Politieman wordt piraat in dienst van de dieren

Laurens de Groot Beeld
Laurens de Groot

Misschien waren het de zware ongevallen die Laurens de Groot als agent te veel werden. Motoren die onder vrachtwagens terechtkwamen, hersens op het asfalt. Zinloze dood, waartegen niemand iets kon doen.

Zijn werk als rechercheur bij de milieupolitie viel ook niet mee. Gehinderd door procedures en bureaucratie konden de echte criminelen hun gang blijven gaan, terwijl de politie de kleintjes pakte.

En dan was er zijn eigen bestaan. Een vriendin in een ver land, maar feitelijk alleen. In het weekend de kroeg in. Om weer aan een nieuwe werkweek te beginnen.

Ergens in die sleur is hij gaan lezen. Hij was al vegetariër geworden, en had ooit 'Animal Liberation' verslonden. Maar nu pakte hij 'Free the Animals' erbij, en 'Empty the Cages': radicale boeken over de bevrijding van onderdrukte dieren.

Sea Shepherd
De milieupolitie werd definitief te beklemmend, en De Groot ging op zoek naar een alternatief. Het Wereld Natuur Fonds? Te veel knuffelbeer. Partij voor de Dieren? Politiek gezever. Greenpeace? Te veel protest. Tot hij een filmpje zag over Sea Shepherd, en kapitein Paul Watson in beeld kwam, en volgens De Groots eigen zeggen 'eindelijk vertelde wat hij wilde horen'. Walvisvaarders zijn piraten, stelde Watson in een wat schokkerig beeld. 'Als je piraten wilt stoppen, heb je andere piraten nodig om de klus te klaren. Wij zijn de piraten van de compassie, die het opnemen tegen de piraten van profijt'. Op dat moment wist De Groot wat hem te doen stond. Hij nam ontslag, zei zijn ouders goeiedag, zijn burgerlijke leventje, en werd van politieman opeens piraat.

Laurens de Groot (32) heeft zijn radicalisering opgetekend in het boek 'Jacht op de Jagers', dat volgende week uitkomt. In de vorm van een avonturenroman beschrijft hij zijn leven vóór de overstap, de aanleiding om zich bij Sea Shepherd aan te sluiten en, natuurlijk , zijn avonturen op zee en later in de woestijnen van zuidelijk Afrika.

"Sea Shepherd loopt niet met spandoeken rond, dient geen petities in en heeft geen lobby", zegt De Groot. "De organisatie kiest ervoor om walvisjagers en andere stropers daadwerkelijk te stoppen. We achtervolgen de schepen, proberen met kabels hun schroeven stil te leggen, bederven hun vangst met bommetjes boterzuur dat enorm stinkt. Die acties leggen we vast op film, en verspreiden die beelden over de gehele wereld. Het is een enorme pragmatische methode van actievoeren, en die spreekt mij als doener ontzettend aan."

Boterzuur op het dek
Als eerste beschrijft hij zijn actie tegen het Japanse harpoenschip Yushin Maru 2, in het ijskoude water van Antartica. Terwijl de zee eigenlijk te ruig is, laat Watson toch een rubberboot te water en De Groot heeft de taak het boterzuur op dek te gooien. De missie mislukt jammerlijk, en het lukt de bemanning maar net om weer aan boord van het schip van Sea Shepherd te komen.

"Het is misschien vreemd om het boek te beginnen met een mislukking", zegt De Groot. "En dat heb ik ook niet met opzet gedaan. Maar wat ik vooral wilde laten zien is de enorme gedrevenheid waarmee de actievoerders van Sea Shepherd te werk gaan. Ook al was dat in het begin amateuristisch."

Walvisjagers zijn in zijn ogen criminelen die je zo goed en zo kwaad als het kan moet stoppen. "De internationale gemeenschap heeft de jacht al tientallen jaren verboden en toch stroopt Japan in een walvisreservaat. Iemand moet deze stropers stoppen. En als geen enkele overheidsinstantie ingrijpt, dan doen we het maar met een groep gepassioneerde amateurs."

Verzetstrijders
De Groot noemt zijn medestanders in zijn boek 'hardcore activisten', piraten, helden, en zelfs verzetstrijders. Die kwalificatie geeft hij dus ook aan zichzelf. "Het is moeilijk om mezelf zo te benoemen, maar ik ben wel radicaal, en bereid om ver te gaan. Het is moeilijk je grens aan te geven als je droog in een Rotterdams café over je boek zit te praten. Maar als ik eenmaal aan boord ben, geïsoleerd van de rest van de wereld, onder barre omstandigheden in gevecht met een harpoenschip, denk ik dat ik bereid ben mijn leven op het spel te zetten om walvissen te redden."

Als politieman moest hij de wet handhaven, en burgers aanspreken als zij regels overtraden. Als actievoerder balanceert hij voortdurend op de grenzen van de wet. "Daarvan ben ik me heel goed bewust, en er zijn situaties waarin ik als ex-politieman de wet bewust overtreed. Ik zal bij een actie nooit mensen lichamelijk letsel toebrengen. Ik zal ook nooit saboteren om het saboteren. Nertsen vrijlaten heeft geen enkele zin, een Shell-station vernielen ook niet." Maar het gebruik van een propfouler, een lang en dik stuk verstevigd touw waarin een scheepsschroef vastloopt, keurt De Groot wel goed. "Als we daarmee een walvisjager kunnen stilleggen, terwijl de schade herstelbaar is, is dit voor mij een aanvaardbaar actiemiddel."

Bloedbad vastleggen met drones
Het afgelopen jaar was De Groot in Namibië waar stropers met goedkeuring van de overheid in een natuurreservaat duizenden zeehonden afslachten. De Groot probeerde daar met drones, onbemande vliegtuigjes vol filmapparatuur, het bloedbad vast te leggen. "Door daar alleen al te zijn, overtrad ik de wet van Namibië. Want het is verboden gebied. Toch kan ik dat voor mijzelf rechtvaardigen. Ik doe niemand kwaad, maar probeer met de opnames de publieke opinie te beïnvloeden, om zo de druk op de Namibische overheid op te voeren."

De techniek van de drones staat nog in de kinderschoenen, althans voor de milieuorganisaties. Fabrikant Boeing wil geen geavanceerde apparatuur aan Sea Shepherd leveren vanwege haar acties tegen Japan. "Toch zullen natuurbeschermers het de komende jaren erg van zulke innovaties moeten hebben", zegt De Groot.

De drone is een prachtig en efficiënt patrouille- en controle-instrument. De camera's worden steeds beter, en binnenkort gaat Sea Shepherd werken met een drone die vanaf een schip kan starten en met een net weer kan worden opgevangen. "Persoonlijk denk ik ook aan het gebruik van apparatuur die lage en hoge tonen voortbrengt en de tegenstander hindert. En beenbags, zakjes met bonen die op een tegenstander worden afgeschoten waardoor deze versuft, maar niet gewond raakt. Met zulke 'wapens' moeten we wel samenwerken met lokale autoriteiten."

"In het Zuid-Afrikaanse Krugerpark experimenteren we al in samenwerking met de parkwachters met drones. En op de Galapagos-eilanden trainen we honden die rangers moeten assisteren bij hun acties tegen stropers." Op zulke momenten is piraat Laurens de Groot weer even politieman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden