Pokeren met een faillissement als inzet

Vakbondsleden zijn blij omdat V&D hun lonen niet mag verlagen, niet-leden boos omdat de uitspraak niet voor hen geldt. Maar in het onderhandelingsspel zou eigenaar Sun Capital best nog wel eens de faillissementskaart kunnen spelen.

De eigenaar van V&D, de Amerikaanse investeringsmaatschappij Sun Capital, speelt het pokerspel om kostenverlaging bij het Nederlandse warenhuis bikkelhard. Een loonoffer van het personeel van 11 miljoen euro door een structurele salarisverlaging werd door de rechter gisteren afgewezen. De ervaring leert dat Sun Capital altijd enkele hoge kaarten tegen zijn borst houdt om uit te spelen, waarbij zelfs verliezen een kans is. Vijf vragen en antwoorden over het spel rond het warenhuis.

Wat voor drukmiddelen heeft V&D nog om tot loonsverlaging te komen?

Tijdens het kort geding over de korting op de salarissen een week geleden, zei commissaris Jacob de Jonge van V&D dat het bedrijf naast de aankoopsom van het warenhuis in 2010 al 105 miljoen euro heeft geïnvesteerd en nog geen euro terugzag. In 2014 werd een verlies geleden van 55 miljoen, bovenop de vele miljoenen aan verliezen in voorgaande jaren. Dus is een loonoffer een voorwaarde voor de redding van het warenhuis. Pas dan investeert Sun Capital nog eens 60 miljoen euro in het dochterbedrijf. Geen loonoffer, geen redding, zo suggereert de top van V&D, en dan volgt automatisch surseance, oftewel het aanvragen van uitstel van betaling. Het is het voorportaal van een faillissement.

Een dreigende surseance of faillissement is toch voor geen van de partijen goed?

Normaal gesproken is dat waar. Als er surseance wordt aangevraagd, krijgt V&D een door de rechtbank benoemde bewindvoerder, die samen met de directie de problemen moet oplossen. Eenzijdig de lonen verlagen, zoals het bedrijf wil, kan ook in dit stadium niet, maar de druk op vakbonden en personeel wordt dan immens groot om toch een loonoffer te brengen. Zeker nu de hoogte van het loon het enige obstakel is om door te gaan, want de banken willen de kredietlijn met 50 miljoen euro uitbreiden en de pandjesbazen leveren 24 miljoen huur op jaarbasis in. Uitstel van betaling kan in een mum van tijd uitmonden in een faillissementsaanvraag en dan staat het personeel op straat. De werknemers en de bonden kunnen nu nog uit twee kwaden kiezen. Een loonoffer is dan ineens minder erg en dat weet Sun Capital.

Durft Sun Capital een faillissement tot inzet van dit pokerspel te maken?

Sun Capital is een bikkelharde investeerder, die een rendement eist van 20 tot 25 procent per jaar op geïnvesteerd vermogen en geen aanhoudende verliezen duld. Tweeenhalf jaar geleden lieten de Amerikanen zonder met hun ogen te knipperen het postorderbedrijf Neckermann failliet gaan. Sun Capital kon het niet eens worden met de Duitse bonden over de kosten van een grootscheepse reorganisatie om het bedrijf weer gezond te maken. De moedermaatschappij van V&D had niet meer dan 25 miljoen over voor een afvloeiingsregeling bij Neckermann. De bonden eisten meer, dus Neckermann ging failliet.

Als V&D failliet gaat, kost het de eigenaren vele tientallen miljoenen. Is dat het waard?

Dreigen met een faillissement kan werknemers en vakbonden toch dwingen akkoord te gaan met een loonoffer, dat is beter dan werkloos te worden. Sun Capital speculeert hierop. Komt er geen akkoord dan kan de Amerikaanse durfinvesteerder besluiten zijn verlies te nemen om grotere verliezen te voorkomen. Zo denken deze durfinvesteerders.

Kan de huidige eigenaar na een faillissement van V&D nog een rol spelen?

Sun Capital kan blufpoker spelen volgens het credo: de winnaar krijgt de pot. In principe staat de moedermaatschappij van V&D buitenspel na een faillissement. Een curator neemt het warenhuis over, ontslaat al het personeel en probeert V&D als geheel of in delen te verkopen tegen een zo hoog mogelijke restwaarde.

Het loven en bieden begint, maar niets belet Sun Capital om mee te bieden om V&D tegen een zacht prijsje weer te bemachtigen, maar dan zonder duur personeel en onrendabele vestigingen. Het kan zo een veel goedkopere cao opleggen aan nieuwe werknemers. De vakbonden staan nu wel aan de kant. Het is weinig vertoond, maar het kan.

Bij het kinderopvangbedrijf Estro is deze truc vorig jaar ook uitgehaald. Sterker nog: de constructie werd er bedacht. De investeerder liet Estro failliet gaan en kocht de kinderopvang via een andere dochter in afgeslankte vorm in een mum van tijd terug, zonder dat andere partijen mee konden dingen.

Bij Sun Capital zal deze truc met grote interesse zijn gevolgd om zo met een pokerface goedkoop alle fiches op de pokertafel naar zich toe te kunnen schuiven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden