Politici vallen webkrant aan in donatieschandaal rond Sarkozy

’Fascistoïde methodes uit de jaren dertig’, ’politieke bloeddorst’, ’abjecte strategieën’. Prominente Franse ministers komen adem te kort in hun verkettering van Mediapart. Deze internetkrant bracht president Sarkozy afgelopen week in het nauw door een interview af te drukken met Claire Thibout, ex-accountant van Liliane Bettencourt. Gedetailleerd zette Thibout daarin uiteen hoe de puissant rijke erfgename van het L’Oréal-concern jarenlang op illegale wijze campagnes van rechtse politici financierde, onder andere die van Sarkozy.

Een paar dagen na publicatie van het interview kwam Thibout deels op haar woorden terug. Dat Sarkozy eigenhandig geld heeft ontvangen was volgens haar een ’verzinsel’. Voor de adjudanten van Sarkozy was dat aanleiding om de affaire ’voor gesloten’ te verklaren en een frontale aanval te openen op Edwy Plenel, de oprichter van Mediapart, daarin aangevuurd door de president.

„Plenel schroomt niet om illegaal gemaakte opnames van een huismeester te publiceren”, zo stelde Sarkozy, daarmee verwijzend naar de publicatie waarmee Mediapart de affaire-Bettencourt drie weken geleden in gang zette. Mediapart trok geen woord in van de publicaties en houdt vol dat het de woorden van Thibout ’zorgvuldig’ en in ’aanwezigheid van een derde persoon’ heeft opgetekend, al verzuimde de redactie het gesprek op te nemen.

Dat juist een website in deze affaire zo’n prominente rol speelt, is opmerkelijk. Voor sommigen is het een aanwijzing dat traditionele media niet langer beschikken over het vermogen tot serieuze onderzoeksjournalistiek. Zeker is dat Franse dagbladen in zwaar weer verkeren. Onlangs moest zelfs de prestigieuze krant Le Monde zijn financiële onafhankelijkheid opgeven om zo een dreigend bankroet te voorkomen.

Toch is de werkelijkheid ingewikkelder. Zo is de Franse journalistieke onderzoekstraditie traditioneel zwakker dan in bijvoorbeeld Angelsaksische landen. De vraag is ook wat Mediapart zou zijn zonder de emblematische figuur van Edwy Plenel. Plenel geldt als één van Frankrijks meest doorgewinterde onderzoeksjournalisten, vooral waar het gaat om de politiek-financiële schandalen waar het land een patent op heeft. Als hoofdredacteur van Le Monde (1996-2004) wist hij met succes de koers van de krant te verleggen naar een meer confronterende manier van journalistiek bedrijven.

Na een conflict met de redactie stapte hij op en begon in 2008 een uniek experiment: Mediapart, een betaalde internetkrant. Hij omringde zich met een sterrenteam van journalisten en zette in op ’onafhankelijke onderzoeksjournalistiek’. Volgens de ministers die zich de laatste dagen op Plenel stortten, is er van die onafhankelijkheid bij Mediapart echter geen sprake. Zij ontwaren een systematische vorm van anti-sarkozysme en wijzen op Plenels steun voor Sarkozy’s rivaal van weleer, de socialiste Ségolène Royal.

Volgens staatssecretaris Morano zou het Plenel allereerst om het geld gaan. Ze wijst erop dat Mediapart het aantal betalende abonnees in korte tijd met 20 procent tot 30.000 zag toenemen. Ondertussen gaat Plenel de confrontatie niet uit de weg. „In de verachting voor de controlerende taak van de journalistiek is een nieuwe grens overschreden”, schreef hij. „Nooit eerder was de tegenaanval vanuit het Elysée zo laaghartig.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden