Politiek nog erg verdeeld over CO2-heffing

Beeld Tom Janssen

Het klimaatdebat spitst zich inmiddels toe op één thema: een CO2-heffing. Donderdagavond spraken de Tweede Kamer, industrie, wetenschappers en milieuclubs erover.

Erik Klooster van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) benoemt donderdagmiddag alvast één resultaat van een jaar polderen: “Ik heb veel van jullie vaker gezien dan mijn eigen familie”. Om hem heen zitten vertegenwoordigers van milieuclubs en industrie, die afgelopen jaar vergaderden aan de ‘klimaattafel industrie’. Tijdens de hoorzitting beantwoorden zij vragen van Kamerleden over het te sluiten klimaat­akkoord.

Niet toevallig gaan vrijwel alle vragen over een CO2-heffing. Er moet binnen enkele maanden een klimaatakkoord liggen, maar over de belasting op de uitstoot van broeikasgassen is – in de woorden van Klooster – zo langzamerhand een ‘nationaal debat’ ontstaan, dat tientallen andere maatregelen naar de achtergrond heeft gedrongen. Dat wil niet zeggen dat overeenstemming nabij is. “Ik zie veel tegenstellingen”, verzucht D66-Kamerlid Matthijs Sienot. “We beroepen ons op dezelfde rapporten en onderzoeken, die we allemaal een kwartslag anders gelezen hebben. Gaat het lukken dichter bij elkaar te komen?”

Omscholen

Dat geldt na een jaar vergaderen op het oog nog niet voor Donald Pols van Milieudefensie en Gijsbrecht Gunter van kunstmestfabriek Yara, een van de grootste energieverbruikers in Nederland. Pols wil een stevige CO2-heffing, te beginnen op 20 euro per ton uitstoot. Dat gaat ten koste van banen, erkent hij direct, de opbrengsten van de heffing kunnen ten goede komen aan het omscholen van personeel.

Gunter reageert geagiteerd. Volgens hem krijgt zijn bedrijfstak ‘de zwarte piet toegespeeld’. Yara bracht de CO2-uitstoot sinds 1990 met 55 procent terug, zegt hij. Maar zijn Noorse moederbedrijf wil duidelijkheid. Onlangs besloot Noorwegen om een grote groene investering te doen in Australië, ten koste van Nederland. Mede door de onduidelijkheid over de richting die het klimaatbeleid en die CO2-heffing in Nederland opgaan. “Een platte heffing is desastreus”, zegt Gunter, woorden die Ingrid de Caluwé van Tata Steel even later herhaalt. De industriebedrijven hebben een rapport van accountantskantoor PwC aan hun zijde. Daarin staat dat de vlakke heffing over alle CO2-uitstoot die de linkse partijen willen, leidt tot banenverlies en het ‘weglekken’ van uitstoot naar het buitenland.

Baudet

De rechtse coalitiepartijen sluiten zich bij die hartekreten aan. Na doorrekeningen van het voorlopige klimaatakkoord zegden zij een CO2-heffing toe, maar CDA en VVD willen niet dat het beeld ontstaat dat zij zich hebben overgeleverd aan de klimaatwensen van links.

Dat is versterkt door de overwinning van Forum voor Democratie bij de Provinciale Statenverkiezingen. Hoewel Thierry Baudet de zitting net als vrijwel alle andere klimaatdebatten mijdt, is hij impliciet toch aanwezig. Volgens VVD-Kamerlid Dilan ­Yesilgöz schort de onderbouwing van de platte heffing ‘aan alle kanten’. CDA’er Agnes Mulder zegt dat ze geschrokken is dat Yara voor Australië koos in plaats van Nederland.

GroenLinks en PvdA lijken ondertussen hun aanvankelijke eis van een ‘vlakke taks’, waarvan de opbrengsten geheel ten goede moeten komen aan de burger, opnieuw bespreekbaar te maken.

Volgens PvdA’er William Moorlag kan een deel van de opbrengsten terugvloeien als subsidie voor innovaties van de industrie. “Ik kan me voorstellen dat de industrie een platte heffing niet wil. We zoeken een heffing die lage inkomens tegemoetkomt, voor een deel terugvloeit naar de industrie en die weglek voorkomt.”

Volgende week komt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) met berekeningen van de CO2-taksen die de linkse partijen willen. Mogelijk verwachten de partijen dat die slecht uitvalt. GroenLinks diende onlangs ook mildere plannen voor een CO2-taks in bij het PBL.

Lees ook: 

Klimaatdebat tussen Baudet en Rotmans was feest van onbegrip

Welke rol hebben wolken eigenlijk op het klimaat? Thierry Baudet kijkt uitdagend een uitpuilende zaal in de Rotterdamse Erasmus Universiteit in. ‘Een determinant die niet is meegenomen in ons klimaatmodel zijn wolken.’

GroenLinks rekende zich te vroeg rijk met CO2-heffing

Rond de meest symbolische maatregel in het klimaatakkoord, de CO2-heffing, is aan het Binnenhof een felle strijd ontstaan. GroenLinks dacht zijn zin te krijgen, maar heeft zich te vroeg rijk gerekend.

Kabinet kiest toch voor CO2-heffing industrie

Het kabinet is alsnog bereid een CO2-belasting voor het bedrijfsleven in te voeren. Premier Rutte laat dat weten in reactie op de doorrekeningen van de klimaatplannen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maakte eerder vandaag bekend dat deze voorstellen onvoldoende zijnom de CO2-uitstoot te halveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden