Politie infiltreerde maand in online marktplaats voor drugs

Criminele marktplaats Hansa Market op een laptopscherm. De Nederlandse politie heeft Hansa Market overgenomen en onder controle gekregen. Beeld ANP

Het is de Nederlandse politie gelukt om het beheer van een grote online ondergrondse marktplaats volledig over te nemen. Daardoor is bijna een maand lang informatie verzameld over wereldwijde kopers en verkopers van drugs. 

De actie, die vandaag werd beëindigd met het uit de lucht halen van de site, wordt gezien als een groot succes in de poging de levendige online handel in illegale middelen een halt toe te roepen. 

De marktplaats waar het om gaat is Hansa, één van de grote spelers op het zogenoemde darkweb. Dat deel van internet is alleen te bereiken via een anonieme server. Reden dat drugshandelaren, mensen op zoek naar wapens, maar ook bijvoorbeeld verzamelaars van kinderporno, er graag vertoeven. Alles gebeurt er in de verborgenheid van nicknames en anonieme accounts. 

Met de actie tegen Hansa, wist de Nederlandse politie die verborgenheid tijdelijk te verbreken. Nadat vorige maand in Duitsland de twee oorspronkelijke beheerders van de marktplaats waren opgepakt, werd besloten de server die werd gevonden in Litouwen niet uit de lucht te halen, maar te kopiëren naar Nederland en over te nemen. 

"Dit was een unieke kans om zoveel mogelijk informatie te verzamelen", zegt Martijn Egberts van het Openbaar Ministerie. "Met succes, want na 27 dagen hebben we zoveel gegevens over kopers en verkopers, dat we zeggen: het is genoeg. We gaan ons richten op verder onderzoek naar al die gegevens."

De politie zegt informatie in handen te hebben van zo'n 30.000 transacties. Daarbij zitten gegevens van zeker vijfhonderd Nederlandse klanten. Dat kan gaan om fysieke adressen: wie drugs online bestelt, moet het op de een of andere manier in huis krijgen en dus een adres achterlaten. Alleen wat koper en verkoper niet wisten, is dat terwijl zij dachten die gegevens op een veilige, versleutelde manier uit te wisselen, rechercheurs konden meelezen. 

Dat had nogal wat voeten in de aarde. Zo mocht het bij de klanten en mensen die helpen bij het beheer van de site, niet opvallen dat de marktplaats was overgenomen door de politie. Rechercheurs hebben zich daarvoor eerst verdiept in het taalgebruik en de gewoontes van de site voordat zij undercover aan de slag gingen. 

Tot nu toe werden in Nederland vier mensen aangehouden, maar zowel politie als Openbaar Ministerie gaan er vanuit dat er meer zullen volgen. Of zoals Egberts van het OM het verwoordt: "Behoorlijk wat mensen kunnen zich zorgen gaan maken."

Innovatieve aanpak

Het is zeker niet de eerste keer dat de politie zich richt op marktplaatsen op het darkweb. Vorige week nog werd AlphaBay uit de lucht gehaald. Dat blijkt nu een gecoördineerde internationale actie te zijn tussen onder meer de FBI en de Nederlandse politie. Door tegelijk AlphaBay te sluiten, terwijl de politie was geïnfiltreerd bij Hansa, kwamen veel extra verdachten in beeld. Toen AlphaBay sloot, kreeg Hansa er vijfduizend klanten bij.

Europol, de Europese politieorganisatie die een coördinerende rol speelde in de actie, spreekt over 'een schoolvoorbeeld van een innovatieve aanpak'. Wil van Gemert: "Twee van de drie grote darkweb marktplaatsen zijn nu offline. Dat kan niet anders dan een ontwrichtende impact hebben op de ondergrondse criminele economie."

De vraag is wel hoe lang dat doorwerkt. In het verleden bleek dat als de ene marktplaats uit de lucht wordt gehaald, een nieuwe binnen de kortste keren weer verschijnt. Wilbert Paulissen, hoofd Landelijke Recherche, hoopt dat dat nu anders is. "Vanaf nu moeten klanten zich afvragen wie er achter de site zit. Dat kan ook de politie zijn." 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden