Politieke crisis in Sri Lanka biedt kansen voor China

Mahinda Rajapaksa, de nieuwe premier van Sri Lanka. Beeld AFP

Sri Lanka is in de greep van een politieke crisis. India en de grote rivaal van dat land, China, spelen een belangrijke rol.

De eerste dode is gevallen in de complexe crisis die Sri Lanka beheerst. Toen olieminister Arjuna Ranatunga zondag probeerde zijn departement binnen te komen, schoot een van zijn lijfwachten op de menigte die voor de deur protesteerde. Twee andere demonstranten raakten gewond. Ranatunga is gisteren gearresteerd vanwege de schietpartij.

Ranatunga was minister in de regering van premier Ranil Wickremesinghe. Die is zondag door president Maithripala Sirisena afgezet. De president benoemde een nieuwe premier, zijn voormalige politieke tegenstander Mahinda Rajapaksa. Maar lang niet iedereen in Sri Lanka en daarbuiten accepteert die beslissing, of erkent dat die grondwettelijk is. Wickremesinghe zelf houdt vol dat hij nog altijd premier is.

China accepteerde het besluit van de president in ieder geval wel en feliciteerde premier Rajapaksa direct. Het grote buurland India, de Europese Unie en de Verenigde Staten deden dat niet. Een woordvoerder van het Amerikaanse minister van buitenlandse zaken riep president Sirisena op het parlement bijeen te roepen om te bepalen wie nu de regering mag leiden.

India en westerse landen hebben eerder hun zorgen geuit over Rajapaksa, die als president tot 2015 de banden aanhaalde met China. Na 26 jaar burgeroorlog wilde hij Sri Lanka weer opbouwen en daarvoor gebruikte hij financiële steun van Peking. Maar het eiland is daardoor diep in de schulden geraakt. Bovendien is een belangrijke haven in Chinese handen gekomen.

Ruzie

Volgens internationale persbureaus zijn Indiase diplomaten nu druk bezig contact te leggen met Rajapaksa, om zo invloed te houden in Sri Lanka. De afgezette premier Wickremesinghe onderhield goede banden met India en hij werd daarin gesteund door Sirisena. Maar de president en de premier kregen ruzie over het economische beleid. Sirisena was ook ontevreden omdat de regering wilde onderzoeken of militairen tijdens de burgeroorlog de mensenrechten hebben geschonden.

De ruzie escaleerde en er deden zelfs geruchten de ronde over een aanslag die Wickremesinghe en een voormalige militaire bevelhebber zouden willen plegen op de president. Sirisena zei zondag dat zij dit inderdaad van plan waren, zonder daarvoor bewijzen aan te dragen.

Sri Lanka heeft een lange geschiedenis van geweld. In 2009 kwam er een einde aan de burgeroorlog tussen de meerderheid van Singalezen en de Tamil-bevolking. De nu weer als premier benoemde Rajapaksa was destijds president en hij is bij veel Singalezen nog altijd populair als de sterke man die de Tamils versloeg. De vakbonden steunen hem ook.

Rajapaksa trok als president steeds meer macht naar zich toe, maar werd in 2015 onverwacht verslagen in de verkiezingen door Sirisena. Die ging vervolgens samenwerken met premier Wickremesinghe. Zij zetten zich in eerste instantie in om de democratie te versterken en corruptie tegen te gaan, tot hun samenwerking spaak liep.

Lees ook:

Regering van Sri Lanka roept de noodtoestand uit na geweldsgolf tegen moslims

De regering wil met de noodtoestand het geweld van boeddhisten tegen moslims de kop indrukken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden