'Politici mogen hun handen niet aftrekken van kunst'

interview Regisseur Johan Simons over de Akademie van Kunsten die vandaag wordt geïnstalleerd

Kunst is in Nederland losgeweekt van de maatschappij, vindt theaterregisseur Johan Simons. Om dat te veranderen start vandaag de Akademie van Kunsten, als onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en met overheidsgeld van minister Bussemaker (cultuur). Vandaag worden de eerste negentien leden van het adviesorgaan geïnstalleerd, allen kunstenaars. Zoals schrijver Arnon Grunberg, popmuzikant Kyteman, fotograaf Erwin Olaf, en Simons zelf, intendant bij de Münchner Kammerspiele, die de inaugurele rede houdt.

Wat gaat deze Akademie van Kunsten doen, denkt u?

"Ik hoop dat het kunst centraler in onze maatschappij plaatst. Daarom ben ik heel blij dat we bij het KNAW zitten, net als vroeger. Het was Thorbecke die dat eruit haalde, met het onzalige idee dat kunst geen overheidsbemoeienis mocht hebben. Maar kunst en wetenschap hebben veel gemeen: dingen mogen ook mislukken. Moeten ook mislukken!"

Kunst moet onafhankelijk zijn, maar toch is het terugtrekken van de overheid onzalig?

"Jazeker. Ik kan het het beste vergelijken met Duitsland, waar de overheid een zeer actieve rol speelt. Mijn benoeming hier in München was een politieke benoeming, dat moest eerst door de gemeenteraad. Doordat veel beslissingen hier veel politieker zijn dan in Nederland voelt de politiek zich ook verantwoordelijk voor de kunst. In Nederland trekt de overheid zijn handen ervan af, waardoor de kunst is losgezongen van de maatschappij."

Dat moet anders?

"Het is mijn, misschien ietwat idealistische, opvatting dat kunst een objectieve rol moet spelen in de maatschappij. Zonder overheid raakt de kunst noodgedwongen te veel verbonden met het bedrijfsleven. Dan komt die objectiviteit in het gedrang. Als je ziet hoeveel kunstenaars werken terwijl ze in hun achterhoofd houden hoeveel bezoekers ze moeten trekken! Met overheidsstimulering is kunst vrij om een mening te geven."

Paul Verhoeven zit veel in Los Angeles, u werkt in München, Janine Jansen is vaak op tournee. Hoe krijg je al die agenda's op elkaar afgestemd?

"Niet iedereen zal altijd aanwezig kunnen zijn, maar ik hoop dat er voldoende onderling contact ontstaat om een machtsfactor te kunnen worden. Een niet te ontzeggen stem, waar een minister wel naar zal moeten luisteren. Was deze Akademie tien jaar eerder opgericht, hadden we een sterkere vuist kunnen maken tegen al die bezuinigingen. Ook was er meer solidariteit geweest tussen alle kunstenaars. Iedereen moest de laatste jaren voor zijn eigen hachje gaan, want toegegeven, solidariteit is makkelijker als er geld is. En dat er zulke verschillende kunstenaars met verschillende achtergronden bij zitten maakt het juist interessant. Ik ga trouwens niet voorzitten, ik zou een hele slechte zijn. Ik gooi veel liever de kont tegen de krib."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden