Poortwachters voor de rechter

Notarissen, handelaren en adviseurs die verdachte transacties niet meldden, moeten zich nu verantwoorden

Een bont gezelschap bestaande uit notarissen, autohandelaren, een belastingadviseur en een botenverkoper moet zich vandaag voor de strafrechter in Den Haag verantwoorden voor het met opzet niet melden van ongebruikelijke transacties. Zij hebben ruim 2,5 miljoen euro aan transacties met een luchtje er aan niet gemeld bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-NL), voorheen het Meldpunt ongebruikelijke transacties.

De zitting met zes dossiers is het resultaat van een vorig jaar gehouden actie waarbij op grote schaal verdachten in Gelderland, Zuid-Holland en Friesland werden gehoord. Het melden van vooral contante betalingen met een waarde van boven de 15.000 euro is voor een groot aantal beroepen, zoals autohandelaren, verplicht.

Banken, belastingadviseurs, maar ook notarissen worden wel poortwachters genoemd, zij staan op de plek waar geld uit de onderwereld wordt witgewassen en de bovenwereld instroomt. Zij horen daarom opmerkelijke wensen van hun cliënten te signaleren. Wie opzettelijk een andere kant op kijkt en niet meldt, loopt zelfs het risico op een aanzienlijke gevangenisstraf die kan oplopen tot maximaal vier jaar. De straffen zijn hoog omdat de schade voor de Nederlandse economie groot geacht wordt.

De actie van vorig jaar heeft vijftien dossiers met verdachten opgeleverd. Onder de verdachten zijn notarissen die volgens justitie mee hebben gewerkt aan merkwaardige aandelentransacties. Zo werd een verkoop van een partij aandelen begeleid met een verkoopwaarde van slechts 1 euro, terwijl de werkelijke waarde ver boven de 100.000 euro lag. Een andere notaris deed mee bij een verkoop van aandelen van het ene bedrijf naar een ander bedrijf terwijl op dezelfde datum van overdracht ook geld (in de vorm van een vordering) aan het bedrijf werd onttrokken voor een geheel andere partij. De vordering had een waarde van 75.000 euro, maar werd voor slechts een schijntje daarvan doorverkocht.

Bij een botenverkoper in Helmond stuitte justitie op een groot aantal contante afrekeningen van rond de 20.000 euro. De hoogste bedragen werden gevonden bij een belastingadviseur in Arnhem, daar ging het met vele tonnen tegelijk. Wat er voor activiteit achter de enorme bedragen schuil ging, doet voor de vervolging weinig ter zake. De belastingadviseur wordt het niet-melden van de ongebruikelijke overboekingen voor zijn klant ten laste gelegd. De wet die het niet-melden strafbaar stelt, beoogt niet alleen het witwassen maar ook het financieren van terrorisme tegen te gaan. Justitie, in dit geval het functioneel parket, meldde vorig jaar al dat het zou gaan om overboekingen vanuit Doebai.

Het aantal geregistreerde ongebruikelijke transacties steeg vorig jaar met 25 procent tot 209.000 meldingen. Verreweg de meeste meldingen komen van banken en wisselinstellingen (onder meer kantoren die geld overmaken). Opmerkelijk was de stijging bij de geldstromen richting China. In 2011 werden nog 900 meldingen gedaan vanuit de regio Haaglanden. Dat aantal steeg vorig jaar uit die regio naar ruim 1900. In het verleden werden deze geldstromen in verband gebracht met mensensmokkel en mensenhandel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden