Politieke kou even uit de lucht rond Simons

DEN HAAG - Na de twee rapporten van CDA en PvdA over de stelselwijziging in de gezondheidszorg en vooral ook na het commentaar daarop van staatssecretaris Simons (PvdA) en CDAvoorzitter Van Velzen dringt een conclusie zich op: voorlopig zullen er geen verdere stappen worden gezet in de richting van een verplichte brede basisverzekering in de gezondheidszorg.

WILFRIED VAN DER BLES

Overheveling van voorzieningen naar de AWBZ, de nieuwe basisverzekering, zijn volgend jaar vrijwel zeker niet aan de orde. Het is nog even afwachten of dat ook werkelijk zo is: het kabinet legt op dit moment de laatste hand aan de brief die daarover uitsluitsel zal geven. Maar de woorden van staatssecretaris Simons gisteren laten weinig ruimte voor twijfel. Hij ontweek een rechtstreeks antwoord op de vraag of per 1 januari nieuwe voorzieningen zullen worden overgeheveld, maar zei wel: "Het is veel belangrijker een lijn uit te zetten voor de komende twee, drie jaar."

Het kabinet is het vrijwel eens over de verdere lijn die de resterende regeerperiode moet worden gevolgd bij het plan-Simons. Na alle ruzies het afgelopen half jaar tussen PvdA en CDA lijkt politiek de kou daarmee voorlopig uit de lucht.

Wat blijft zijn de verschillen van inzicht over het beleid voor de langere termijn. De PvdA staat uiteindelijk toch voor een breed basispakket in de AWBZ, waarnaar op den duur alle voorzieningen worden overgeheveld. Het onderscheid tussen de verschillende soorten verzekeraars - particulier, ziekenfonds en ambtenarenverzekeringen - komt daarmee te vervallen. Alle 'zorgverzekeraars' zijn immers verplicht hetzelfde basispakket te leveren en kunnen behalve met de vaste, niet-inkomensafhankelijke premie alleen met wat extra's (de franje) met elkaar concurreren.

Het CDA daarentegen wil voorlopig alleen verpleging en verzorging, de geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg onder de AWBZ brengen. Dat betekent op de plaats rust met verdere overhevelingen. Ziekenhuizen, specialisten en artsen - de medische sector - blijven voorlopig buiten de AWBZ. Voor deze voorzieningen hanteert de partij het zogenaamde convergentiemodel. Dwingen

Daarin blijft het onderscheid tussen de verschillende verzekeraars bestaan, maar de overheid dwingt ze door de vaststelling van een (minimum)-basispakket op den duur naar elkaar toe te groeien. Uiteindelijk (maar wanneer?) zouden AWBZ en de medische sector toch nog 'tot een spoor' kunnen worden samengevoegd in een Wet op de zorgverzekering.

Een belangrijk verschilpunt is natuurlijk ook het verplicht eigen risico waar het CDA voor staat tegenover het vrijwillig eigen risico van de PvdA. Het CDA erkent met de PvdA dat een verplicht eigen risico voor chronisch zieken en lage inkomens ernstige gevolgen kunnen hebben, maar gaat op dit probleem in zijn rapport verder niet in. Het is een kwestie van inkomensbeleid dit verder op te lossen, aldus de CDAcommissie. Voorts - onderstreept ook het CDA - heeft de PvdA met het plan-Simons vooral ook inkomenspolitieke overwegingen - de hogere inkomens moeten veel meer premie gaan betalen - terwijl bij het CDA een stelselwijziging in dienst staat van een betere zorg. Voor deze partij is het onaanvaardbaar dat de belastingen en AWBZ-premie ten gevolge van het plan-Simons leidt tot een lastendruk van 45 procent op de eerste inkomensschijf. Dat past niet binnen de macro-economische randvoorwaarden (stabilisatie van de lastendruk) die de partij stelt.

Op een punt echter tonen de twee rapporten van PvdA en CDA grote eenstemmigheid. In het plan-Simons wordt nog veel verwacht van de marktwerking in de gezondheidszorg. Beide partijen zien ook in de toekomst een sturende rol voor de overheid weggelegd, sterker dan in het plan-Simons.

Overeenkomsten

Stof tot ruzie genoeg, maar opvallend was hoe zeer beide partijen zich gisteren uitsloofden om de overeenkomsten - ook voor de langere termijn - tussen de beide rapporten te benadrukken. Beide rapporten gaan, aldus Simons, uit van het belang en de noodzaak van een basisverzekering. De PvdA verwerpt weliswaar een verplicht eigen risico, maar is niet vies van eigen bijdragen. En plaatst ook het CDA niet vraagtekens bij de inkomensgevolgen van een verplicht eigen risico? Beide partijen blijven ook vasthouden aan decentralisatie naar verzekeraars en zorgaanbieders, maar CDA en PvdA vinden tevens dat de overheid de macht moet blijven houden om ongewenste ontwikkelingen tegen te houden.

CDA-voorzitter Van Velzen deed niet voor Simons onder. "Ook wij komen uiteindelijk uit bij het planSimons, maar wel op de lange termijn. Als je een lange weg moet afleggen, is het goed zo nu en dan bij pleisterplaatsen halt te houden. Mijn slotconclusie is: doorgaan met het plan-Simons, maar op een aantal punten fors bijstellen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden