Pompen staken verkoop loodhoudende benzine

Van onze redactie economie ROTTERDAM - Na marktleider Shell, hebben ook Esso, Texaco en Mobil gemeld begin september te stoppen met de verkoop van loodhoudende superbenzine in Nederland. In plaats van lood voegen de olieconcerns een milieuvriendelijker kalium-additief toe. De prijs van de nieuwe benzine ligt onder die van de loodhoudende.

De kaliumhoudende benzine is goedkoper, omdat deze in een lager accijnstarief valt. De extra accijns van ruim 14 cent per liter op loodhoudende benzine, door het rijk ingevoerd om het loodvrij rijden te stimuleren, is niet op het nieuwe product van toepassing. Daar staat tegenover dat de oliemaatschappijen extra kosten moeten maken. Shell schat het voordeel voor de automobilist die moet overschakelen op zo'n acht cent per liter. Meer dan een schatting zeggen woordvoerders van Shell en Esso niet te kunnen geven, “omdat de markt de prijs van het nieuwe product zal bepalen”. Hoeveel de staat gaat mislopen aan accijnsinkomsten, zegt een woordvoerder van het ministerie van financiën niet te weten. “Wij berekenen alleen de effecten van de maatregelen die we zelf nemen.”

Met de prijs verandert ook de kleur van de benzine. Loodhoudende benzine is kleurloos, loodvrije is groen. Voor de rest merkt de consument niets van de wijziging: de nieuwe brandstof houdt hetzelfde octaangetal en biedt, volgens beide maatschappijen, net zo veel bescherming aan de motor als loodhoudende benzine. In Nederland, waar nog zo'n tien à twaalf procent van de automobilisten op loodhoudende benzine rijdt, wordt het kalium door de oliemaatschappijen aan de benzine toegevoegd. In Duitsland, waar nog maar vijf procent van het wagenpark loodhoudend rijdt, moeten automobilisten zelf het additief toevoegen. Het wordt daar in flesjes verkocht. In Oostenrijk en Zweden wordt al langer kalium aan benzine toegevoegd; het toevoegen van lood is daar verboden. Helemaal loodvrij is de benzine overigens niet: van nature bevat olie een pietsie lood.

De markt voor het nieuwe product wordt de komende jaren kleiner. Alle nieuwe auto's moeten sinds 1993 in de EU voorzien zijn van een katalysator; voor deze auto's is de nieuwe benzine niet bedoeld. De kalium-benzine komt in de pompen waar nu nog loodhoudende benzine in zit. De afleverpistolen van die pompen hebben een grotere diameter dan de pistolen van de pompen met loodvrij. Automobilisten die loodvrij rijden, kunnen dus geen kaliumhoudende benzine tanken.

Uiteindelijk zullen alleen oldtimers de nieuwe brandstof nog gebruiken. Over een aantal jaren, zo is de verwachting, zal de vraag naar kaliumhoudende benzine zo laag zijn dat het product niet meer bij alle pompen te verkrijgen zal zijn. Eigenaren van oldtimers kunnen dan òf bij een beperkt aantal benzinestations terecht òf moeten, net als in Duitsland, flesjes met additief te kopen. In Engeland zal dat proces langer duren. Daar rijdt nu nog een kwart van de automobilisten op loodhoudende benzine.

De toepassing van lood in benzine nam na de tweede wereldoorlog een grote vlucht. Door de toevoeging van het metaal werd het octaangehalte van benzine verhoogd (waardoor een meer gelijkmatige verbranding werd verkregen) en kregen de uitlaatklepzittingen meer bescherming. Sinds 1978 is het loodgehalte in benzine gedaald. Lood is giftig en kan bij kinderen, die het metaal makkelijk in hun bloed opnemen, leiden tot verminderde geestelijke ontwikkeling. Over de lange-termijninvloed van lood op de mens is weinig bekend: het zou botten, lever en het centraal zenuwstelsel kunnen aantasten. Uit onderzoek van een aantal GG & GD'en is gebleken dat het loodgehalte in het bloed van kinderen de afgelopen 15 jaar fors is verminderd. Stadskinderen hebben meer lood in hun bloed dan plattelandskinderen. In steden rijden meer auto's; ook is de grond er vaker vervuild met lood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden