Poolse premier vraagt EU om respect voor soevereiniteit

Debat in parlement over omstreden handelen nieuwe regering

In de serie 'het Europees Parlement neemt een regeringsleider onder vuur' was het gisteren de beurt aan Beata Szydlo, premier van Polen. Vorig jaar mocht de Griekse premier Tsipras al ervaren hoe het is om urenlang in vele talen te worden bestookt in die enorme zaal in Straatsburg. Nu moest Szydlo zich verdedigen tegen de beschuldigingen dat haar in november aangetreden, conservatieve regering de regels van de rechtsstaat aan haar laars lapt.

Vorige week zette eerste vicevoorzitter Timmermans van de Europese Commissie de eerste schreden in een Europese rechtsstaat-procedure vanwege twijfels over de onafhankelijkheid van het Constitutioneel Hof in Polen. Via een bliksemsnel aangenomen wet had de regering de werkwijze en samenstelling van dat tribunaal veranderd.

Maar volgens Szydlo zijn alle beschuldigingen gebaseerd op 'verkeerde informatie' en zelfs 'kwade wil'. "Het Constitutioneel Hof werkt goed. Er is niets bijzonders aan de hand. Ik begrijp niet goed waarom er zo veel tijd wordt besteed aan wat er gebeurt in Polen. Er zijn belangrijkere problemen in Europa."

Bovendien vroeg de premier van de regerende partij Recht en Rechtvaardigheid om 'respect' voor de soevereiniteit van het democratische Polen, waar de regering immers gewoon de dingen doet waar de bevolking via verkiezingen om heeft gevraagd. "Vrijheid, gelijkheid, rechtvaardigheid en soevereiniteit - dat zijn de zaken waar de Polen jaren voor hebben gevochten. Ik herhaal dat wij deel uitmaken van de Europese Unie en dat we dat ook willen blijven."

De kalme, vastberaden toon van haar voordracht wist de gemoederen in het parlement redelijk in het gareel te houden. Zelfs de liberale voorman Guy Verhofstadt prees die toon. Maar hij haalde wel hard uit naar de nieuwe Poolse wet die in zijn ogen het Constitutioneel Hof 'elimineert en verlamt'.

Helemaal aan het einde van het debat was er toch nog een emotionele uithaal van Timmermans. Hij had zich tijdens de openingswoorden van Szydlo kennelijk geërgerd aan haar oproep aan de EU-instellingen om de soevereiniteit van Polen te respecteren. "Na al die woorden over soevereiniteit zeg ik: Polen is nu soevereiner dan in de duizend jaar die aan het EU-lidmaatschap voorafgingen", aldus Timmermans. "Binnen de EU zijn de Poolse grenzen gewaarborgd. Dat is ware soevereiniteit, mevrouw de premier."

Na afloop van het debat was ook Europarlementariër Sophie in 't Veld (D66) kritisch over Szydlo's betoog. "Dat argument tegen inmenging in nationale zaken is onzin. Als de Europese Commissie optreedt tegen Nederland of België wegens illegale staatssteun, of vanwege overschrijding van de begrotingsregels, vindt iedereen dat volstrekt normaal. Als we het doen met het kostbaarste wat we hebben, onze democratie, zeggen ze: bemoei je er niet mee. Dat klopt niet."

De meeste betrokkenen, ook Szydlo, noemden het in ieder geval positief dat deze discussie nu ook op parlementair niveau is gevoerd. "Het was goed dat er vrij fors is gedebatteerd hier", zei minister Koenders van buitenlandse zaken, die deelnam namens het Nederlandse voorzitterschap. "In Polen wordt al gauw gezegd: bureaucraten in Brussel bepalen of wij democratisch zijn. Misschien was er ook wel te weinig communicatie in het begin."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden