Israël

Pompeo bezoekt Israël om annexatieplannen te bespreken

Premier Netanyahu (R) en de de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Pompeo.Beeld Getty Images

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, bracht woensdag een bezoek aan Israël. Naar alle waarschijnlijkheid besprak hij daar de plannen van de Israëlische regering om delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren. 

Ondanks de coronacrisis bracht de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, een bezoek aan Israël. Gewapend met een mondkapje in de kleuren van de Amerikaanse vlag stapte hij woensdagochtend het vliegtuig uit. Speciaal voor hem maakte Israël een uitzondering op het beleid om reizigers na aankomst verplicht twee weken in quarantaine te plaatsen. De inhuldiging van de nieuwe regering, die eigenlijk voor woensdag gepland stond, werd een dag uitgesteld.

Officieel kwam Pompeo naar Israël om met de regeringsleiders Benjamin Netanyahu en Benny Gantz te bespreken hoe Israël en de Verenigde Staten gezamenlijk kunnen optrekken tegen het coronavirus en de agressie van Iran. Ondertussen zal zeker ook gesproken zijn over de plannen van de nieuwe Israëlische regering om delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren.

Voormalig politiek rivalen Netanyahu en Gantz sloten drie weken geleden een coalitieakkoord. Daarin is niet alleen afgesproken dat beide mannen de helft van de regeringstermijn premier zullen zijn, er  is ook in vastgelegd dat de regering voorstellen mag doen aan de Knesset , het Israëlische parlement, voor het officieel inlijven van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Voorwaarde daarvoor is wel dat die plannen voor annexatie eerst zijn afgestemd met de Verenigde Staten.

De vredesdeal van president Trump

Dat de regering van Donald Trump een belangrijke rol speelt in de annexatieplannen van Israël, heeft alles te maken met de zogenoemde vredesdeal die de Amerikaanse president eind januari presenteerde. Daarin is de Amerikaanse toekomstvisie voor een toekomstige Palestijnse staat weergegeven. 

In die toekomstvisie voor de Westelijke Jordaanoever is het grondgebied van de ingebeelde Palestijnse staat niet alleen kleiner dan het deel dat de Palestijnse autoriteiten nu controleren, ook het grootste deel van de Israëlische nederzettingen mogen wat de Amerikaanse regering betreft blijven staan.

De beslissing van de regering van Trump om de nederzettingen in het plan op te nemen is omstreden. De bouw van Israëlische dorpen en steden op de Jordaanoever is immers in strijd met VN-verdragen. Volgens de meeste landen zijn de nederzettingen illegaal. De Palestijnse autoriteiten keurden het vredesplan dan ook af.

De Westelijke JordaanoeverBeeld Louman & Friso

Zowel Netanyahu als Gantz accepteerde het idee van de Verenigde Staten wel, en Netanyahu begon in januari al plannen te maken om de nederzettingen op de Jordaanoever officieel onderdeel van Israël te maken. Tot nu toe kreeg hij hiervoor nog geen groen licht van de Amerikaanse regering, die Israël in januari nog vroeg te wachten met annexatie, om de kans op een akkoord met de Palestijnen niet verder te verkleinen.

Of Pompeo nu wel zijn toestemming zal geven voor annexatie is nog onduidelijk. Op vragen over het onderwerp van de Israëlische krant Israel Hayom voorafgaand aan zijn bezoek aan Israël, antwoordde de minister van buitenlandse zaken dat het aan de Israëli’s is om te beslissen wat ze met de nederzettingen doen, en dat hij tijdens zijn bezoek wil horen hoe Netanyahu en Gantz over de zaak denken.

Israël en de VS willen haast maken

Toch maakt het feit dat Pompeo woensdag het vliegtuig pakte om Netanyahu en Gantz te kunnen ontmoeten wel duidelijk dat het onderwerp ook hoog op de Amerikaanse agenda staat. Pompeo is sinds een bezoek aan Afghanistan in maart, het land niet meer uit geweest en doet op zijn eendaagse trip ook geen andere landen aan. 

Volgens sommige analisten zou Trump een voorstander van de plannen van Israël zijn, omdat het hem pro-Israëlische stemmen zou kunnen opleveren bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november. Diezelfde verkiezingen zouden mogelijk een reden zijn voor Netanyahu om haast te maken met de annexatie, omdat een andere Amerikaanse president zijn plannen mogelijk niet zou steunen. 

Als Israël doorzet en de nederzettingen officieel inlijft, zullen ze zich daarmee de woede van de internationale gemeenschap op de hals halen. De Arabische Liga liet al weten het inlijven van nederzettingen te zien als oorlogsmisdaad. Ook de Europese Unie is tegen annexatie. 

Vrijdag bespreken de ministers van buitenlandse zaken van de EU welke economische en politieke sancties Israël opgelegd kan krijgen, mocht het land de annexatieplannen daadwerkelijk ten uitvoer gaan brengen. Daarbij zal onder andere worden gedacht aan het ontzeggen van de toegang tot handelsovereenkomsten. 

Geweld op de Jordaanoever

Het bezoek van Pompeo komt op een moment dat de spanningen op de Westoever hoog beginnen op te lopen. Bij onlusten op de Westelijke Jordaanoever is in de nacht van dinsdag op woensdag een tiener om het leven gekomen, meldden de Palestijnse autoriteiten. Het zou gaan om de 15-jarige Zaid Qaysia.

De jongen werd doodgeschoten toen Israëlische troepen een inval deden in een vluchtelingenkamp bij de stad Hebron. Vier andere Palestijnen raakten gewond. Het Israëlische leger liet weten dat militairen daar arrestaties kwamen verrichten. Daarop zouden ‘gewelddadige rellen’ zjjn uitgebroken waarbij ook een militair lichtgewond raakte.

Het is de tweede keer in twee dagen dat een dode valt in het gebied. Dinsdag kwam een Israëlische militair om het leven toen een steen naar hem werd gegooid. De 21-jarige sergeant werd geraakt in de buurt van het dorp Yabat. Hij overleed in het ziekenhuis. 

Lees ook: 

Met zijn vredesplan voor Israël en Palestina laat Trump duidelijk zien welke kant zijn sympathie heeft

President Trump hoopt met grond voor Israël en geld voor de Palestijnen een dialoog over vrede te beginnen. Maar een Palestijnse delegatie liet zich bij de presentatie niet zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden