Politiek einde van Le Pen nabij

Compleet met vuurwerk, schaars geklede danseressen en vol vertrouwen wapperende driekleuren vierde Jean-Marie Le Pen dit weekeinde het begin van zijn verkiezingscampagne voor het Europese Parlement.

De oprichter van het extreemrechtse Front National in Frankrijk is nu eenmaal dol op uiterlijk vertoon. Maar het feestgedruis is deze keer volledig misplaatst. Le Pen drijft steeds verder weg van zijn electoraat en dreigt dit jaar geheel van het politieke speelbord te verdwijnen.

Natuurlijk, als vanouds hamerde hij zondag voor een gehoor van tweeduizend aanhangers op de blunders die Europa voortdurend maakt. En dat daardoor de werkloosheid zo hoog is, het aantal migranten zo fors en de belastingdruk zo zwaar. Het zijn de verhalen die er bij een deel van de aanhang nog ingaan als zoete koek. Ook al weten zij dat Le Pen als lid van het Europese Parlement zelden op een zinvolle bijdrage is betrapt.

Maar de grote massa ultrarechtse stemmers is overgestapt naar tegenstrever Bruno Mégret, ooit tweede man achter Le Pen en nu leider van de concurrerende Front National-Mouvement National. Mégret wil het Front een beschaafder gezicht geven en zet de deur open voor contacten met andere politieke partijen. Hij sleepte met die opstelling niet alleen een flink deel van Le Pens aanhang weg, maar ook veel leden van de DPS, de beruchte veiligheidsdienst van het Front, liepen naar hem over.

Het noodlot wil dat niet alleen anonieme kiezers de overstap maken, ook klinkende namen laten Le Pen nu als een baksteen vallen. Zoals afgelopen weekeinde nog: Jean-Marie Le Chevallier, de Front-burgemeester van Toulon, een stad met meer dan 100 000 inwoners en daarmee de grootste Franse gemeente in handen van het Front. Le Chevallier en zijn vrouw, loco-burgemeester Cendrine Le Chevallier, lagen al geruime tijd met Le Pen overhoop. Volgens het echtpaar is Le Pen een ramp voor de partij. Het FN-kopstuk heeft nooit een vriendelijk woord voor de FN-burgemeesters en gedraagt zich alsof zij niet meer zijn dan zijn zetbazen.

Le Pens reactie op het politieke vertrek van het echtpaar versterkt die suggestie: ,,Het doet me minder dan de dood van mijn kat, die vannacht is overleden.''

Overigens was het maar de vraag of Le Chevallier zich nog lang staande had kunnen houden als Le Pen-adept. Sinds het vertrek van de aanhangers van Mégret zag hij zijn meerderheid in de gemeenteraad snel afnemen en beschikte het FN nog maar over 29 van de 59 zetels. Dat is wat weinig als het echtpaar onder vuur komt te liggen over bedenkelijke transacties, vriendjespolitiek en nepotisme, vrij gebruikelijke vergrijpen in FN-kringen.

Le Chevallier heeft zich overigens nog niet bij Mégret gemeld; vooralsnog gaat hij als onafhankelijke burgemeester verder. Het komt er nu op neer dat alleen FN-burgemeester Bompard van Orange nog trouw is aan Le Pen. Met 30 000 inwoners is Orange nu de grootste stad van het Front.

De tweede bedreiging voor Le Pens politieke carrière is mogelijk nog acuter van aard: het geld is op. Sinds Bruno Mégret drie maanden geleden voor zichzelf begon, is Le Pen met hem verwikkeld in een serie kostbare processen over eigendomsrechten op de naam Front National, het logo, de administratie en ledenlijsten, het hoofdkantoor in Saint-Cloud bij Parijs, en die van de kas. Alle banktegoeden van Front National zijn door de rechtbank bevroren tot bepaald kan worden wie de eigenaar is.

Deze week maakte Le Pen bekend hoe hij zijn verkiezingscampagne voor het Europese Parlement denkt te financieren. Hij vraagt 5 000 francs (1 600 gulden) aan elk van zijn aanhangers. Voor het einde van het jaar wordt die lening terugbetaald, belooft hij, met een rente van 5 procent. Dat is twee procent meer dan wat de spaarbanken momenteel berekenen.

Het is volstrekt onduidelijk of Le Pen zich eind dit jaar wel aan die belofte kan houden. De man die extreem-rechts in Frankrijk in het zadel hielp, is er zelf van overtuigd, getuige de muziek die hij zondag presenteerde als hymne voor zijn verkiezingstoernee:

I will survive - Ik zal overleven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden