Column

Politiek als stem van volkswoede is een gevaarlijke zaak

SP-Kamerleden Henk van Gerven en Renske Leijten tijdens het zorgdebat eerder deze week. als er problemen zijn, weten SP en PVV snel de schuldige te vindenBeeld anp

Nederland is boos. De crisis is de Nederlander overkomen. De schuldige zit in een megalomaan bankgebouw nog steeds bonussen te vangen. De bankier is degene die ervoor zorgt dat zijn huisje onverkoopbaar is of in ieder geval de laatste jaren minder waard geworden is. De crisis is van de banken en zeker niet van de Nederlander. Net zo goed als de structurele problemen in dit land niet de zaak zijn van de Nederlander. Ben je gek? Hij heeft rechten en van die rechten heb je af te blijven. Is er een probleem met dat recht? Haal het maar bij de banken. Zij zijn de bron van alle kwaad. Of anders bij de rijken. Hun solidariteit kan tot in het oneindige worden afgedwongen.

En als het de banken niet zijn, dan is het wel Europa. De exploderende zorguitgaven zijn helemaal geen probleem. Ze worden een probleem, omdat we zo nodig het overheidstekort klein willen houden om in Brussel een aai over de bol te krijgen. En is dat niet het probleem, dan is het wel de schuld van de medisch specialisten, die zich schaamteloos verrijken over de rug van de Nederlander, die nergens en nooit verantwoordelijk is.

Twee alinea's heb ik nodig om een duidelijke analyse neer te zetten over omvang, oorzaak en gevolg van de financiële problemen in de gezondheidszorg. Socialistische Partij en PVV hadden daarvoor maandag vele uren nodig. Er is geen probleem en als er dan al een probleempje is, dan weten die partijen wel naar wie er gewezen moet worden. Strikt genomen waren al die uren spreektijd niet nodig voor een probleem dat zo klein en zo gemakkelijk oplosbaar is.

Het debat over de bezuinigingen in de zorg maandag was een treurig bewijs van de niet te overbruggen kloof in de politiek tussen de twee flankpartijen en alles wat zich daartussen bevindt. SP en PVV hebben geen analyse nodig over de zorg. Het is immers helemaal geen probleem dat de zorguitgaven op termijn de helft van het inkomen van een huishouden met een inkomen van anderhalf keer modaal zal gaan opslokken. Over twintig jaar zal dat volgens een commissie van topambtenaren zo zijn. Uiteindelijk, aldus die topambtenaren, zal 55 procent van de collectieve uitgaven verdwijnen in de zorgsector.

Wie kan zich echter nog iets voorstellen bij abstracties van topambtenaren? Het gaat over harde euro's, zeker, maar dan wel in zulke aantallen dat het voorstellingsvermogen tekortschiet. Zeker als je het probleem ook kunt benoemen via de hemeltergende onrechtvaardigheid dat een oudere straks alleen nog mobiel kan zijn door zelf een rollator te kopen.

De SP maakte zich maandag tot willoos doorgeefluik van al die woede. Echte volksvertegenwoordigers voelden de Kamerleden zich terwijl ze een schier eindeloze stroom boze e-mails voorlazen. Soms met aantoonbare onjuistheden erin, maar wat doet dat ertoe? Het gaat om de woede.

En het electoraal gewin, uiteraard.

De politiek, ook de SP en de PVV, bewijst zichzelf een slechte dienst als niet de analyse van het probleem, maar de volkswoede uitgangspunt van een stellingname wordt. Dan is er inderdaad al gauw een verband tussen de btw op een theaterkaartje en de rollator die oma zelf moet betalen.

De twee partijen zullen de verwachtingen uiteindelijk niet waar kunnen maken. Je de stem maken van woede is een gevaarlijke politieke onderneming.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden