Politiek psychodrama over ontslagwet krijgt vervolg

AMSTERDAM - De communisten speelden de zaak hard. Het Franse kabinet ook. Uiteindelijk was het de regering die het hoofd moest buigen, met gezichtsverlies voor premier Lionel Jospin. ,,Breed-links ligt aan flarden'', concludeerde Philippe Douste-Blazy van de rechtse oppositiepartij UDF.

Afgelopen dinsdag trok het Franse kabinet zijn 'wetsvoorstel over de sociale vernieuwing' (zeg maar: de ontslagwet) net voor de plechtige stemming terug uit de parlementaire behandeling. Pas op 13 juni zal de Assemblée Nationale nu haar mening mogen geven. Was dat niet gebeurd, dan hadden de communisten voor het eerst sinds het aantreden van de breed-linkse coalitie van de socialist Jospin in 1997 mét de rechtse oppositie tegen het kabinet gestemd.

Politieke kern van het voorstel is de vergroting -haaks op de internationale trend- van de rechtszekerheid bij ontslag. Het was het antwoord van het Franse kabinet op de publiek onrust die ontstond toen bandenfabrikant Michelin in 1999 een recordwinst boekte en tegelijkertijd werknemers de deur wees.

In januari werd het voor de eerste keer in de Assemblée behandeld. De vijf partijen die samen de breed-linkse coalitie uitmaken, waren tevreden. Maar toen het voorstel in april voor de tweede keer op de agenda kwam, waren er twee dingen gebeurd: de communisten hadden begin maart bij de gemeenteraadsverkiezingen opnieuw en gevoelig verloren, en weer hadden grote, succesvolle bedrijven (koekjesbakker Danone en kledinggigant Marks and Spencer) mensen aan de dijk gezet.

Premier Jospin rook het gevaar. Op 24 april scherpte zijn minister van sociale zaken Elisabeth Guigou het eigen voorstel aan. De ontslagboete die een bedrijf per werknemer betaalt, gaat omhoog. De onderneming moet nog meer doen om de ontslagen werknemer aan een nieuwe baan te helpen. En zij moet meewerken aan de 'herindustrialisatie' van het gebied dat zij verlaat.

De ironie wil dat Danone en Marks and Spencer ruimschoots aan deze eisen voldoen. Voor de communisten, maar ook voor de groenen en de Mouvement des Citoyens van oud-minister Chevènement (,,Jullie zijn liberalen!'') was de aanscherping dan ook niet voldoende.

Ter rechterzijde keken de parlementariërs van de oppositie de afgelopen weken tevreden toe. De vraag is of dit kabinet de avond haalt, zei een van hen vorige week, op de laatste dag van het plenaire debat. Het 'psychodrama', zoals rechts de kwestie treiterend omschrijft, beleefde echter pas dinsdag zijn hoogtepunt.

Een dag eerder sprak Jospin nog zijn rede uit over de toekomst van Europa. Met de ogen gericht op de Franse presidentsverkiezingen van komend voorjaar etaleerde hij daarin, naast zijn ideeën over de inrichting van de Europese Unie, zijn voorstellen voor een Europees sociaal programma. Bij terugkomst in zijn ambtswoning trof hij een brief die duidelijk maakte dat de campagne inderdaad is begonnen. Robert Hue, politiek leider van de communisten, verzocht hem de ontslagwet uit te stellen.

Na een telefoontje van de premier, dinsdag, toonde Hue zich 'zeer tevreden'. Het uitstel wordt benut voor coalitie-overleg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden