Politie schiet op Congolezen die Kabila beu zijn

Na dagen van protesten waarbij ook doden en gewonden vielen, zou de Congolese Senaat gisteren stemmen over wijziging van de kieswet waardoor president Joseph Kabila nog jaren langer kan aanblijven.

Aan het eind van de dag werd de stemming opgeschort. Wellicht omdat westerse mogendheden de burgerprotesten steunen en woensdag bij senaatsvoorzitter Leon Kengo Wa Dondo hadden bepleit om de stemming uit te stellen. Kabila reageerde op de protesten door enkele dagen internet en telefoonverkeer af te sluiten. Ook liet hij tijdelijk Radio France International (RFI), de meest beluisterde buitenlandse radiozender, uit de lucht halen en zijn scholen vooralsnog gesloten.

De nu 43-jarige Kabila werd in 2001 Afrika's jongste staatshoofd nadat zijn vader - een krijgsheer - was vermoord. Kabila jr. won de verkiezingen in 2006 en 2011, hoewel de resultaten van de laatste stembusgang omstreden zijn.

Omdat president Kabila vijftien jaar aan de macht blijkbaar niet genoeg vindt, probeerde hij, zoals zoveel Afrikaanse leiders voor hem, de grondwet te veranderen en de limiet van twee ambtstermijnen te schrappen. Toen dat mislukte kwam hij met een nieuw idee op de proppen: een volkstelling. Die is naar zijn mening nodig om "vrije en eerlijke verkiezingen te houden". De laatste census vond plaats in 1981 en gaf een omstreden resultaat. De organisatie van een telling zal volgens deskundigen zo'n twee jaar in beslag nemen.

Steeds meer Congolezen zijn de Kabila-dynastie beu en ondanks het brute optreden van de politie waren er omvangrijke protesten in de hoofdstad Kinshasa en de oostelijke stad Goma. Volgens de politie kwamen zeker tien mensen om toen beveiligers van bedrijven en winkels met vuurwapens plunderingen probeerden te voorkomen. Maar demonstranten zeggen dat er minstens veertig doden zijn gevallen omdat de politie met scherp schoot.

Kabila's manoeuvre met de volkstelling heeft hem politiek verzwakt. Hij vindt de politieke oppositie tegenover zich plus de machtige katholieke kerk. Kardinaal Monsengwo Pasinya, kerkleider in Congo, zei in een verklaring: "Stop met het doden van onze mensen".

Het grootste gevaar voor Kabila dreigt in zijn eigen partij. Een kleine maar groeiende groep politici vindt dat de verkiezingen in 2016 moeten doorgaan. Dat betekent het afscheid voor Kabila.

Moise Katumbi, de machtige en populaire gouverneur van de mineraalrijke Katanga-provincie is een van hen. Hij was een medestander van Kabila maar profileert zich de laatste tijd als criticus van de president en mogelijke opvolger. Kabila's kleine cirkel van vertrouwelingen is echter bereid hem hoe dan ook in het zadel te houden, omdat zij enorme welvaart vergaarden tijdens zijn presidentschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden