Workshop zingen van traditionele Poolse liederen in combinatie met dans, door docent Karolina Rosocka (met arm omhoog) in Den Haag.

ReportagePolen in Nederland

Polka helpt Poolse arbeidsmigranten weerbaar maken

Workshop zingen van traditionele Poolse liederen in combinatie met dans, door docent Karolina Rosocka (met arm omhoog) in Den Haag.Beeld Inge Van Mill

Een flinke minderheid van de arbeidsmigranten uit Polen, Bulgarije en Roemenië blijft langdurig in Nederland. Integratie blijkt in de praktijk lastig. Bij Polka krijgen Poolse vrouwen informatie over taalcursussen en solliciteren. Of ze zingen er een liefdesliedje.

Zestien Poolse kelen doen een opwarmoefening. Om de trillende stembanden ruimte te geven zijn de tafels en stoelen in Haags wijkcentrum De Regenvalk aan de kant ­geschoven. Staand in een cirkel ­spreken vijftien vrouwen en een verdwaalde man hun naam uit in monotone, lang uitgesponnen letter­grepen. “Stel je voor dat je met een aantal koeien op een Poolse landweg staat, en naar je dorpsgenoten in de verte roept wie je bent”, stimuleert begeleider Karolina Rosocka de verbeelding.

De vrouwen zijn afgekomen op een workshop traditionele Poolse liederen, georganiseerd door Polka. Die organisatie probeert Poolse vrouwen in Den Haag weerbaar te maken. Ze leren er solliciteren, uitbuiting te voorkomen, en krijgen informatie over taalcursussen. Ook organiseren ze evenementen met de buurt. Want veel van de Polen, Roemenen en Bulgaren mogen tijdelijk naar Nederland komen, een derde blijft langer dan vijf jaar. Voor hen is integreren van belang. Niet voor niets staat in een hoek een flip-over met enkele Poolse woorden, en daarop – duidelijk leesbaar – het woord ‘werkervaringsplek’.

Traditionele liefdesliedjes uit kuiser tijden

Soms is het bij Polka ook gewoon leuk. Vanwege Valentijnsdag heeft Rosocka deze avond een reeks Poolse traditionele liefdesliedjes uitgekozen, vol landelijke metaforen uit kuiser tijden. Zoals de behoefte van een vrouw aan een paard om het land te ploegen, of de zoektocht naar de cloaca van een kip. Rosocka zingt voor, de rest zingt na. De vrouwen giechelen wat af.

Vlak de sociale component niet uit, zegt oprichter Anna Kowalska van Polka. “Veel Poolse vrouwen hebben depressieve klachten. Ze zitten in een isolement, doen zwaar fysiek werk onder hun niveau. In sommige gevallen missen ze hun kinderen. Ik heb meerdere keren gehoord dat psychologen Poolse vrouwen naar ons verwijzen.”

Kowalska richt zich speciaal op vrouwen, omdat zij de sleutel vormen tot succesvolle integratie. “Poolse gezinnen hebben in Nederland vaak een klassieke rolverdeling. De man verdient de centjes, de vrouw doet de rest. Zij heeft contact met de buren en de school van de kinderen. Het is de vrouw die als eerste Nederlands leert.”

Dat integratie niet zo makkelijk is erkent Jadzia Deerenberg, een van de deelnemers aan de workshop. Met haar Nederlandse echtgenoot heeft ze het een stuk makkelijker dan veel andere Polen.

‘Nederlanders zijn vriendelijk, maar blijven op afstand’

Toch vindt de schuchtere Poolse het lastig vrienden maken. “Nederlanders zijn vriendelijk, maar ze blijven op afstand. Eerst woonden we in Wassenaar. Lovely, het is als wonen in een park. Maar het heeft geen plekken zoals deze.” Deerenberg wil graag meedoen met de samenleving, be­nadrukt ze. Ze leert Nederlands en spreekt het op de techniek-ochtenden met klasgenoten van haar zoon.

Arbeidsmigranten uit oostelijke EU-lidstaten zitten qua integratie ergens tussen traditionele migrantengroepen en autochtone Nederlanders in. Ze worden minder vaak verdacht van misdrijven dan bijvoorbeeld Antilliaanse Nederlanders, maar vaker dan ‘witte’ Nederlanders, en ze trouwen vaker dan Turkse of Marokkaanse Nederlanders met een Nederlandse partner.

Op schoolprestaties van hun kinderen gaat het jaarrapport Integratie van het Centraal Bureau voor de Statistiek niet in, al hebben relatief veel Polen, Bulgaren en Roemenen in Nederland schoolgaande kinderen jonger dan tien jaar.

Zeker is dat arbeidsmigranten het sociaaleconomisch lastig hebben. “Taal is een punt, slechts een op de tien arbeidsmigranten zegt daar nooit problemen mee te hebben”, vertel Iris Andriessen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) “We weten dat Poolse migranten vaak ­onder hun niveau werken. Een van de barrières om hogerop te komen is taal.”

Poolse kapper, Poolse supermarkt en Poolse schoonheidsspecialist

Migratie op zijn beloop laten en hopen dat het goed komt, werkt niet, zegt Kowalska. “Men vindt het de verantwoordelijkheid van migranten zelf om de taal te leren en de weg naar voorzieningen te vinden. Maar dat is niet zo makkelijk. Er zijn inmiddels zo veel Polen. En met een Poolse kapper, Poolse supermarkt en een Poolse schoonheidsspecialist is het makkelijk om het Nederlands niet te leren.”

Voor segregatie is de groep ­Poolse arbeidsmigranten te klein, vermoedt Andriessen. Toch is het goed de groep uit de veilige omgeving te halen, zegt ze. “Uit onderzoek blijkt dat veel Polen behoefte hebben meer contact met autochtonen. Het moet van twee kanten komen: de groep moet kansen krijgen, en die grijpen.”

In het wijkcentrum zijn Jadzia Deerenberg en landgenoten uitgezongen. Binnenkort zal Deerenberg de hulp van Polka hard nodig hebben bij het vinden van een baan. “Mensen hebben hier toch een bepaald idee. Maar ik kom uit de financiële sector. Ik wil niet werken in een kas.”

Lees ook

De Oost-Europese arbeidsmigrant zit in de knel op de Nederlandse arbeidsmarkt

Het beeld van de Bulgaar als WW-fraudeur klopt van geen kanten, stelt promovenda Anita Strockmeijer.

Hoe moeilijk het is als arbeids­migrant vooruit te komen, daar weet de Poolse Barbara Gesam alles van

Oost-Europeanen werken en wonen hier vaak in beroerde omstandigheden, blijkt uit nieuw onderzoek. Barbara Gesam, haar man en hun pasgeboren dochter dreigen hun huis uit te worden gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden