Polemiekwinnaar Jansen maakt gehakt van Stienen

Anton Dautzenberg slikt geruchtmakende rede over boek Van der Heijden in

"Misschien spreekt er uit de ruwe en grove woorden van deze polemiek wel een groter en vooral eerlijker begaan zijn met Tonio dan uit al die huilerige lofprijzingen van het boek."

Aldus luidde het oordeel van de jury, gisteren voorafgaand aan de Avond voor de Polemiek, over de geruchtmakende rede van schrijver Anton Dautzenberg, die hij tijdens de avond weer introk. Tot grote verrassing van publiek en jury.

Met een haatdragende brief vol beledigingen aan de overleden zoon Tonio van A.F.Th. van der Heijden deed Dautzenberg een gooi naar 'het Scalpel', een prijs voor beste polemist van het jaar. In een stampvolle Balie in Amsterdam moest hij het opnemen tegen negen andere kandidaten, onder wie Marcel van Roosmalen, Mariska Orbán en Joris van Casteren.

Winnaar werd arabist Hans Jansen (1942). Die nam in zijn rede een collega-arabist op de hak: Petra Stienen, volgens Jansen een 'politiek-correct goedmens' die er veel te naïeve opvattingen op nahoudt over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Zo heeft Stienen volgens hem "het beeld geschapen dat de Arabische Lente een bevrijdingsfestival is, in plaats van een bewust gecreëerde chaos die zal uitlopen op een reeks van staatsgrepen door shariafundamentalisten en beroepsmoslims."

Yoeri Albrecht, voorzitter van De Balie en ook lid van de jury: "De jury was zeer verdeeld. We hebben er zeer lang over gedaan om een oordeel te vellen, maar we kozen uiteindelijk voor Jansen. Wat hij doet, is de goedgelovigheid van mensen aankaarten. Ze blijven eenzijdig optimistisch over iets wat ook echt de verkeerde kant opgaat. Jansen haalde er concrete, controleerbare voorbeelden bij. Zijn toon is polemisch, zonder al te grof te zijn. Dat maakt het een sterke rede."

Grofheid is niet iets waaraan het in Dautzenbergs rede zou ontbreken. In de aanvankelijke versie was hij zeer beledigend over Tonio, die op 21-jarige leeftijd verongelukte. Maar tijdens de Avond veranderde Dautzenberg zijn betoog halverwege ingrijpend. De schrijver hekelde de opzet van de wedstrijd, hij vond dat het denkende deel der natie juist stelling zou moeten nemen tegen 'de debilisering van de samenleving.' "Maar ze doen er dus zelf aan mee", vond Dautzenberg. "Deze polemiek richt zich niet tegen Tonio, maar tegen de organisatie van deze avond."

Jurylid Albrecht was geenszins van zijn stuk gebracht; hij sprak na afloop over een briljante actie. "Dit is een echte polemist."

De Avond van de Polemiek vindt jaarlijks plaats op de sterfdag van Theo van Gogh om 'het belang van polemiek' te benadrukken. In 2010 was de eerste editie. Eerdere winnaars waren Hafid Bouazza en Jaffe Vink. De avond werd mede werd georganiseerd door Het Parool, dat de polemieken de komende tijd in de krant zal plaatsen. Hoofdredacteur Barbara van Beukering aarzelde eerst nog over de rede van Dautzenberg, maar met zijn wijzigingen heeft hij die twijfels weggenomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden