Polen erkent slachtoffer van CIA-acties

amsterdam – - Er zit schot in het onderzoek naar geheime CIA-vluchten en -gevangenissen in Polen. Het Openbaar Ministerie maakte er gisteren bekend dat Abd al-Rahim al-Nasjiri de status van slachtoffer krijgt. Daarmee geven de aanklagers aan dat er gerede kans is dat de Saoediër inderdaad door Amerikanen illegaal naar Polen vervoerd is.

Van onze redactie buitenland

Het onderzoek naar de illegale CIA-handelingen loopt al sinds 2008, en werd destijds begonnen onder grote Europese druk. Polen is een van de landen in Europa die zich medeplichtig zouden hebben gemaakt aan het omstreden rendition-programma van de Amerikanen – het ontvoeren van terreurverdachten naar territorium buiten de Verenigde Staten om ze daar hardhandig te ondervragen. Het Poolse onderzoek voltrekt zich grotendeels in het geheim, maar onlangs lekte via de Poolse pers uit dat justitie bewijzen verzamelt om verantwoordelijke politici te kunnen vervolgen.

Abd al-Nasjiri is volgens de Amerikanen geen kleine jongen – hij zou het brein zijn achter de aanslag op het marineschip USS Cole voor de kust van Jemen, waarbij in 2002 zeventien Amerikanen om het leven kwamen. De Saoediër werd in 2002 opgepakt in de Verenigde Arabische Emiraten, om vervolgens verplaatst te worden naar verschillende geheime CIA-gevangenissen, eerst in Afghanistan, daarna in Thailand, en vervolgens in Polen.

Daar zou hij in december 2002 gedurende twee weken mishandeld zijn door een Amerikaanse geheim agent met de codenaam ’Albert’. Volgens bronnen van persbureau AP zou deze ’Albert’ de geblinddoekte Al-Nasjiri onder meer hebben bedreigd met een pistool en een drilboor. CIA-directeur Hayden erkende in 2008 bovendien dat Al-Nasjiri slachtoffer was van waterboarding (bijna-verdrinking), mogelijk in Polen.

Nu Al-Nasjiri in het Poolse onderzoek is opgewaardeerd tot slachtoffer, krijgt zijn advocaat een rol in de rechtsgang. Tegen persbureau AP zei de advocaat dat hij verwacht dat de zaak zal eindigen in een aanklacht tegen de verantwoordelijke Poolse functionarissen. Politici die destijds aan de macht waren – oud-president Aleksander Kwasniewski en oud-premier Leszek Miller – hebben tot dusver altijd ontkend dat er Amerikaanse gevangenissen in hun land waren.

Al-Nasjiri slijt zijn dagen intussen in Guántanamo, waar hij in 2006 definitief belandde. De regering-Obama heeft zijn zaak inmiddels stilgelegd en maakte onlangs bekend dat er voorlopig geen aanklacht geformuleerd zal worden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden