Poetin laat Chodorkovski gaan

Beeld EPA

Michail Chodorkovski (50) is vrijdag na tien jaar cel vrijgekomen, nadat de Russische president Vladimir Poetin hem gratie had verleend.

Chodorkovski heeft de gevangenis rond 12.15 uur lokale tijd verlaten, meldt het Russische persbureau Interfax.

Poetin maakte donderdag al bekend dat hij van plan was de oud-oliemagnaat gratie te verlenen, mede omdat Chodorkovski's moeder ziek is. Poetins verrassende besluit volgt op een amnestiewet, die deze week door het parlement is aangenomen ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van de Russische grondwet.

Volgens Poetin had Chodorkovski om gratie gevraagd, maar diens advocaten en ouders zeiden van niets te weten. "Wij weten niets van een gratieverzoek", vertelde een verraste Marina Chodorkovskaja eerder tegen de krant Novaja Gazeta. "Ik hoop zeer dat uiteindelijk het gezond verstand zegeviert en ze Misja vrijlaten."

Rijkste man
Bij zijn arrestatie in oktober 2003 was Michail Chodorkovski (nu 50) de rijkste man van Rusland. Hij stond aan het hoofd van het succesvolle oliebedrijf Yukos, dat na zijn veroordeling is ontmanteld en grotendeels, via een duistere tussenfirma, is overgegaan in handen van het staatsoliebedrijf Rosneft. Chodorkovski hoopte op basis van Yukos de eerste Russische multinational te stichten.

Hij bemoeide zich ook steeds meer met de politiek en gaf financiële steun aan verschillende oppositiepartijen, wat hem verdacht maakte in de ogen van het Kremlin. Met zijn zakenpartner Platon Lebedev werd hij na een politiek getint proces veroordeeld op beschuldiging van fraude en belastingontduiking. Hij zou vrijkomen in 2011, maar in 2010 volgde een nieuwe omstreden veroordeling wegens diefstal. Chodorkovski's nieuwe termijn zou aflopen in augustus volgend jaar.

Pussy Riot
Chodorkovski is niet de enige die vrijkomt onder de nieuwe wet. Poetin verleent gratie aan mogelijk meer dan 25.000 gevangenen, waaronder de twee vrouwen van de punkband Pussy Riot, die tot twee jaar strafkamp zijn veroordeeld voor hun deelname aan een anti-Poetinactie in een Moskouse kathedraal. De opvarenden van het Greenpeaceschip Arctic Sunrise komen ook in aanmerking voor amnestie, net als een aantal deelnemers aan een oppositiedemonstratie in mei vorig jaar. Tegen sommigen van hen is het proces inmiddels stopgezet.

De amnestie kan een punt zetten achter verschillende geruchtmakende zaken, die de afgelopen jaren het imago van Rusland in de wereld geen goed hebben gedaan. Dat dat minder dan vijftig dagen voor de Olympische Winterspelen in Sotsji gebeurt zal nauwelijks toeval zijn. "Dit is nu in het belang van Poetin", zei Chodorkovski's vader Boris in een eerste reactie tegen de internetkrant Slon. "Vanwege de Olympiade." De milde houding ten aanzien van Chodorkovski kan ook betekenen dat het Kremlin hem voorlopig niet meer beschouwt als een serieuze bedreiging, temeer nu de massale protesten tegen Poetin en zijn bewind van de afgelopen jaren zijn geluwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden