Politie kraakt een schat aan criminele berichten

Bewijs | Met de ontcijfering van versleutelde berichten heeft justitie enorm veel bewijs tegen criminelen in handen gekregen.

Politie en justitie hebben toegang gekregen tot de inhoud van 3,6 miljoen berichten waarvan criminelen dachten dat ze die heimelijk naar elkaar stuurden. Door versleutelde berichten te ontcijferen op een server die vorig jaar in Canada in beslag werd genomen, is volgens het Openbaar Ministerie bewijs gevonden in tientallen onderzoeken naar liquidaties, gewapende overvallen, drugshandel, witwassen en pogingen tot moord.

Het gaat in totaal om 7 terabyte aan data, wat volgens het OM vergelijkbaar is met alle tekst uit zeven grote universiteitsbibliotheken. De servers waar de berichten op stonden, waren van het bedrijf Ennetcom. Dat verkoopt voor 1500 euro een telefoon die enkel versleutelde berichten verstuurt: de PGP BlackBerry. PGP staat voor Pretty Good Privacy. Maar zo privé blijkt dat dus niet.

Er werd vorig jaar april beslag gelegd op de servers van Ennetcom nadat het de Nederlandse politie was opgevallen dat verdachten in een grootschalig onderzoek naar liquidaties vaak gebruik maakten van de PGP-telefoon. Al vrij snel lukte het toen om te achterhalen wie met wie communiceerde en welke bijnamen werden gebruikt. De inhoud van de berichten kunnen lezen, bleek echter een grotere uitdaging. Het lukte de specialisten van Team High Tech Crime en het Nederlands Forensisch Instituut de berichten te ontcijferen nadat de politie sleutels in handen had gekregen. Hoe dat is gebeurd, kan de woordvoerder van het OM niet zeggen.

Het OM gaat er vanuit dat de 40.000 geregistreerde smartphones van Ennetcom vrijwel alleen gebruikt werden door verdachten van georganiseerde misdaad. Om te voorkomen dat er ook berichten leesbaar zouden worden die door mensen met verschoningsrecht verstuurd zijn - denk aan advocaten, artsen en geestelijken - werd eerst door de politie naar alle telefoons een bericht verstuurd. Daar kwam geen reactie op. De data was toen al veilig gesteld.

Het bezit van dergelijke telefoons is niet strafbaar. Ennetcom is dan ook niet de enige aanbieder van telefoons die de privacy van de gebruiker belooft te waarborgen. Dat het de politie nu gelukt is berichten van Ennetcom-smartphones te lezen, heeft in principe geen invloed op de versleuteling van andere merken.

Wel maken allerlei versleutelingstechnieken het onderzoek van de politie en het OM zo nu en dan bijzonder lastig. Vooral nu steeds meer apps en diensten er gebruik van maken - denk aan het populaire WhatsApp, dat standaard encryptie gebruikt.

Zo'n bericht is lastiger te onderscheppen, maar ook als je een server in handen hebt, is het niet vanzelfsprekend dat de sleutel wordt gevonden. Dat het bij de PGP Blackberry gelukt is, wordt door politie en justitie gezien als doorbraak.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden