere denkwereld. Jansens achting voor de islam daalde erdoor. De radicale islam zag hij als probleem. Maar alleen voor het Midden-Oosten, niet voor Nederland.

Dat veranderde door de moord op Theo van Gogh, in 2004. "Dit is een bedreiging aan alle Nederlanders", zei hij daags na de moord. Van uitlegger - hij was een geliefd en humoristisch docent - werd hij waarschuwer. Jansen raakte er meer en meer van overtuigd dat de extreme islam de enige, echte islam is. Hij ging in de aanval, hij verweet collega's de ogen te sluiten voor de negatieve kanten van de islam. Nog vorig jaar kraakte hij in een lezing die voor Trouw werd bewerkt, de manier waarop zij met hun bronnen omgingen.

Op zijn vakgebied was hij een autoriteit, hij schreef zeventien boeken en publiceerde een eindeloze reeks opiniestukken, en columns (o.a. voor GeenStijl). De pen van de flamboyante en erudiete wetenschapper was fel en nietsontziend, en er werd hard teruggeschopt. Hij evolueerde, zoals hij het zelf zei, naar het standpunt van Wilders over de islam. Door zijn verwantschap met die politicus kreeg zijn status van neutraal waarnemer een fikse knauw.

In het proces tegen Wilders kwam zijn naam ook bovendrijven. Als getuige zei hij dat raadsheer Tom Schalken hem had proberen te beïnvloeden bij een etentje. Dat leidde er uiteindelijk toe dat het proces over moest.

Vorig jaar werd Jansen Europarlementariër voor de PVV. Voor dat parlement had hij op 15 april nog een waarschuwing: "Het is vandaag onze taak de Armeense genocide te herdenken, maar wij hebben nog een taak: te waken dat Europa niet hetzelfde zal overkomen. Daarom vraag ik de Commissie: geef in Europa geen ruimte aan de sharia ter herdenking van het lot van de Armeniërs."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden