Politieactie op dark web raakt internethandel fors

Criminele marktplaats Hansa Market op een laptopscherm. Beeld ANP
Criminele marktplaats Hansa Market op een laptopscherm.Beeld ANP

De illegale handel op het zogenoemde dark web is begin vorige maand een gevoelige slag toegebracht door de sites AlphaBay en vooral Hansa Market te sluiten.

De aanbieders van vooral drugs zijn niet simpel naar een ander platform gesneld, blijkt uit onderzoek van TNO, maar hebben investeringen moeten doen om opnieuw hun identiteit af te schermen. Ze moesten vervolgens opnieuw een klantenkring opbouwen.

De sluiting van vooral het platform Hansa Market, een onderdeel van Operation Bayonet, was begin vorige maand een primeur in de strijd tegen de handel in illegale goederen. De Nationale Politie wist een tijd het handelsplatform over te nemen zonder dat de klanten en aanbieders dat in de gaten hadden. Zo werd een schat aan informatie over de gebruikers van de illegale marktplaats verzameld.

Bij vorige sluitingen waarbij het platform niet door de politie werd overgenomen - zoals bij Silk Road 1.0 en 2.0 - was de schade voor de handelaren aanzienlijk geringer, zo bleek uit onderzoek van Carnegie Melon University. De onderzoekers keken waar de handelaren op die sites naartoe gingen en zagen dat andere ondergrondse marktplaatsen snel de rol van de gesloten platforms overnamen. Er was zelfs sprake van een toename van de illegale handel.

Veranderend gedrag

Volgens de onderzoekers van TNO is dit zogenoemde waterbedeffect na Operation Bayonet, dat samen met de Amerikaanse FBI werd uitgevoerd, nog niet opgetreden. Ze keken naar het veranderde gedrag in de markt en dan vooral naar het snel groeiende Dream Market. Dit platform, opgericht in 2013, had begin dit jaar 8500 gebruikers. In juli, na het sluiten van AlphaBay en Hansa Market, kreeg Dream Market er per dag zestig nieuwe gebruikers bij, op sommige dagen zelfs 180. Er is sprake van een overgang, maar niet zo'n intocht als je mocht verwachten met betrekking tot de omvang van AlphaBay, met 40.000 verkopers en 200.000 kopers.

De TNO-onderzoekers keken vervolgens of achter de verkopers die verkasten dezelfde personen zaten. Wat blijkt? Veel verkopers stapten van AlphaBay naar Dream Market. De verkopers van Hansa Market, dat een tijd onder politiecontrole was, maakten die overgang niet. Die konden niet zo maar overstappen. Ze moesten andere gebruikersnamen invoeren, nieuwe communicatiekanalen maken en een reputatie opbouwen. De onderzoekers vinden de effecten van het nieuwe politiebeleid 'opmerkelijk', maar realiseren zich ook dat het onderzoek kort na het sluiten van de beide marktplaatsen is uitgevoerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden