Politie zit ronselaars voor djihad op de huid

Omstreden methode van 'verstoring', al gebruikt bij de Hofstadgroep, is weer uit de kast gehaald

Djihadstrijders en ronselaars voor Syrië worden door de politie regelmatig openlijk dwarsgezeten. Bij deze methode, ook wel 'verstoring' genoemd, worden verdachte personen hinderlijk door de politie gevolgd. Hun papieren worden vaak gecontroleerd, ze worden geregeld bezocht door agenten of ze worden in hun auto aan de kant gezet ter controle van hun rijbewijs.

Nu steeds meer jongeren naar Syrië gaan om te strijden, wordt dit omstreden middel volgens diverse politiebronnen weer ingezet. Bij de 'verstoorden' zouden Azzedine C. alias Abou Moussa en Murat Ö. alias Ibrahim de Turk uit Den Haag behoren, tegen wie ouders van djihadisten aangifte van ronseling hebben gedaan.

Bronnen bij de politie zeggen dat Ö. en C. niet de enigen zijn die vallen onder de maatregel; ook elders in Nederland worden verdachte figuren in radicaal-islamitische kringen openlijk en veelvuldig 'gehinderd'. Op 30 april, de dag van de inhuldiging van koning Willem-Alexander in Amsterdam, zouden jongens in het land nadrukkelijk gehinderd zijn door de politie, zodat hun gang naar de hoofdstad lastiger werd.

Een woordvoerster van de Nationale Politie kan niets zeggen over dit onderwerp en verwijst naar de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De NCTV zegt dat de lokale driehoek van burgemeester, politie en Openbaar Ministerie een specifieke aanpak hebben voor een 'risico-persoon en zijn omgeving'. "Onderdeel daarvan kan zijn volgen en verstoren, de inzet is een lokale verantwoordelijkheid."

Dit middel wordt door sommige rechtsgeleerden als 'omstreden' beschouwd, omdat er onvoldoende grond in de wet zou zijn voor de uitvoering van deze 'persoonsgerichte verstoring'. Criminoloog Eric Bervoets van onderzoeksbureau Lokale Zaken zegt dat dit middel tegenwoordig ook op criminelen wordt toegepast.

Eerder werden jongeren die banden hadden met de zogeheten Hofstadgroep lastiggevallen door de politie om te voorkomen dat ze terroristische activiteiten konden verrichten. De bekendste leden van dat netwerk zijn Mohammed B., die Theo van Gogh vermoordde, en Samir A., die werd veroordeeld voor het plannen van een terroristische aanslag.

Hoogleraar terrorisme en terrorismebestrijding Edwin Bakker aan de Universiteit Leiden zegt dat het 'verstoren' voor- en nadelen heeft. "Een voordeel is dat een verdachte door al die controles geen kans meer heeft om vrijuit zijn werkzaamheden te verrichten. De politie laat zo ook openlijk aan de ouders van geronselde djihadstrijders zien dat er ook werkelijk iets tegen de ronselaars wordt gedaan." Aan de andere kant kan bij de vermoedelijke ronselaars de indruk ontstaan dat ze ondanks alle controles toch niet kunnen worden gearresteerd en ze daarom gewoon met hun activiteiten kunnen doorgaan. Bakker: "Maar ondertussen blijven ze wel in het vizier."

Een ander risico is volgens Bakker dat zo'n jongen "gefrustreerd raakt door de 'verstoring', dat het mis met hem gaat en hij iets verkeerds doet". Dat zou kortgeleden zijn gebeurd bij een van de Nigeriaanse daders van de moord op een Britse militair in Londen. Hij wilde uitreizen, maar werd telkens gecontroleerd en tegengehouden. Dat frustreerde hem zo dat hij zijn djihadistische taak in Groot-Brittannië uitvoerde.

Ook Groot-Brittannië en Frankrijk verstoren
Volgens terrorisme-expert Frank Foley van King's College London komt verstoring ook elders voor in Europa. "Sinds 2011 zijn Britse terreurverdachten gebonden aan een avondklok." De autoriteiten mogen verdachten verbieden om met bepaalde personen contact te hebben. Ook mogen ze maar beperkt bellen of internetten. "Er wordt maar beperkt gebruikgemaakt van deze maatregelen", zegt Foley - alleen wanneer er niet genoeg bewijs is om iemand te vervolgen. In totaal zou het gaan om tien personen. "Frankrijk kent draconische terreurwetgeving, die bij ons onacceptabel zou zijn." Intimidatie van verdachten komt veel voor. "Het is niet ongewoon dat tientallen verdachten in een klap worden opgepakt." Bedoeld als preventiemaatregel komt het neer op gevangenisstraf. "Het kan vier jaar duren voor een terreurzaak dient. De meeste verdachten worden vrijgesproken, maar ze hebben dan wel lange tijd voor niets achter de tralies gezeten."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden