Poëzie zonder woorden voor het eerst op video

Gedichten in gebarentaal. Alleen wie die taal beheerst, zal ze begrijpen. Andersom zal een dove weinig plezier beleven aan gesproken poëzie, maar mogelijk komen beide groepen dank zij Poëzie in Gebarentaal nader tot elkaar. Die uitgave brengt gedichten met en zonder woorden, om te zien en te lezen. Het gaat om een videoband, waarop dertien verzen van de dove Amsterdamse dichter Wim Emmerik in gebarentaal staan plus twee daarin vertaalde gedichten van Ernst van Altena en Simon Vinkenoog. Bij de band hoort een boekje met alle teksten in gewoon Nederlands.

Eigenlijk is poëzie niks voor doven, zegt de woordvoerster van de stichting Madido (maatschappelijke dienstverlening aan doven). “Poëzie is gebaseerd op horen, klanken, intonatie, uitspraak, allemaal dingen waar een dove niets mee kan. Het Nederlands is voor hem in feite een vreemde, tweede taal. Zijn eerste taal is de gebarentaal, met een eigen grammatica en een eigen woordenschat. In gebarentaal staat het onderwerp bijvoorbeeld op een heel andere plaats dan in het Nederlands. Daarom zal een dove problemen blijven houden met die tweede taal, zich er moeilijker in uitdrukken en vaak taalfouten maken.”

Horenden begaan volgens haar vrijwel altijd de vergissing te denken dat wie niet horen kan, wel gewoon boeken kan lezen. Fout. Wie nuances en uitdrukkingen in de vreemde taal ontgaat, leest anders dan een horende. Daarom zijn literair proza en poëzie niet direct razend populair onder doven; aan de krant - die lezen de meesten wel - hebben ze hun handen al vol. Toch is er onder doven wel degelijk belangstelling voor theater, liedjes en dichters, van wie behalve Wim Emmerik ook Gertjan de Kleer hoog aangeschreven staat. Maar dat is een beperkte groep, precies als onder horenden.

Poëzie in Gebarentaal wordt met enig feestgedruis in Amsterdam gepresenteerd. Videoband en boekje kosten samen vijftig gulden en zijn te bestellen bij uitgeverij Het Komplex, p/a Dijkstraat 109 - 1011 GL Amsterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden