de ombudsman

Pop-upredactie verdient exclusiviteit

Ombudsman Adri VermaatBeeld Maartje Geels

Maandag 9 mei 2016 was voor Trouw een bijzondere dag: twee redacteuren van de verslaggeverij namen bijna een week lang hun intrek in een kantoortje in de Edese wijk Veldhuizen. 

Van hieruit zochten zij het verhaal achter de rellen die de wijk in de voorafgaande weken hadden geteisterd. Het journalistiek prikkelende idee van een 'pop-upredactie' bleek in de praktijk een aanwinst.

Bij de gratie van een actueel onderwerp bevat een pop-upredactie ongeveer alles wat journalistiek aantrekkelijk maakt. Het ultieme gevoel van vrijheid valt als een puzzelstukje samen met de uitdaging van de noodzaak te presteren. In die mix is op locatie ruimte voor eigen onderzoek, nieuwsreportages, interviews en zelfs spreekuren voor buurtgenoten. Als extra is er de respons van lezers die reageren op oproepen in de krant om via Twitter of mailadres van zich te laten horen.

Aanpoten

Het is niet alleen hosanna. Voor de journalisten is het van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat aanpoten. De pop-up redactie moet worden ingericht, vooraf inlezen in de materie is noodzaak, de wijk verkennen eveneens en journalistieke plannen en ideeën moeten haalbaar zijn. Vertrouwen winnen bij instanties als de politie of binnen de zorg is jezelf als journalist 'verkopen'. 

De journalist moet in korte tijd iemands gedachtegang of belangen kunnen vaststellen. Is hij of zij een verhaal waard? En er moeten, tijd of geen tijd, verhalen worden gemaakt, elke dag een fors artikel dat liefst tijdig moet worden geleverd. 'Soms ben je teveel bezig met het feit dat je producties móet maken, in plaats van echt de tijd te nemen om net iets dieper in een bepaald onderwerp te komen', vertelde een journalist van pop-upexperiment 'Veldhuizen' destijds tegen een studente journalistiek.

Vanwege de positieve reacties, zowel binnen als buiten de redactie, de interactie met lezers en en de exclusiviteit van de pop-upredactie, zijn na Ede vaker collega's in wisselende samenstelling het land ingetrokken. Trouw kende onder meer een pop-up bij GGZ Friesland, verpleeghuis Rosendael in de Utrechtse wijk Overvecht, zwembad De Fakkel in Ridderkerk en bij de boerengemeenschap in Bathmen. Zo enthousiast was de stemming dat twee verslaggevers afzonderlijk van elkaar, een in het Britse stadje Boston en de ander in het stadje Nederland in Texas, hun eigen eenpersoonspop-upredactie inrichtten.

Exclusief karakter

De uitdaging voor de redactie is het exclusieve karakter van deze efficiënte en aantrekkelijke vorm van journalistiek vast te houden. Hoewel de formule niet in beton is gegoten, verbaasde het mij dat de serie in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen over Rotterdam-Zuid, die vanaf 14 maart een week lang in de krant stond, telkens het etiket 'pop-upredactie' meekreeg. De serie bestond uit tevoren afgesproken onderwerpen. De twee verslaggevers bezochten uitsluitend de verschillende wijken voor hun afspraken. Ze hadden er geen kantoortje, hielden geen spreekuur en waren voor het bredere publiek niet zichtbaar of benaderbaar. Anders dan de serie was er journalistiek niets onderscheidend.

Alleen in de krant en op de website leefde de pop-upredactie. Niet consequent, want bij slechts twee van de zeven artikelen werd het mailadres van de pop-upredactie vermeld. Wel stond boven alle artikelen het pop-uplogo. Verder werd vier keer vermeld in welke wijk de pop-upredactie de volgende dag zou neerstrijken, bij wie ze op bezoek zou gaan of welk verhaal de lezer kon verwachten. Om aan journalisten voor hun inhoudelijk goede serie het label 'pop-upredactie' te plakken, lijkt mij onjuist. Op die manier dreigt inflatie van een journalistieke exclusiviteit en naar lezers suggereert het meer dan er is.

Reacties? Stuur een e-mail naar ombudsman@trouw.nl

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma's en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. U vindt zijn artikelen hier.

Lees hier artikelen van de pop-upredactie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden