Poolse oostgrens bijna 'dicht'

De uitbreiding van de EU komt dichterbij. Daarmee groeit de ongerustheid over de ruim duizend kilometer lange oostgrens van Polen, die straks een buitengrens van de EU wordt.

WARSCHAU - Het regionale hoofdkwartier van de grenswacht bij Chelm is in staat van paraatheid. ,,We hebben zojuist een groep Vietnamezen onderschept aan de grens met Oekraine'', zegt kolonel Andrzej Wojcik. ,,Dat gebeurt niet iedere dag.'' Hoeveel het er zijn, kan hij nog niet zeggen. Maar het gaat vrijwel zeker om een georganiseerde mensensmokkel. ,,We houden steeds meer mensen direct bij de grens tegen, maar het probleem van de illegale immigratie kunnen we nooit helemaal oplossen. Het belangrijkste is dat we leren ermee om te gaan.''

De Polen leren snel, zo betoogt kolonel Jaroslaw Zukowicz in het hoofdkwartier van de grenswacht in Warschau. ,,We hebben het modernste materiaal, van kleding tot en met helikopters. Dit jaar komen er weer vier grenswachtkantoren in het oosten bij. Volgend jaar nog vijf en dan zal de onderlinge afstand overal 20 tot 25 kilometer bedragen. Het enige probleem is de mankracht. We moeten jaarlijks 1325 nieuwe mensen aannemen, dan hebben we in 2006 de capaciteit die Schengen vereist.''

Na een proefperiode van twee à drie jaar na Poolse toetreding, zou het land deel kunnen uitmaken van de Schengenzone, waarbinnen Europese burgers zonder paspoort kunnen reizen. ,,Ons informatiesysteem is nu al klaar voor 'Schengen'. Alle grensposten zijn sinds kort on line verbonden met de centrale in Warschau'', aldus kolonel Zukowicz. Maar 'Schengen' lijkt niet klaar voor Polen. ,,Het huidige Schengen-informatiesysteem heeft niet genoeg capaciteit om nieuwe staten op te nemen.''

Het is echter niet alleen een technische kwestie. De 1143 kilometer lange, zogenoemde groene grens die Polen van Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland scheidt, spreekt in West-Europa tot de verbeelding. ,,Het is een beladen thema, omdat sommige politici in West-Europa er belang bij hebben om met de Poolse oostgrens te dreigen'', aldus een West-Europese diplomaat die anoniem wenst te blijven. ,,Geen enkele grens is helemaal dicht. Zeg dat bij een Schengengrens 90 procent van de smokkel wordt onderschept, dan zitten de Polen nu zeker al op 70 procent.''

Volgens hem vormt de Poolse oostgrens geen bedreiging en komen veel meer illegalen via de Balkan en de Zuid-Europese kusten de EU binnen. ,,Bovendien zit die groene grens in de winter zo goed als op slot. Dat geldt ook voor de Baltische staten. Daar kom je gewoon niet ongezien overheen als er sneeuw ligt.''

,,Die grens is hoge politiek'', verzucht Bjorn Schaaf, die namens de Bundesgrenzschutz de Duitse ambassade in Warschau bemant. Hij wil zich dan ook niet uitlaten over de kwaliteit van de Poolse grenzen. Maar hij wijst op de statistieken over de immigratiestroom naar Duitsland, het belangrijkste doel van illegalen: ,,Een klein deel komt via Polen, een iets groter deel via Tsjechië, maar het overgrote deel komt via de EU-binnengrenzen naar Duitsland, via Oostenrijk, Nederland, België en Frankrijk.''

De Poolse en Duitse statistieken van dit jaar bevestigen dat het hooguit om enkele honderden illegalen gaat. ,,De druk is het grootst op de grens met Oekraïne'', weet kolonel Zukowicz. ,,Naarmate wij de grens verstevigen, verplaatst het probleem zich. Onlangs onderschepten we een groep Chinezen aan de grens met Slowakije.'' Daarbij wordt de immigratie steeds meer georganiseerd door professionele mensensmokkelaars. ,,Vorig jaar lag het aantal in groepen gesmokkelde personen 45 procent hoger dan het jaar daarvoor.''

,,Niemand zal beweren dat de grens helemaal dicht is. Maar alle landen in Europa hebben te maken met illegale immigratie, hoe ver ze ook naar het westen liggen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden