Review

Polio in Staphorst: Waar eindigt de religieuze vrijheid?

21.25 uur, Nederland 2

Precies vijftig jaar geleden werd polio uitgeroeid. Dáchten we. In 1956 kwam een waterdicht vaccin op de markt en een jaar later startte de Nederlandse overheid een massale inentingscampagne: het Rijksvaccinatieprogramma (waaraan we nog steeds de DKTP en BMR injecties te danken hebben). Het leek een kwestie van aftellen tot polio voor altijd uit Nederland verdwenen zou zijn.

Veertien jaar later, in in 1971, brak een polio-epidemie uit in Staphorst. Hoe was dat mogelijk, ondanks dat perfecte vaccin? Heel eenvoudig: de orthodoxe hervormde Staphorsters hadden hun kinderen nooit laten vaccineren. En niet alleen zij, alle ’bevindelijk gereformeerden’ weigerden. En doen dat tot op de dag van vandaag. Ze waren, en zijn nog steeds, principieel tegen het ingrijpen in de Voorzienigheid Gods.

Het was een groot drama. Voor de slachtoffers, voor de ouders en voor de hele Staphorster gemeenschap. De hele wereldpers leek in het dorp neer te strijken. Heel even was Staphorst wereldnieuws. Journalisten filmden van achter de heg de begrafenissen van de slachtoffers en de gekwelde dominee. Door de ramen van het ziekenhuis fotografeerden ze de verlamde patiëntjes. Naarmate de epidemie en de publiciteit groeide, zwol ook de discussie aan: moest vaccineren niet verplicht worden gesteld? Waar eindigt de religieuze vrijheid?

Een terugblik Met Hans Cohen (de man die het polio-vaccin naar Nederland haalde), Roelof Kruisinga (in 1971 staatssecretaris van Volksgezondheid), de huisarts, een slachtoffer (voor de rest van haar leven aan een rolstoel gekluisterd) en Hilbrand Nawijn (de zoon van de toenmalige burgemeester).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden