Polen snijdt in eigen vlees om Londen in EU te houden

In Polen heerst onbegrip en woede over het 'weggeven' van het recht op volledige kinderbijslag in de Brexit-discussie. Maar Warschau wil een machtige bondgenoot binnenboord houden.

"Wij hebben al onze doelen bereikt in de onderhandelingen met Groot-Brittannië." De Poolse premier Beata Szydlo klonk als een boer met kiespijn, want welke doelen bedoelde ze?

"In naam van welk belang hebben we de rechten van Poolse werknemers in het buitenland weggegeven?", vroeg Kamila Gasiuk-Pihowicz van de liberale oppositiepartij Nowoczesna zich af. "De uitkomst van deze onderhandelingen is ongunstig voor Polen."

Het is een paradox. De nationalistische regering die de mond vol heeft van het verdedigen van de belangen en de eer van de 'gewone' Pool, stemt ermee in dat de rechten van honderdduizenden Polen in Groot-Brittannië worden beknot. Bovendien dreigen andere West-Europese landen, waaronder Nederland, het Britse voorbeeld te volgen.

Volgens de premier moest erger worden voorkomen. Als Groot-Brittannië uit de EU stapt "verliezen onze werkende landgenoten alle rechten die voortvloeien uit het Britse lidmaatschap van de Unie", aldus Szydlo.

Of die landgenoten in Britse steden en dorpen zo blij zijn met het huidige resultaat is vers twee. "De kinderen van Poolse immigranten betalen de rekening om Groot-Brittannië in de EU te houden", concludeerde Marek Michalski, ooit europarlementariër voor de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), nu een criticus van de regering.

Polen heeft andere redenen om de Britten koste wat het kost binnenboord te houden. Warschau heeft niet veel grote vrienden meer in de EU.

Sinds het aantreden van de PiS-regering is de relatie met Brussel en Berlijn aanzienlijk bekoeld. Uit de EU kwam harde kritiek op de maatregelen waarmee de partij haar greep op de samenleving vergroot. De Commissie startte een officieel onderzoek of wetten met betrekking tot het Constitutionele Hof en de publieke media de rechtsstaat in Polen aantasten.

Daarachter gaat een ander conflict schuil. De PiS-regering wil de EU terugbrengen tot een economische unie en ziet Londen daarbij als belangrijke bondgenoot. "We zijn het eens als het gaat om economie, concurrentie en soevereiniteit", verklaarde premier Szydlo na een ontmoeting met haar Britse ambtgenoot Cameron voor de onderhandelingen. Vooral de Britse eis dat nationale parlementen meer te zeggen krijgen, valt goed in Warschau. Zolang de Britten in de Unie zitten, is er een grote, machtige lidstaat die Brusselse ambities inperkt.

Daarnaast hebben de Polen nog een specifieke wens in Londen neergelegd: Navo-bases die de Russen kunnen afschrikken. "Wij voelen ons nog steeds tweederangs Navo-leden, want Centraal-Europa heeft geen verdedigingsinstallaties en Navo-troepen van betekenis. Dat geeft de Russen een voorwendsel om spelletjes te spelen met de regio", aldus de Poolse minister van buitenlandse zaken, Witold Waszczykowski.

Premier Cameron gaf hem gretig gelijk. "Groot-Brittannië wil heel graag de oostflank van de Navo versterken en uitbouwen", verklaarde hij. "We willen meer doen dan nu. Groot-Brittannië is een van de eerste landen die zich aansloot bij de flitsmacht van de Navo en we dragen zorg voor Navo-aanwezigheid aan de oostflank."

Veel Navo-leden voelen er niets voor de Russen tegen de haren in te strijken. Dat verandert niet door Britse beloftes. Bovendien hoeft Cameron pas de daad bij zijn mooie woorden te voegen op de Navo-top in Warschau. En die is pas twee weken na het Brexit-referendum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden