Poetins peptalk: 'Ik zou het geen crisis willen noemen'

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn persconferentie vandaag. Beeld EPA
De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn persconferentie vandaag.Beeld EPA

De Russische economie zal maximaal twee jaar nodig hebben om te herstellen van de huidige crisis. Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin voorspeld op zijn jaarlijkse persconferentie in Moskou. Hij probeerde het vertrouwen in de roebel te herstellen en gaf het Westen er stevig van langs.

"Het is duidelijk dat in de toekomst groei onvermijdelijk is. De economie zal weer gaan groeien", zei Poetin.

"Hoe lang dat duurt weten we niet precies, maar we denken dat het zelfs in de minst gunstige omstandigheden op z'n hoogst twee jaar gaat duren. Maar de verbetering kan ook sneller komen, misschien zelfs al halverwege volgend jaar."

De Russische economie stevent af op een recessie door de sterk gedaalde olieprijs en de val van de Russische munt de roebel. De Russische economie drijft vooral op inkomsten uit de olie- en gaswinning.

'Te eenzijdig'
Poetin erkende dat Rusland te eenzijdig afhankelijk is van die inkomsten, en dat de Russische regering "heeft gefaald in het diversifiëren van de economie"; het versterken van andere sectoren in het Russische bedrijfsleven. Volgens de president kan de economie in de komende twee jaar minder afhankelijk worden gemaakt van de opbrengsten uit olie en gas.

De huidige economische problemen en de val van de roebel zijn volgens hem puur het gevolg van "externe factoren", zoals de scherpe daling van de olieprijs. De westerse sancties zijn volgens Poetin voor zo'n 25 tot 30 procent verantwoordelijk voor de duikvlucht van de Russische munt.

Hij zei dat de Russische begroting op orde is, en dat de inkomsten nog steeds groter zijn dan de uitgaven. Volgens Poetin heeft Rusland als reserve nog 419 miljard dollar in kas.

null Beeld afp
Beeld afp

'Reserves niet verspillen'
Poetin gaf verder aan dat de Russische centrale bank zijn reserves niet moet verspillen aan interventies ter ondersteuning van de roebel. Die verloor dit jaar bijna de helft van zijn waarde door de grote zorgen over de Russische economie en de daling van de olieprijs.

De centrale bank heeft dit jaar al meer dan 80 miljard dollar uitgegeven om de koers van de roebel te steunen, en verhoogde deze week de rente plotseling met 6,5 procent tot 17 procent. Het optreden van de centrale bank noemde hij 'in het algemeen adequaat', maar hij zei wel dat 'sommige stappen wellicht wat sneller genomen hadden mogen worden'.

Poetin probeerde duidelijk de zorgen van de markten weg te nemen en de koers van de roebel omhoog te praten door een positief verhaal te houden. Van het woord 'crisis' wilde hij niet weten. "Ik geloof niet dat je het een crisis kunt noemen. Maar noem het zoals je wilt", zei hij.

Over de stijgende prijzen in Rusland beloofde hij zijn burgers dat de regering de vinger aan de pols zal houden. "De regering zal ook maatregelen moeten nemen. De brandstofprijzen, de voedselprijzen, daar moeten we iets aan doen", aldus het Russische staatshoofd.

Evenement
De jaarlijkse persconferentie van Poetin in Moskou is een evenement waar honderden journalisten uit Rusland en het buitenland bij aanwezig zijn. Lang duren kan het ook. Tijdens de persconferentie van vorig jaar was Poetin een uur of vier aan het woord. Vandaag hield hij het op ruim drie uur.

Doorgaans krijgt de president weinig kritische vragen, want vaak krijgen alleen Kremlingezinde journalisten het woord. Een van hen prees Poetin vanochtend voor zijn optimisme. Maar ditmaal mochten ook een aantal journalisten die kritisch staan tegenover de lijn van het Kremlin, vragen stellen.

Naar de persconferentie werd dit jaar extra uitgekeken, vanwege het steeds dieper wordende economische dal waar Rusland op afstevent. Velen waren benieuwd hoe Poetin zou reageren op de economische neergang en de val van de roebel en de olieprijs. Hij had zich daar tot nu toe in het openbaar nog nauwelijks over uitgelaten.

Poetin bekritiseerde ook de uitbreiding van de Navo in oostelijke richting, na de val van de Berlijnse muur. En hij uitte kritiek op de Oekraïense regering, die volgens hem geen geweld had mogen gebruiken tegen de separatisten in het oosten van het land.

"Als Oekraïne vrede wil, moet het al zijn regio's respecteren", aldus het Russische staatshoofd. Hij zei er voor te zijn dat Oekraïne een politieke entiteit blijft.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Beer aan de ketting
De Verenigde Staten en de Europese Unie kregen er van Poetin flink van langs. Volgens de Russische president hebben de aan Rusland opgelegde sancties weinig te maken met de Russische bezetting van het Oekraïense schiereiland Krim, maar zijn ze vooral een poging om Rusland te verzwakken.

Hij gebruikte daarvoor de metafoor van de beer, een bekend Russisch symbool. "Soms denk ik wel eens, ze zouden de beer honing en bessen moeten laten eten in het bos, hem met rust moeten laten", aldus Poetin. "Maar dat doen ze niet. Ze proberen hem altijd aan de ketting te leggen, en als ze daarin slagen trekken ze zijn tanden en nagels."

Daarmee bedoelt hij Ruslands nucleaire arsenaal, licht Poetin toe. "Als zijn nagels en tanden zijn uitgetrokken, is de beer niet langer nodig. Hij wordt een opgezet beest. De kwestie is niet de Krim, de kwestie is dat wij onze soevereiniteit en ons bestaansrecht beschermen."

Veel Russen stonden de afgelopen dagen in de rij om nog allerlei importproducten te kopen, om prijsstijgingen door de val van de roebel voor te zijn. Beeld ap
Veel Russen stonden de afgelopen dagen in de rij om nog allerlei importproducten te kopen, om prijsstijgingen door de val van de roebel voor te zijn.Beeld ap

Nieuwe EU-sancties tegen Krim

Juist op de dag van Poetins persconferentie heeft de Europese Unie besloten nieuwe sancties ingesteld die investeringen en handel op de Krim moeten bemoeilijken. Het Russische ministerie van buitenlandse zaken noemde de extra sancties 'volslagen onacceptabel'.

Brussel wil met de strafmaatregelen laten zien dat het de annexatie van het Oekraïense schiereiland door Rusland, afgelopen april, niet accepteert. De nieuwe sancties werden al verwacht. Deze week kondigden ook de Verenigde Staten al extra sancties af tegen Rusland.

Vanaf zaterdag mag er door Europese bedrijven niet meer worden geïnvesteerd in de Krim. De bedrijven mogen ook geen vastgoed kopen op het schiereiland, noch mogen ze daar gevestigde bedrijven financieren. Ook mogen de transport-, telecom- en energiesector geen goederen meer leveren aan de Krim of bedrijven die daar gevestigd zijn. Verder is het winnen van olie, gas en grondstoffen verboden.

De haven van Sebastopol wordt bovendien verboden gebied voor Europese cruiseschepen, tenzij de nood aan de man is en dit de enige optie is om aan land te komen. De steden rond de Zwarte Zee zijn een zeer populaire bestemming bij toeristen.

De nieuwe sancties komen bovenop eerdere maatregelen, die in juli werden ingesteld. Daardoor werd het al moeilijker om te investeren in bepaalde economische sectoren en in infrastructuur op de Krim. De sancties moeten vooral Rusland treffen.

De unie nam eerder ook al strafmaatregelen tegen Rusland wegens zijn bemoeienis met buurland Oekraïne en de illegale annexatie van de Krim. Zo heeft zij onder meer een zwarte lijst opgesteld met personen die de EU niet in mogen, onder wie een aantal huidige leiders van de Krim. Ook staan er bedrijven op waarvan tegoeden in de EU werden bevroren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden