Polen dreigt Europese Commissie voor Hof te slepen

RECHTSSTAAT | Eurocommissaris Timmermans zet vandaag mogelijk nieuwe stap in procedure tegen Warschau.

Polen is niet van plan in te binden in zijn conflict met de Europese Commissie over democratie en rechtsstaat. Mogelijk besluit die commissie, in de persoon van Frans Timmermans, vandaag een nieuwe stap te zetten in een nooit eerder bewandelde rechtstaatprocedure. Maar die procedure is onwettig, stelt Jaroslaw Kaczynski, leider van de conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

Oud-premier Kaczynski zegt dat Polen 'op elk moment' naar het Europees Hof van Justitie kan stappen om de rechtsstaat-procedure aan te vechten.

Ook de Poolse minister Waszcykowski van buitenlandse zaken zegt dat de acties van de Europese Commissie niet zijn opgenomen in de laatste versie van het EU-verdrag, het Verdrag van Lissabon. "De procedure is gebaseerd op een bepaalde praktijk die is bedacht door EU-functionarissen."

De kwestie draait om het Poolse Constitutionele Hof. Sinds de PiS-regering eind vorig jaar aan de macht kwam, heeft zij enkele wijzigingen bij dat hof doorgevoerd die volgens Brussel de onafhankelijkheid in gevaar brengen. De regering weigert drie rechters te aanvaarden die onder het vorige parlement zijn benoemd en heeft een voor haar nadelige uitspraak van het hof niet gepubliceerd in het staatsblad. In januari zette Timmermans de rechtsstaat-procedure in werking die sinds 2014 bestaat en waarvan hij als Nederlands minister van buitenlandse zaken een warm voorstander was. Met die eerste stap kwam een dialoog op gang tussen de commissie en de Poolse regering die moeizaam verloopt. Warschau is van mening dat EU-instanties zich niet moeten bemoeien met beslissingen van een democratisch gekozen regering.

Vorige week was Timmermans in Warschau voor een gesprek met premier Beata Szydlo, maar dat leverde weinig meer op dan uitstel van een volgende stap in de procedure. Gisteren sprak hij haar telefonisch opnieuw in een laatste poging om de Polen tot concessies te dwingen. Over dat gesprek is niets naar buiten gebracht.

Mochten beide kampen volharden in hun standpunten, dan zal Timmermans vandaag waarschijnlijk bekendmaken dat de tweede stap van de procedure in werking treedt. In die officiële 'opinie' staat dat de democratie en het respect voor fundamentele rechtsbeginselen gevaar lopen in Polen, en dat het land twee weken de tijd krijgt om de aanbevelingen op te volgen.

Helemaal aan het einde van de lange procedure zou Polen zijn stemrecht kunnen verliezen in Brussel, maar de vereiste unanimiteit onder de overige 27 lidstaten lijkt onhaalbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden