Poltrein: half vol met een klomp voorop

ENSCHEDE - Met een grote houten klomp op de eerste wagon als symbool van Nederlandse kneuterigheid rolde in de vroege ochtend van 18 maart de eerste 'Poltrain' het station van Almelo uit. Vol is de trein vrijwel nooit. De pessimisten verwachten dat dat ook nooit zal gebeuren, de optimisten vinden een dergelijk oordeel op zijn minst nog veel te vroeg.

De Poltrain rijdt nu drie keer in de week tussen Almelo en Poznan. De trein is beladen met wissellaadbakken, trailers en containers, die door Nederlandse expediteurs worden aangeleverd en op de terminal in Almelo van de vrachtwagen op de trein worden gezet.

Het deels over de weg en deels via het spoor vervoeren van vracht richting Polen en omgekeerd, past in het streven van de overheid om het wegtransport te beteugelen. Poltrain BV, een dochter van NS Cargo, is exploitant en risicoloos aandeelhouder. Verliezen worden bijgepast door het rijk en de provincie Overijssel, die de komende twee jaar voor maximaal vier miljoen gulden garant staan voor deze vorm van gecombineerd vervoer.

De provincies Overijssel en Gelderland zien vanwege hun ligging op de west-oost corridor - de transportas tussen Rotterdam en Moskou - grote kansen op het gebied van vervoer en distributie. Het Twentse inititatief voor de Poltrain is daar een sprekend voorbeeld van. Vandaag wordt in het Muziekcentrum in Enschede een grote conferentie gehouden, die tot een intensieve samenwerking tussen de landen op de corridor - Nederland, Duitsland en Polen - moet leiden. Minister Jorritsma van Verkeer en waterstaat behoort tot de sprekers. Hoofdsponsors zijn onder andere de Nederlandse Spoorwegen en de Deutsche Bahn AG, die beide groot belang hebben bij vervoer van personen en goederen langs de west-oost corridor.

De NS vervoerden afgelopen jaar circa 300 000 mensen over de grens in de richting van Berlijn. Dat worden er op termijn meer dan een miljoen, schat de NS. Maar dan zal er wel een hoge-snelheidslijn tussen Amsterdam en Berlijn moeten komen. Voordat is besloten of die HSL er komt en of het traject via Arnhem of Twente zal verlopen, discussiëren Hengelo en Enschede al over de vraag in welke van de twee plaatsen de hoge snelheidstrein straks zal moeten stoppen.

Na het nodige gekrakeel zijn de Twentse steden het er wel over eens geworden, dat er een nieuwe combi-terminal langs de A1 bij Oldenzaal moet komen. De ruim 40 miljoen gulden subsidie voor de aanleg van het overslagpunt, waar containers van vrachtwagens op de trein kunnen worden gezet, is al toegezegd. Bezwaren van milieu-activisten die hun vraagtekens zetten bij de voorspelde groeiprognoses van gecombineerd vervoer werden terzijde geschoven.

De ervaringen met de Poltrain doet zelfs een aantal voorstanders echter achter de oren krabben. Want hoewel alle betrokkenen roepen dat de Poltrain in prijs kan concurreren met wegtransport naar Polen, lopen de expediteurs er nog niet echt warm voor. Er zijn weken geweest dat het exploitatieverlies een ton bedroeg en de trein leeg van Polen naar Nederland reed.

Geconfronteerd met deze dramatische resultaten, ontsteekt directeur Frans Olde Olthof, directeur van Holland Eastgate Terminal, bijkans in woede. “De beladingsgraad is van gemiddeld 20 procent inmiddels gestegen tot iets onder de 50 procent. Bij 70 procent is de Poltrain kostendekkend en als de huidige trend zich doorzet zitten we daar eind dit jaar op. Bij een nieuwe buslijn loopt het ook niet meteen storm”, zegt Olde Olthof, terwijl hij een stapeltje foto's op het bureau kwakt. De grote animator achter de Poltrain blijkt om kwaadsprekers de mond te snoeren regelmatig een kiekje van een welbeladen Poltrain te nemen. . .

Volgens Olde Olthof is het typisch Nederlands om twee maanden na de start al een conclusie te trekken over een project dat in principe twee jaar de tijd krijgt om zich te bewijzen. Toch was het vervelend dat op de avond voordat de eerste Poltrain vertrok, directeur Van Nes van NS Cargo, het Twentse feestje kwam bederven met de boodschap dat NS Cargo per 1 juni stopt met de dagelijkse containertrein tussen Rotterdam en Almelo. NS Cargo verliest jaarlijks een miljoen gulden op de zogeheten shuttleverbinding tussen de Maashaven en Almelo.

Het liefst zou Olde Olthof zien dat minister Jorritsema NS Cargo vandaag op de conferentie over de west-oost-corridor terug zou fluiten en zou dwingen om de containertrein tussen Rotterdam en Almelo nog minstens een half jaar te laten doorrijden. Dat geeft Holland Eastgate Terminal dan de tijd om een concurrent van de NS te vinden die de verbinding wil overnemen. “Want dat de NS verlies lijden op de shuttle tussen Rotterdam en Almelo is hun eigen schuld. Het is een logge bureaucratische organisatie. Een kleine flexibele maatschappij zou het veel goedkoper kunnen. Aangezien je de NS nu mag beconcurreren, zijn we in gesprek met een particulier bedrijf dat de containertrein tussen Rotterdam en Almelo wil laten rijden, maar dat gaat niet van vandaag op morgen.”

Volgens Olde Olthof heeft het stopzetten van de containertrein tussen de Rotterdamse haven en Twente geen gevolgen voor de Poltrein. Na de vakantie zullen er bij wijze van proef wekelijks ook acht koelcontainers met bederfelijke waar - voornamelijk groente, fruit, zuivel en bloemen - met de 'slatrein' vanuit Almelo richting Poznan worden getransporteerd. De koelcontainers voor de 'slatrein' worden, na het opheffen van de containerverbinding via het spoor per 1 juni, met de vrachtwagen van Rotterdam naar Almelo gebracht. Met het binnenschip kan vanaf 2 juni ook, maar dan is een container 18 uur onderweg. . .

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden