Politieke crisis in Hongkong door ontrouwe parlementariërs

eed | Twee parlementariërs uit Hongkong weigeren trouw te zweren aan de Volksrepubliek China. Dat pikt Peking niet.

Directer dan ooit nam de Chinese regering gisteren stelling in de politiek van Hongkong, een speciale administratieve zone van China die onafhankelijk wordt bestuurd. Het parlement van Hongkong verkeert in crisis sinds de onlangs verkozen parlementsleden Yau Wai-ching en Sixtus Leung meerdere malen weigerden trouw te zweren aan de Volksrepubliek China. Terwijl er nog een rechtszaak loopt over de kwestie, stemden alle 155 leden van het Staand Committee van China's Nationale Volkscongres voor een nieuwe interpretatie van Artikel 104 van de Hongkongse grondwet. Daarin staat dat de eed om lid van het parlement te worden 'accuraat, compleet en plechtig' wordt voorgelezen om geldig te zijn. Ook moet de volksvertegenwoordiger 'oprecht geloven' in de inhoud ervan.

Beide eisen lijken het aantreden van Yau (25) en Leung (30), beiden lid van pro-onafhankelijkspartij Youngspiration, zeer onwaarschijnlijk te maken. Sinds de jongeren gekozen werden tijdens de parlementsverkiezingen van 5 september hebben ze de 77 woorden tellende eed meerdere malen afgelegd, maar nooit zonder duidelijk te maken dat ze het oneens zijn met de inhoud ervan. Zo had Yau het over trouw aan de 'Hongkong natie', en tooiden beide parlementskandidaten zich met een vlag waarop de tekst 'Hongkong is niet China' stond.

Voor de Chinese centrale regering was niet ingrijpen geen optie, aldus vice-voorzitter van het volkscongres Li Fei gisteren in een persconferentie. Extremistische uitspraken over de onafhankelijkheid van Hongkong zijn een 'direct en enorm gevaar voor de staatsveiligheid' die Chinezen in heel China - inclusief Hongkong - en wereldwijd woedend maken, aldus Li. Onder het 'een land, twee systemen'-beleid kan China de aparte mini-grondwet van Hongkong beïnvloeden. Sinds 1997, het jaar waarin de voormalige Britse kolonie deel werd van China, heeft Peking echter spaarzaam gebruikgemaakt van die mogelijkheid.

Hongkongs hoogste bestuurder, Cy Leung, heeft aangegeven dat hij van plan is Pekings interpretatie van Artikel 104 op te volgen. Ook gaf Leung, bekend om zijn pro-Peking-sympathieën, gisteren toe dat de bevolking van de stadstaat erg verdeeld is, nu China's invloed op hun maatschappij groeiende is. "In het verleden hielden de inwoners van Hongkong het niet voor mogelijk dat er mensen voor onafhankelijkheid zouden strijden. Nu gebeurt dat wel - dat is een probleem waar we aandacht aan moeten besteden."

Een maatregel die Leung per direct neemt is het inzetten van tweeduizend extra politie-agenten, nadat zondagavond dertienduizend Hongkongers de straat op gingen om te demonstreren tegen de aangekondigde wetsuitbreiding. Omdat er geen toestemming voor de demonstratie was aangevraagd, zette de politie traangas in. De demonstranten verdedigden zich met paraplu's, net als tijdens de Paraplu-beweging in 2014, toen studenten bijna twee maanden een centraal deel van de stad bezetten. Organisator Nuo Xuan vertelde de Hongkongse krant Oriental Daily dat lang niet alle pro-democratische Hongkongers het eens zijn met het gedrag van Yau en Leung. Maar dat betekent niet dat Peking 'ongevraagd ons systeem moet gaan uitleggen'. Ook als het legaal is, is dat ongepast, aldus Nuo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden