Update

Poetin: 'Neerhalen vliegtuig is mes in de rug'

Beeld epa

De Navo roept op tot 'kalmte en de-escalatie' nadat vanochtend een Turkse F16 een Russisch gevechtsvliegtuig neerhaalde omdat dat het Turkse luchtruim schond. De Russische president Poetin reageerde woedend en noemde het een 'dolkstoot in de rug'. Moskou ontkende de schending van het Turkse luchtruim aan de grens met Syrië in alle toonaarden.

Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg zei na de spoedvergadering die vanmiddag door Turkije bijeen werd geroepen dat alle partijen voorzichtig moeten zijn en moeten bijdragen aan het reduceren van de spanningen die vandaag zijn ontstaan na het neerhalen van de Russische straaljager.

Stoltenberg zei ook dat de Navo-lidstaten de Turkse lezing van wat er gebeurd is steunen. Ankara stelt dat twee Russische jagers het Turkse luchtruim binnendrongen. Het vliegtuig dat de Turken neerschoten zou door hen in vijf minuten wel tien keer zijn gewaarschuwd voordat het vuur werd geopend door Turkse F16's. Turkije heeft zich in oktober ook al beklaagd over Russische toestellen boven zijn grondgebied.

Volgens Stoltenberg is er inmiddels contact geweest tussen Ankara en Moskou. Hij riep beide partijen op verdere directe contacten te leggen en escalatie te voorkomen.

President Poetin reageerde vanmiddag furieus. Hij beschouwt het neerhalen van het vliegtuig als een 'dolkstoot in de rug' en noemde Turkije 'handlanger van de terroristen'. Hij waarschuwde dat het incident consequenties zal hebben voor de Turks-Russische betrekkingen. Volgens Poetin bedreigden de piloten niemand, en vlogen ze in het Syrische luchtruim.

Poetin hekelde verder de stap van Turkije om de Navo bijeen te roepen voordat het land aan Rusland tekst en uitleg had gegeven.

Het Russische ministerie van defensie meldde eerder vandaag al dat het vliegtuig boven Syrië vloog en niet in het Turkse luchtruim. "We onderzoeken de omstandigheden van de crash. Het ministerie wil benadrukken dat het vliegtuig zich de hele tijd boven Syrisch grondgebied bevond. Dat blijkt uit objectieve meetgegevens", schrijft het ministerie in een online verklaring en op Twitter.

Het Russische defensieministerie zei de acties van de Turkse luchtmacht te beschouwen als 'een onvriendelijke daad' en heeft de Turkse defensieattache in Moskou op het matje geroepen.

De Russische straaljager, een Soechoj SU-24, kwam zo'n 40 kilometer van de Syrische havenstad Latakia neer. Daar bevindt zich de basis van de Russische gevechtsvliegtuigen die sinds eind september de strijdkrachten van de Syrische president Assad bijstaan.

Vriendschap op het spel
Rondom Latakia wonen voornamelijk Turkmenen: Syriërs met Turkse wortels, die bondgenoten zijn van Ankara in de strijd tegen Assad. Rusland steunt het grondoffensief van de Syrische president in dit gebied, maar volgens de Turkse regering zijn daar helemaal geen opstandelingen actief en zijn de beschietingen gericht tegen de Turkmenen.

De Turkse president Erdogan heeft al eerder laten vallen dat Poetin de vriendschap met Turkije op het spel zet met zijn deelname aan het conflict in Syrië. Het Turkse ministerie van buitenlandse zaken riep de Russische ambassadeur afgelopen vrijdag nog op het matje om hem te bezweren dat Rusland moet stoppen met het bestoken van Turkmeense dorpen in Syrië. Die aanvallen zouden 'niet bijdragen aan de strijd tegen terrorisme' en 'ernstige gevolgen' kunnen hebben, zo waarschuwde Turkije.

(tekst loopt door onder video)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden