Politiek knutselaar Netanyahu maakt in nek-aan-nekrace de beste kans weer premier te worden

Benjamin Netanyahu tussen zijn aanhangers tijdens de verkiezingscampagne Beeld AFP

De verkiezingen vandaag zijn spannend, maar regeren draait uiteindelijk om politiek knutselwerk. En dat kan Netanyahu als de beste.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu vecht tot de laatste minuut voor zijn baan. Sinds 2009 waren de verkiezingen voor hem steevast een gelopen race, maar deze keer krijgt hij het knap lastig. Volgens de laatste peilingen is hij verwikkeld in een nek-aan-nekrace met oud-stafchef Benny Gantz en diens Blauw-Wit. Niettemin maakt Netanyahu opnieuw de grootste kans om te regeren.

De rechtse Netanyahu wil niets aan het toeval overlaten, en zet alle zeilen bij. Zoals gewoonlijk wordt hij extremer in zijn retoriek wanneer hij in politiek gevaar verkeert, en dat is vooral in verkiezingstijd. Zo riep hij bij de verkiezingen in 2015 Joodse Israëliërs op om te stemmen op zijn partij, omdat ‘Arabieren’ in ‘kuddes’ naar de stembussen zouden gaan. In deze verkiezingsrace zei hij dat ‘Israël geen staat is van al zijn burgers’, maar alleen van ‘het Joodse volk’. Hij zocht tevens steun van radicaal-rechtse partijen.

Annexatie

Dit weekeinde ging Netanyahu nog verder: hij zei dat hij de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever wil annexeren. Eerder kreeg hij de Amerikanen al mee om hun ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem, en vorige maand besloten de Amerikanen ook de Israëlische annexatie van de op Syrië veroverde Golanhoogte te erkennen. Netanyahu presenteert de Amerikaanse stappen als zijn verdienste.

De vraag is of al deze trucs voldoende zijn om zijn herverkiezing zeker te stellen. Want in een land waar de krijgsmacht zo’n prominente rol vervult in de samenleving en de politiek zijn de verkiezingskansen van Netanyahu’s 59-jarige rivaal Gantz al bij voorbaat groot. Hij is de eerste politicus in bijna een decennium die het Netanyahu moeilijk maakt. Als voormalig chef-staf overschaduwt hij Netanyahu op het gebied van veiligheid. Hij was betrokken bij verschillende militaire operaties, en geniet veel aanzien binnen de krijgsmacht.

Tegelijk is hij op het gebied van oorlog allerminst een ‘havik’. Gantz is trots op zijn bikkelharde optreden in de Gazastrook en op de Westoever. Maar de oud-chef-staf is mogelijk wel bereid tot concessies aan de Palestijnen, al is nog onduidelijk waaruit die precies zouden moeten bestaan.

Een campagneposter van Netanyahu in Jeruzalem. Beeld EPA

Het draait om coalities

Gantz staat er iets beter voor, maar of hij ook de nieuwe premier kan worden is onzeker. Weliswaar gaat zijn partij voorop in de peilingen, maar om te kunnen regeren met zijn centrum-linkse bondgenoten komt zijn potentiële coalitie zetels tekort voor een meerderheid in het 120 zetels tellende parlement. Volgens de laatste prognose zal de rechtse coalitie van Netan­yahu 66 zetels behalen, en de coalitie van Gantz 54.

Om te kunnen regeren zal het voor de nieuwe premier dan ook aankomen op politiek knutselwerk, en daarin is Netanyahu het meest bedreven. Een van de partijen die Netanyahu of Gantz aan het premierschap kan helpen is de ultrarechtse, libertarische partij Zehut van Moshe Feiglin. Hij pleit voor legalisering van marihuana, maar ook voor annexatie van de Westelijke Jordaanoever en voor het vertrek van Palestijnen uit hun land.

Hij staat op zes zetels in de peilingen, en heeft geen coalitievoorkeur uitgesproken. En daarmee bepaalt mogelijk hij wie uiteindelijk de nieuwe premier wordt.

Lees ook:

Netanyahu mikt op de jongste kiezers, en dat lijkt zijn vruchten af te werpen

Als Benjamin Netanyahu vandaag de verkiezingen wint, wordt hij waarschijnlijk de langstzittende Israëlische premier ooit. Zijn rechtse Likud-partij domineert de Israëlische politiek. Met geraffineerde online campagnes en een leger aan vrijwilligers mikt de partij nu met succes op de jongste kiezers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden