VERKIEZINGEN

Politieke partijen beginnen met voorsorteren

Sybrand Buma. Beeld anp

Het grote aantrekken en afstoten tussen partijen is begonnen. De PvdA zoekt driftig samenwerking, op links, maar ook met CDA en D66. Maar die bewaken hun middenpositie. Ze kiezen niet voor links. En ook niet voor rechts.

Sybrand Buma vatte zaterdag in het Algemeen Dagblad het arbeidsmarktbeleid van de VVD in één woord samen: asociaal. De VVD wil af van collectieve afspraken tussen werkgevers en werknemers over salaris en andere arbeidsvoorwaarden. De liberalen vinden dat moderne werknemers dat zelf kunnen regelen met hun werkgever.

"Als je dat loslaat, krijg je Wild West, verklaar je werknemers vogelvrij", zegt Buma. De PvdA heeft precies dezelfde kritiek op de VVD. Buma is het ook met de PvdA eens dat maatregelen nodig zijn tegen de verdringing van Nederlandse werknemers door goedkope Oost-Europeanen.

Morele revolutie

De nieuwe aanval op de VVD van Buma komt bovenop zijn verhaal van twee weken geleden, dat er een morele revolutie nodig is omdat de VVD het in zijn ogen op het punt van waarden en normen zo vreselijk laat afweten.

Maar de CDA-leider waarschuwt dat hij niet meteen in het PvdA-kamp zit: die partij wil met de arbeidsmarkt volgens hem te veel terug naar vroeger. Tegelijkertijd houdt Buma de weg naar de VVD open: hij noemt de VVD dan wel asociaal, maar het is echt niet onmogelijk om met de VVD te gaan regeren. Buma bestrijdt wel dat de christen-democraten het liefst met rechts in zee gaan: "Ik heb geen natuurlijke voorkeur om te regeren met de VVD."

PvdA-leider Asscher heeft het CDA er graag bij. "Het is heel positief dat Buma onze analyse deelt", zegt Asscher, die voor zijn arbeidsmarkt-pact aansluiting heeft gezocht bij SP en GroenLinks.

Alternatief voor rechts

Asscher wil een alternatief voor rechts bieden. Zijn partij - die er in de peilingen nog steeds slecht voorstaat - gaat daarom door met het zoeken van samenwerking met andere linkse partijen. En dus als het kan ook met het CDA, Asscher zegt zelden tot nooit wat negatiefs over die partij.

Zaterdag presenteerde de PvdA een plan voor de zorg, met een aantal punten waarover de linkse partijen het eens zijn, en die soms ook worden gedeeld door het CDA. De zorgplannen van de PvdA passen volgens een woordvoerder van de SP prima in het nationaal zorgfonds dat door onder andere de SP is opgezet. Eerder maakte de vorige PvdA-leider, Samsom, gehakt van de financiële onderbouwing van dat plan. De SP is blij dat Asscher wil meedoen aan het grote Zorgfondsdebat half februari.

Maar er komen ook weer nieuwe verschillen boven. De partijraad van de SP besloot juist zaterdag dat de AOW-leeftijd terug moet naar 65. De PvdA wil 67 jaar handhaven, maar het wel voor mensen met zware beroepen makkelijker maken om eerder te stoppen.

Om de contouren van een progressief kabinet nog verder te schetsen, wil Asscher ook een pact over onderwijs en gelijke kansen. Hij nodigt ook D66 uit. Die partij doet al mee aan de Klimaatwet van PvdA en GroenLinks. Maar D66-leider Pechtold waakt voor inlijving bij links. Tot het congres zei hij zaterdag: "D66 levert zich niet uit. Niet aan links. Niet aan rechts."

Bij de Klimaatwet heeft ook de ChristenUnie zich aangesloten. Die kleine christelijke partij zocht zaterdag steun voor haar voorstel om het openbaar onderwijs af te schaffen, en alle scholen bijzonder te maken, oftewel 'aan de ouders' te laten. Bij radioprogramma 'Tros Kamerbreed' reageerde zowel de SP als de PvdA negatief, zij het om verschillende redenen. SP - en GroenLinks - willen van het bijzonder onderwijs af, de PvdA niet. Een onderwijspact vanuit de overeenkomsten zal hierover dus zwijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden