Poolse zoekt hier werk en man

Veel Poolse vrouwen komen op eigen houtje naar Nederland, op zoek naar werk en avontuur. Of een huwelijkspartner, want Nederlandse mannen zijn zorgzamer en minder drankzuchtig.

Adriana Stachurska (21) komt uit Przenorno, een klein dorpje in het oosten van Polen. Sinds vijf maanden werkt ze via het uitzendbureau Flexworx als productiemedewerkster. „Vorig jaar heb ik mijn middelbare school afgemaakt. Ik wilde economie gaan studeren maar dat was financieel gezien niet haalbaar. Goed betaald werk was ook moeilijk te vinden”, vertelt ze. Met haar baantje in Nederland verdient ze bijna vier keer zoveel als bij de slagerij in Polen waar ze een paar maanden heeft gewerkt.

Stachurska is geen uitzondering, blijkt uit de officiële migratiecijfers. Elk jaar komen tienduizenden vrouwen uit Polen, Roemenië en Bulgarije naar Nederland; een flink deel alleen. In de statistieken is de groep veel omvangrijker dan die van bijvoorbeeld de welbekende Poolse klusjesmannen. „Meisjes hebben veel meer lef en durven eerder de stap te nemen om naar het buitenland te gaan”, verklaart Adriana Starchurska.

Antropologe Cathelijne Pool promoveert op de migratie van Polen in Europa. Volgens haar is sinds 2004 de arbeidsmigratie van vrouwen naar Nederland sterk toegenomen. Door de hoge werkloosheid in Polen en in het bijzonder onder jongeren is werk tegenwoordig het belangrijkste motief voor de Poolse vrouwen om naar Nederland te komen. Pool: „Nu het vinden van werk zo moeilijk is speelt vriendjespolitiek een doorslaggevende rol. Je vader moet connecties hebben om kans te maken op een baan. Werk betaalt bovendien slecht. Jongeren hebben soms wel drie baantjes naast elkaar om rond te kunnen komen”.

Voor Starchurska is niet alleen het geld een reden om voorlopig in Nederland te blijven. „Ik heb hier veel meer vrijheid dan in Polen, waar ik bij mijn ouders woonde. Daar had ik door onze financiële situatie nooit zelfstandig kunnen gaan wonen. Nu woon ik in Werkhoven in een appartement met vijf andere Polen”, vertelt ze. Volgend jaar hoopt Starchurska economie te gaan studeren in Utrecht. Tot die tijd blijft ze via het uitzendbureau werken. Hoogste prioriteit: Nederlands leren.

Hoewel de arbeidsmigratie van vrouwen de afgelopen jaren is toegenomen blijft volgens Pool de huwelijksmigratie een belangrijke oorzaak voor de oververtegenwoordiging van vrouwen. Tot 2004 spanden de bruiden met hun aantal de kroon in de formeel geregistreerde migratie. Onderzoekster Pool ziet de vraag naar bruiden uit het oosten nog niet zo snel afnemen.

Voor haar promotieonderzoek was zij in Polen. „Ik ben 28 jaar, maar binnenkort is mijn probleem opgelost hoor”, vertrouwde een vrouw haar toen toe. „Ze doelde op het ontbreken van een ring aan haar vinger. Een vrouw hoort in Polen te trouwen tussen 18 en 25 jaar, zeker op het platteland. Dit is een ongeschreven regel, die ook in landen als Rusland heerst. Deze sociale norm speelt mee bij de beslissing van vrouwen om te migreren. Via specifieke relatiebemiddelingsbureaus komen zij in contact met een West-Europese man”, zegt Pool.

Amor is het grootste bureau in Nederland dat bemiddelt tussen Nederlandse mannen en vrouwen uit Polen, Rusland en Oekraïne. De Poolse dames zijn ruim in de meerderheid: jaarlijks brengt Amor honderden vrouwen naar Nederland.

„Poolse vrouwen zijn veel vrouwelijker, huishoudelijker en zorgzamer dan Nederlandse vrouwen. Dat spreekt veel mannen aan”, zegt dertiger Alex Mooren, directeur van het bureau. Hij spreekt uit eigen ervaring. Vorig jaar trok zijn toekomstige vrouw Anna Bloch (24) bij hem in. Volgend jaar willen ze gaan trouwen.

Mooren: „De toenmalige directeur van Amor had een probleem met de computers. Ik hielp hem een handje en toen ik de digitale fotoboeken bekeek kwam ik meteen bij Anna uit.” Hij had net twee relaties met Nederlandse vrouwen achter de rug. In 2005 ging hij naar Polen om Bloch te ontmoeten. Vlak daarna besloot zij naar Nederland te komen. Ze hoefde daar niet lang over na te denken. „De Nederlandse man heeft een heel andere mentaliteit. Hij is rustiger, drinkt niet zoveel en gebruikt minder geweld dan de Poolse mannen. Ik heb slechte ervaringen met mijn Poolse ex-vriend. De perspectieven zijn in Nederland bovendien veel beter”, vertelt ze.

Volgens Bloch staat de Nederlandse man hoog in het vaandel in Polen. „Nederlandse mannen bieden een stabieler leven. Ze zijn zorgzamer en hebben meer respect voor vrouwen. Oudere mannen zijn beter verzorgd en van karakter jonger. In Polen zijn de mannen van dezelfde leeftijd niet meer zo actief. Bovendien tolereren Poolse mannen weinig terwijl ze hoge eisen aan hun partner stellen.”.

Meer dan de helft van de Poolse vrouwen die via Amor naar Nederland komt is gescheiden, weet ze. „De goedkope wodka zorgt voor veel problemen thuis. Veel vrouwen besluiten te scheiden vanwege het alcoholgebruik van hun man en gaan liever verder met een Nederlandse partner.” Volgens het Statistisch Ambt Warschau was in 2006 voor 48 procent van de vrouwen te veel alcoholgebruik de reden om te scheiden.

Kasia Tyrybon (29) uit het Zuid-Poolse Lgota kwam in 1998 als au pair naar Nederland. „Ik had mijn middelbare school afgemaakt en wilde gaan studeren. Maar dat bleek veel te duur te zijn. De dichtstbijzijnde universiteit is in Krakau en ik kon de huur van een kamer niet betalen. Om mee te kunnen komen op de universiteit zou ik bovendien dure bijlessen moeten nemen, omdat mijn school niet gericht was op studeren.”

Bovendien was en is het nog steeds moeilijk om een plek op de universiteit te bemachtigen. „Zeker voor populaire studies vecht je soms met twintig studenten om één plek. Je moet dan of heel getalenteerd zijn of corrupt”, aldus Tyrybon. Via een bureau in Krakau kwam ze op het idee om als au pair in Nederland te gaan werken.

Ze woonde een jaar bij een gezin in Bussum en zorgde voor de twee kinderen. Haar verblijfsvergunning liep na dat jaar af maar ze was vastbesloten om in Nederland te blijven. In 2002 kreeg ze een studentenvisum. Ze studeerde Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam en werkt nu bij het Nuffic in Den Haag.

Veel van haar vriendinnen zijn haar de afgelopen jaren achterna gekomen. „Veel meisjes willen weg uit Polen, nog steeds. De hoge werkloosheid en het alcoholisme zorgen voor veel gebroken gezinnen. Mannen laten hun vrouw en kinderen in de steek of overlijden door overmatig alcoholgebruik. Dochters zijn bang om in dezelfde situatie als hun moeder terecht te komen en vluchten naar het buitenland”, zegt Tyrybon.

Maar, voegt ze er lachend aan toe: „Veel meisjes zijn ook gewoon op zoek naar avontuur en hebben zin om in Nederland iets nieuws op te bouwen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden