Polen slaan vaak munt uit 'stallen' van gestolen auto

De Centrale rechercheinformatiedienst (CRI) wond er begin deze week geen doekjes om: de Polen zijn hard op weg de autodieven van Europa te worden. De CRI noemt Polen als belangrijkste exportland voor Nederlandse gestolen auto's.

"Een kwart van de circa 33 000 auto's die vorig jaar in Nederland zijn gestolen, is naar mijn stellige overtuiging verdwenen naar Oost-Europa en dan voornamelijk naar Polen" , stelt directeur Jan Kamp van Europreventie en Expertise in Nijmegen. Kamp en zijn achttien medewerkers, onder wie een groot aantal voormalige politiemensen, hebben dagwerk aan het opsporen van gestolen auto's. De opdrachtgevers van Europreventie en Expertise, een commerciele dochter van de Bovag, zijn voornamelijk verzekeringsmaatschappijen.

De enorme vraag naar Westeuropese auto's, het onvermogen van de Poolse politie en douane om vervalste kentekenbewijzen te onderkennen, maar ook desinteresse bij de autoriteiten om wat aan het probleem te doen, maken Polen volgens Kamp tot een lustoord voor autodieven.

Leo Peperkamp, inspecteur bij Europreventie en Expertise, zal het bezoek dat hij bracht aan een automarkt in Warschau niet snel vergeten. "Ik heb er verschillende auto's zien staan, die in Nederland gestolen zijn. Ik ben naar de politie gestapt om ze daar op te wijzen, maar ze begrepen me niet, of wilden me niet begrijpen."

"De automarkten in Polen worden beheerst door de mafia. Het is heel beangstigend om daar als westerling rond te lopen. Ze weten dat je er niet komt om te kopen en dus willen die lieden dat je zo snel mogelijk verdwijnt."

Tipgevers

Het opsporen van gestolen auto's in Polen laat Europreventie en Expertise sindsdien voornamelijk aan Poolse (freelance) tipgevers over. Maar ook die wagen zich niet op de vele automarkten, die exclusief het terrein van de Poolse onderwereld zijn. Ze beperken zich tot het afstropen van de tientallen parkeerplaatsen, waar de Poolse politie Westeuropese auto's heeft gestald die vermoedelijk van diefstal afkomstig zijn. Want in Polen geldt nog de omgekeerde bewijslast: eigenaren van ingevoerde wagens die niet kunnen aantonen dat ze de auto van hun op papier doorgaans karige inkomen hebben betaald, zijn hun vierwielige prestige-object kwijt.

Peperkamp toont een foto van een Opel Omega. "Die wagen is in 1990 ergens in Twente gestolen. Afgelopen week kregen we een seintje van een tipgever dat de wagen ergens op een parkeerplaats in Polen staat. Al een jaar lang. Of onze opdrachtgever een procedure zal beginnen om de auto terug te krijgen, zal afhangen van de stallingskosten die de eigenaar van de parkeerplaats in rekening brengt. Die bewaarpremie kan oplopen tot 30 000 gulden per jaar."

"De Polen overschatten onze westerse welvaart een beetje" , vindt Kamp. "In beslag genomen auto's worden op een parkeerterrein gezet en het stageld dat de rechtmatige eigenaar moet betalen, ligt tussen de 10 en 20 dollar per dag. Men wacht minstens een half jaar met het melding maken van het confisceren van een gestolen auto. Dat geld hebben ze dan alvast in de knip."

De hoge 'bewaarpremie' die ook voor in beslag genomen auto's uit de middenklasse moet worden betaald, maakt het volgens Kamp echter vaak nauwelijks de moeite om de wagens terug te halen.

De politie slaagt er nauwelijks in om de illegale exodus van auto's richting Oostblok een halt toe te roepen. Bij de politie in Eindhoven, Breda, Apeldoorn, Hengelo en Enschede werden de achterliggende maanden speciale 'Polen-teams' geformeerd, maar het ontbreekt aan tijd en geld voor een structurele aanpak.

"Die Polen zijn professionals" , zegt rechercheur Egbert Slot van de politie Enschede. "Vaak komen ze in groepjes naar Nederland. Willen ze 'Golfjes' en 'Kadettjes' hebben, dan noteren ze willekeurig wat nummerplaten van auto's die ze van dat type zien rond rijden. Vervolgens bestellen ze zelf, of hun Nederlandse handlangers, bij een automaterialenhandel nummerplaten met dezelfde letter- en cijfercombinaties. Met behulp van professionele kopieer-apparatuur zijn ondertussen de valse kentekenbewijzen gemaakt, waarop ze zelf de gegevens intikken. Daarna hoeven dan alleen nog de auto's gestolen te worden en de nummerplaten verwisseld. De Poolse douane en politie weten echt niet hoe Nederlandse kentekenbewijzen er uit zien."

FSO-team

Slot maakte tot voor kort deel uit van het 'FSO-team', genoemd naar de Poolse uitgave van de Fiat, van de Enschedese politie. Dit naar aanleiding van een diefstal van vier dure auto's uit een Enschedese garage. Het ernstige vermoeden dat de daders en/of opdrachtgevers van de diefstal uit Polen afkomstig zouden zijn, kon echter niet worden bewezen.

"We hebben wel vier Nederlandse verdachten aangehouden, die met een van de gestolen auto's door Duitsland oostwaarts reden, maar betrokkenheid van Poolse criminelen hebben we niet kunnen aantonen" , aldus Slot.

De rechercheur pleit niettemin voor het weer instellen van de visumplicht voor Polen die Nederland willen bezoeken. "Dat maakt het misschien iets moeilijker om ongewenste gasten buiten te houden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden