Polen verbaasd over minder gasaanvoer

Een compressiestation voor gas aan de Slowaaks-Oekraïense grens. Beeld reuters
Een compressiestation voor gas aan de Slowaaks-Oekraïense grens.Beeld reuters

Is Rusland begonnen met het dichtdraaien van de gaskraan naar Europa? Of is het tekort in de Poolse gaspijpen een technische kwestie? De cijfers logen er niet om. Maandag daalde de aanvoer uit Rusland met 20 procent, dinsdag was het al 24 procent en woensdag kregen de Polen 45 procent minder.

De Britse Financial Times gaf als verklaring: "Moskou heeft zijn gasexport naar Polen verminderd, in een kennelijke poging te voorkomen dat EU-landen Russisch gas re-exporteren om Oekraïne te helpen."

Rusland levert sinds juni geen gas meer aan Oekraïne. Kiev kan dat deels compenseren met import uit de buurlanden. Simpel gezegd: Rusland verkoopt gas aan West-Europa, en vervolgens levert West-Europa gas aan Oekraïne. Hierdoor omzeilt Kiev - met steun van de EU - de Russische boycot.

Ondergrondse gasopslag
Deze zogeheten 'reverse flow' is Moskou een doorn in het oog. De Financial Times leek dan ook gelijk te hebben. Woensdag was Polen gedwongen de export naar Oekraïne stop te zetten. Dat was precies de dag waarop Europese sancties van kracht werden. Rusland sloeg twee vliegen in één klap, betoogde een koor van commentatoren: Oekraïne afsluiten en Polen straffen, dat binnen de EU het hardst om sancties riep.

De Russen wisten zich ondertussen van de prins geen kwaad: "De schommelingen in de hoeveelheid gas die aan Polen wordt geleverd, worden veroorzaakt door de noodzaak om Russische ondergrondse gasopslag te vullen", aldus een woordvoerder van Gazprom, de Russische gasmonopolist.

Hij werd niet geloofd. "Het is een psychologisch spel", aldus Maciej Ras, expert internationale betrekkingen op de Poolse radio. "De Russen schroeven heel bewust de gastoevoer naar Polen terug." Ook Duitsland en Slowakije meldden dat er minder gas uit het oosten kwam.

Raadselachtig
Het Poolse regering stelde het angstige publiek gerust. De ondergrondse opslag zit propvol. De grote haven voor vloeibaar gas is bijna klaar. Premier Tusk had vorig jaar al beloofd dat zijn land binnenkort ongevoelig zou worden voor Russische gas-chantage.

Het Poolse gasbedrijf PGNiG hield woensdag vol geen opheldering van Gazprom te hebben ontvangen. Maar het persbericht bevatte een raadselachtige zin: "Conform het Jamal-contract heeft PGNiG het recht minder dan, of evenveel als de maximum hoeveelheid per etmaal af te nemen [...] De door PGNiG bestelde volumes waren kleiner dan de maximale hoeveelheden en dus conform het contract."

Wat betekende dat? Was er dan toch niets aan de hand? De Russen beweerden nu zelf dat ze precies hetzelfde volume leveren als in voorgaande dagen. Eventuele schommelingen, zo verklaarde Gazprom, konden conform het contract worden gecompenseerd.

Grondstoffen-expert Andrzej Szczesniak legde uit hoe het zat. Vorige maand stelde hij zijn landgenoten ook al gerust: "Ik weet honderd procent zeker dat Rusland de gaskraan naar Europa niet dichtdraait", zei hij toen. "Als de Russen dat doen, zijn ze in één klap hun geloofwaardigheid als leverancier kwijt." Ook dit keer was het volgens hem loos alarm: "De oorzaak van de hele ophef is dat PGNiG deze week grotere bestellingen plaatste."

Of Gazprom nu zo snel niet aan de grotere vraag kon, of wilde voldoen, blijft onduidelijk. Gisteravond meldde het Poolse gasbedrijf dat de gasstroom uit Rusland weer is toegenomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden