Polen in geldnood door onbetaalbare hypotheken

Veel Polen sloten hun hypotheken de afgelopen jaren af in Zwitserse franken. Met het instorten van de zloty betalen ze nu de rekening.

De zorgen beginnen aan de keukentafel van de gewone Pool. Zoals aan die van Beata en Lukasz. In 2005 namen ze een krediet voor dertig jaar. Net als honderdduizenden andere Polen de afgelopen jaren, stonden ze voor de keuze: Zwitserse franken of Poolse zloty’s. Ze kozen voor franken, zoals de meeste Polen, met het oog op de veel lagere rente. Die rente is nog altijd laag, maar de koers van de frank in vergelijking met de zloty is sinds oktober vorig jaar zo’n 50 procent gestegen.

„We namen 160.000 CHF krediet. Dat was toen 390.000 zloty’s”, zegt Lukasz. Die schuld is sindsdien gestegen tot 438.000 zloty’s, hoewel het bedrag in franken is geslonken tot 146.000. De hypotheeklast is na ruim drie jaar afbetalen dus zwaarder dan ooit. „We gingen ervan uit dat de afbetaling nooit meer dan 2000 zloty’s per maand zou zijn. Afgelopen maand heb ik 3350 overgemaakt”, zegt Lukasz, een leraar. Beata werkt eveneens in het onderwijs. „Dat betekent dat we nu twee derde van ons gezamenlijke inkomen aan de bank moeten afdragen.”

Het gezin heeft twee kleine kinderen en geen perspectief op meer inkomsten. „We kopen nooit kleren voor de kinderen. Gelukkig heb ik vriendinnen met oudere kinderen, van wie we spullen krijgen”, zegt Beata. „Maar ik voel me schuldig, want iets extra’s, zoals naar het zwembad, kan niet meer.” Gelukkig zijn er nog de ouders. „Soms schieten ze bij als we eten kopen, of als we niet genoeg hebben voor de afbetaling van het huis.”

Lukasz en Beata zijn geluksvogels. De ingezakte zloty-koers maakt hen het leven moeilijk, maar niet onmogelijk. Zij kochten nog voor de grote prijsexplosie in Warschau de grond onder hun huis. „Als we het huis zouden verkopen, kunnen we de hypotheek afbetalen en kleiner gaan wonen”, rekent Lukasz voor.

De meeste van hun vrienden en kennissen hebben die nooduitgang echter niet. Lukasz laat een foto zien van het huis van een kennis. Het is een geraamte zonder ramen en deuren. „Hij verkocht zijn woning in Warschau en voor de helft van het geld kocht hij deze grond. De andere helft investeerde hij op de beurs.” Door de spectaculaire val van Poolse aandelen zit de kennis nu met een half-af huis en hokt hij in een gehuurd kamertje met vrouw en kind.

Het zijn verhalen die iedereen kent. Zoals dat van een ander echtpaar dat even buiten Warschau een huis kocht. Ze besloten vorige zomer voor 3 miljoen zloty’s krediet te nemen, af te betalen in franken. Die drie miljoen zijn er nu vier-en-een-half, terwijl de waarde van het huis onder de drie miljoen is gezakt. Ze hebben geen behoefte hun verhaal in detail te vertellen. De vakantie aan de Middellandse Zee is geannuleerd.

„De banken strooiden met krediet”, zegt meneer Sobieski, die een klein koeriersbedrijf runt in Warschau. „Een kennis van mij ging naar de bank en kreeg op basis van zijn identiteitsbewijs en zijn paspoort een hypotheek van bijna 400.000 zloty’s. Dat is twee, drie jaar geleden.”

Hijzelf had gelukkig niet zo veel ’geluk’. „Ik heb alleen een consumptief krediet van 7000 frank. Daarover hoefde ik maar 5 procent rente te betalen. Dat is niets, als je bedenkt dat de rente over een consumptief krediet in zloty’s 20 procent bedroeg.” Het afbetalen lukt wel, maar ook voor hem geldt: geen vakantie aan de Middellandse Zee dit jaar. „De Poolse Oostzee is ook mooi.”

Veel in geldnood verkerende Polen zetten hun huis te koop of te huur, zoals hier in Warschau. (FOTO REUTERS) Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden