Poetins nieuwste zet: weg uit Syrië

Terugtrekking Russen lijkt ingegeven door angst voor gezichtsverlies

Hij verrast de wereld weer. De tacticus Vladimir Poetin kondigde gisteren uit het niets aan zijn troepen terug te trekken uit Syrië. Niemand had daar rekening mee gehouden. Net zoals niemand ruim vijf maanden geleden zag aankomen dat Rusland zich militair zou gaan mengen in de strijd in Syrië.

"We hebben onze doelen bereikt", zo beargumenteerde Poetin zijn besluit gisteren op de Russische tv waar hij een ontmoeting had gearrangeerd met de Russische ministers van defensie en buitenlandse zaken.

Welke doelen dat precies zijn, blijft gissen. De oorlog in Syrië duurt voort. De Syrische president Bashar Assad - bondgenoot van Poetin - heeft met hulp van Rusland weliswaar wat terrein teruggewonnen, maar de jihadisten van Islamitische Staat en Al-Nusra zijn niet verslagen. Sterker nog, de strijd in Syrië wordt alleen maar complexer nu ook Turkije en Saudi-Arabië zich erin dreigen te mengen.

Dat weet Poetin als geen ander. Het lijkt erop dat hij eieren voor zijn geld kiest en zich terugtrekt voordat Rusland gezichtsverlies lijdt en dat thuis moet uitleggen. Dat laatste is voor de Russische president van cruciaal belang, want Poetin houdt er niet van zijn verlies toe te geven.

Het is één van de redenen dat hij de strijd in Syrië ruim vijf maanden geleden verkoos boven die in Oekraïne. Dat dreigde een uitzichtloos conflict te worden. De staatstelevisie speelde daar handig op in door van de ene op de andere dag het onderwerp Oekraïne te verbannen van het beeldscherm en de Russen die vochten in Syrië te portretteren.

De timing voor de verrassende aankondiging van gisteren, is overigens ook weer niet zo toevallig. Het vredesoverleg over Syrië wordt deze week weer hervat. Het lijkt erop dat Poetin met zijn besluit zich van zijn beste kant wil laten zien aan de onderhandelingstafel. Dat zal zijn geloofwaardigheid in de internationale arena ten goede komen. "Onze strijdkrachten hebben de voorwaarden voor het vredesoverleg geschapen", aldus Poetin.

En Assad? Die zou door het Kremlin telefonisch op de hoogte zijn gebracht, maar niemand weet wat er tijdens dat gesprek is besproken. Over de toekomst van de Syrische president zou het in ieder geval niet zijn gegaan. Een reactie van het Syrische regime bleef vooralsnog uit, hoewel de staatstelevisie een quote van Assad uitzond die benadrukt hoe belangrijk de samenwerking tussen Rusland en het Syrische regeringsleger is "in de strijd tegen het terrorisme en het waarborgen van de veiligheid in het land".

Overigens benadrukt Poetin dat hij Assad blijft steunen. Zo blijven de marine- en luchtmachtbasis die Rusland in Syrië gebruikt functioneren. Op dit moment zijn er zo'n vijftig Russische straaljagers en helikopters actief in het land. Maar de Russische militairen - niemand weet hoeveel dat er precies zijn - worden vanaf vandaag teruggehaald.

"Ik hoop dat dit besluit een signaal afgeeft aan alle betrokken partijen. Ik hoop dat het vertrouwen schept en uiteindelijk bijdraagt aan een vreedzame oplossing." Met deze quote gaf Poetin gisteren alvast een voorzet voor zijn nieuwe strategie: de vredestichter. "Eerst zien, dan geloven", zo reageerde de Nederlandse minister van buitenlandse zaken Bert Koenders op het besluit. Want het is altijd weer afwachten wat voor nieuwe verrassing Poetin in petto heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden